Réttur - 01.02.1921, Blaðsíða 42

42
Réitur.
endur brezkrar nýlendu framfylgdu samsæri undir forustu for-
sætisráðherrans í Höfðanýlendunni, og réðust á Suður-Afríku-
lýðveldið með flokk vopnaðra manna til að styðja auðmanna
uppreist í Jóhannesborg, í þeitn tilgangi, að velta stjórn Búa
úr völdum; hvernig innrásin og uppreistin voru að engu
gerð fyrir árvekni Búanna; hvernig Jameson og flokkur hans
voru fengnir í hendur Englendinga til sakamálsrannsóknar,
jafnvel þótt Búar hefðu fult vald og fullan rétt til að skjóta
þá niður eins og ræningja; hvernig allur hópurinn af auð-
mönnum f Jóhannesborg játaði sig sekan um uppreist og
landráð; livernig að Búastjórnin, í stað þess að gera allar
eignir þeirra upptækar og þar með gera út af við áhrif auð-
valdsins í Suður-Afríku, fór óheyrilega mildilega með þá.
(Göfuglyndisverk, sem þeir launuðu með því að styðja og
eggja upp miklu hættulegri æsingaróður þrem árum síðar).
Heimurinn hefir heldur ekki gleymt rannsókn þeirri, sem
framfór í Westminster samkvæmt eindreginni áskorun Búa-
flokksins í Höfðanýlendunni á orsökum árekstursins. Hvernig
sú rannsókn var notuð til þess að gera smánarlega árás á
stjórn hins gagnrægða og sármóðgaða Suður-Afríku-lýðveldis;
og hvernig að lokum, þegar sannleikurinn var rétt í þann
veginn að komast upp og samsærið að rekjast til róta sinna
í brezka ráðuneytinu, rannsóknarnefndin úrskurðaði alt í einu,
að birta ekki viss skjöl hættuleg fyrir stjórnína.
Vér sjáum hér, hve djúpt hinar gomlu erfikenningar brezka
stjórnskipunarfyrirkomulagsins voru sokknar undir áhrifum
hinnar sívaxandi og yfirgnæfandi gullgræðgi, og í höndum
skarpskygns heildsala, sem eins og Cleon forðum daga hefir
jafnframt tekið að sér stjórnmálastarfsemi. Ur því að svik
og ofbeldi dugðu ekki til að komast að markinu, þá varð
að finna upp og nota »stjórnarfarslegar ástæður« (Constitu-
tional meaus), (eins og hr. Rhodes hældi sér opinberlega af
fyrir hinni umgetnu rannsóknarnefnd), til að gera hina auð-
ugu hervaldsseggi að yfirmönnum ástandsins í Suður-Afríku.