Réttur - 01.02.1921, Blaðsíða 43

Heillar aldar rangsleitni.
43
Hervaldsandi auðvaldsmanna.
Annað tímabil.
Undanfarandi útdráttur hefir greinilega sýnt, hve sáran þjóð
vor fann t'l og þófti fyrir um ranglæti það, sem hún hafði
verið beitt. Það var við því að búast, að jafn sviksamleg
árás á lýðveldið, upprunnin hjá þeirra eigin leiðtoga, mundi
vekja Afríkumenn, jafnvel út í ystu afkimum, og flytja nýtt
fjör og áhuga inn á leiksvið stjórnmálanna. Sem dæmi þess,
hve sterkar þær tilfinningar voru, sem vaktar voru af innrás-
inni, þá setjum vér hér á eftir útdrátt úr grein, sem birt var
f blaði Afríkumanna-flokksins »Our Land«, fáum mánuðum
eftir innrásina; grein, sem án alls efa endurspeglaði tilfinn-
ingar Afríkumanna:
»Hefir ekki forsjónin stjórnað og afmarkað hina þyrnum
stráðu rás viðburðanna í Suður-Afríku frá upphafi þessa árs
(1896)? Hver getur efast um það?
Sú spjótstunga, sem ætlað var að gera út af við afríkönsk-
una í lýðveldinu í eitt skifti fyrir öll, hefir sent rafmagnstitr-
ing í gegnum hjarta þjóðarinnar. Afríkanskan hefir vaknað
til meðvitundar um alvöru og sjálfsvitundar, sem vér höfum
ekki orðið varir við síðan í hetjustríðinu fyrir frelsi voru
1881. Frá Limpopo til Góðravonarhöfða hefir hin önnur
Majuba fætt af sér nýja andagift og nýja hreyfingu meðal
þjóðar vorrar í Suður-Afríku. Ný tilfinning hefir þotið í
heljarbylgjum yfir Suður-Afríku. Hinn blauði og ragi stór-
veldisandi (Imperialism), sem þegar var farinn að þynna og
veikja blóðið í þjóð vorri, varð smásaman að víkja til hlið-
ar fyrir hinum nýja straumi, sem nú streymir í gegnum fólk
vort. Margir, sem voru orðnir þreyttir á hinni hægu þrosk-
un vorra þjóðlegu hugsjóna og gefið sig sjálfa f vald stór-
veldisandans, stönsuðu nú og spurðu sjálfa sig, hvað stór-
veldisandinn hefði framleitt í Suður-Afríku. Beiskju og þjóð-
ernishatur; það er að vísu rétt! Síðan á dögum Sir Harry
Smiths, Iheophilusar Shepstone og Bartle Frere og upp að
tímum Leander Jameson og Cecil Rhodes, þá hafði stórveld-