Vikan - 24.07.1941, Blaðsíða 5

VIKAN, nr. 30, 1941
5
r
O vanaleg
EG er einkaritari hans, en hann kallar
mig hraðritarann sinn, af því að
hann er dálítið gamaldags. Hann er
bara venjulegur maður og rekur vefnaðar-
vöruverzlun.
I borg, þar sem menn halda, að allt sé
keypt tilbúið, heldur hann áfram að selja
álnavöru. Við erum sjötíu og fimm, sem
vinnum við það, og allt gengur vel.
Hann er alltaf kallaður „gamli klettur-
inn“. Það er samt ekki af því að hann lík-
ist kletti, því að hann er gamall, horaður
Norðurríkjabúi. Hann segist sjálfur horf-
ast beint í augu við staðreyndirnar. En það
er eitthvað sérstakt við hann; ég veit ekki
vel, hvað hægt er að kalla það. Maður finn-
ur það ekki víða nú á dögum. Það er eitt-
hvað líkt álnavörunni hans, eitthvað sem
ekki á heima hér lengur, og þó er gott að
eiga við hann.
Tökum t. d. daginn í gær. Hann var
nauðbeygður til að segja manni upp. Hann
hafði vitað í heila viku, að hann varð að
gera það. Bómullarsalan var búin í ár, og
þar að auki var Perkins ekki duglegur
sölumaður. „Ungfrú Beatty, það verður
víst að vera Perkins," sagði hann. „Það
er eins gott að ljúka því af. Viljið þér biðja
hann að koma hingað?“ Hann fægði gler-
augun sín og ræksti sig. Ég vissi vel, hvað
honum féll þetta illa.
Perkins kom inn. Hann var ungur mað-
ur og flumósa, sem hafði ekki mikið sjálfs-
traust. Hann settist á harða stólinn, sem
herra Abernathy bauð honum. Ég lokaði
hurðinni og byrjaði að skrifa á ritvélina.
„Ég býst við, að þér vitið, hvað ég ætla
að segja,“ sagði Abernathy og sneri sér
umsvifalaust að málinu. „Ég neyðist til að
láta yður fara, Perkins.“
„Ég var hræddur um það,“ sagði Perk-
ins og var dálítið nefmæltur. „Ég er víst
ekki það, sem þér kallið duglegan sölu-
mann.“
„Ef til vill er eitthvað, sem þér vilduð
heldur gera en vera sölumaður,“ sagði
„gamli kletturinn.“ „Yður hæfir ef til vill
betur eitthvert annað starf. Þér ættuð að
líta vel í kring um yður, sonur sæll. Og
látið þér þetta ekki á yður fá.“
„Þér getið frómt um talað, herra Abern-
athy,“ sagði Perkins og var allt í einu orð-
inn hugrakkur. „Þér hafið komizt vel
áfram, svo að yður finnst þetta ekki neitt.“
„Ég varð að byrja eins og þér,“ svaraði
„gamli kletturinn“. „En ég treysti sjálfum
mér alltaf. Ég sagði sjálfur upp fyrsta
starfinu, sem ég hafði, til þess að fara að
vinna sjálfstætt. Það var fyrir þrjátíu og
fjórum árum síðan. Það þurfti kjark til
þess.“
„Því get ég trúað.“
„Það var ekki á mínu starfssviði. En
þegar ég sagði upp, var ég dauðskelkaður.
uppsögn.
S M Á S A Q A
eftir
Margaret Lee Runbeck.
Ég geymdi seinasta umslagið með launun-
um mínum, sem nokkurs konar öryggi. Ég
opnaði það ekki einu sinni. Ég ætlaði að
geyma það, þangað til ég þyrfti verulega
á því að halda. Eitthvað áþreifanlegt, ef
í nauðirnar ræki. Og ég var hvað eftir
annað í vandræðum. En ég hugsaði sem
svo, að á meðan ég hefði enn ekki opnað
umslagið, þá ætti ég þó alltaf eitthvað. Ég
bar það árum saman í skjalatöskunni
minni.“
Perkins stóð upp og bjóst til að fara.
Þegar manni hefir verið sagt upp, þá lang-
ar hann ekki til að hlusta á sögur um vel-
gengni annarra.
En allt í einu sagði „gamli kletturinn“:
„Drengur minn, ég trúi á yður. Þér minnið
mig á sjálfan mig, þegar ég var á yðar
aldri. Þér munuð ryðja yður braut á ein-
hverju sviði.“
Hr. Abernathy tók í höndina á honum
og sagði honum, að hann gæti tekið tveggja
vikna laun hjá gjaldkeranum. Þá sagði
hann allt í einu: „Hérna, gjörið þér svo
vel, mig langar til, að þér takið líka gamla
umslagið með laununum mínum. Það er
enn einnar viku laun í því, fjórtán dollar-
ar; það voru miklir peningar í þá daga.
Ég vil, að þér hafið það, ef til vill hjálpar
það yður.“
Hann tók það upp úr tötralegu skjala-
töskunni, sem hann skildi aldrei við sig.
Ég hafði séð umslagið áður, stórt, grátt
með feitu letri: Payson’s Palace, Brattle-
boro.
„Ha, þakka yður fyrir, hr. Abernathy.
Jæja, eftir öll þessi ár.“
„Einhvern tíma, þegar þér standið fyrir
einhverju stóru fyrirtæki, þá látið þér það
ef til vill af hendi við ungan mann, sem
þér trúið á,“ sagði „gamli kletturinn“ bros-
andi.
Þannig gerði hann þetta allt miklu létt-
bærara fyrir Perkins. Það er alveg sama
um hvern er að ræða. Það, að vera sagt
upp, gerir mann sjúkan í öllum líkaman-
um. Þá heldur maður, að engum, sem nokk-
uð getur, hafi nokkurn tíma verið sagt
upp áður.
*
Perkins beið eftir mér, þegar búðinni var
lokað og var ekki nærri eins felmtraður á
svipinn og við hafði mátt búast.
„Ungfrú Beatty, mig langar til að segja
yður ofurlítið,” sagði hann um leið og
hann tók í handlegginn á mér og leiddi
mig út. „Ég veit, að þér sáuð það, sem
„gamli kletturinn“ gerði í morgun."
„Já, hann er bezti karl. En það gekk
honum rétt eins og yður núna. Hann hefir
alltaf sagt, að þér mynduð eiga framtíð
fyrir yður á einhverju sviði.“
„Ég hefi verið að hugsa um þetta í allan
dag. Ég hefi verið að hugsa um það, að
eiginlega er það ekki neitt voðalegt, þó að
manni sé sagt upp. Pjölda manns er sagt
upp, áður en þeir finna, hvar þeir í raun-
inni eigi heima.“
„Vissulega. Það eru ekki allir eins heppn-
ir og „gamli kletturinn“, að segja sjálfir
upp.“
„Það er það, sem mig langaði til að
segja yður. Honum var sagt upp! Ég opn-
aði umslagið, sem hann hafði aldrei opnað
og sá miðann, sem hann hafði aldrei séð.
Hann sagði upp rétt áður en átti að reka
hann! Fjórtán dollarar og miði, sem stóð
á, að þeim þætti það leiðinlegt, en hann
hefði ekki hæfileika til að gegna þessari
stöðu. Og athugið þér h a n n ! Ég geri
ekki ráð fyrir að ég hafi neitt að óttast.“
Þctta er eini Bandaríkjamaðurinn, sem tók þátt
í árás brezku sprengjuflugvélanna á Bardia í
Libyu, sem var gerð áður en Bretar tóku borg-
ina. Ungi maðurinn heitir H. Thomson Brundidge
og er tuttugu og þriggja ára. Hann er frá St.
Louis í Bandaríkjunum, en er nú undirforingi í
brezka flughemum. Brundidge hefir sömu rétt-
indi og flugmenn, sem ekki eru í herþjónustu.
| Vitið pér pað?
= 1. Hvað hétu Þingvellir, áður en þar var
: Alþingi háð?
i 2. Hvað er „Agcenzia Stefani“ ?
1 3. Hverjir voru fyrstu kristniboðar á Is-
i landi og hvenær komu þeir út hingað?
= 4. Hvað heitir hermálaráðherra Banda-
i ríkjanna?
1 5. Hvað heitir Islendingurinn, sem nýlega
fór til London og á að tala þar viku-
i lega i útvarp á islenzku?
i 6. Hvenær og hvar og að ráði hvers var
fyrsta klaustur stofnað á Islandi?
i 7. Hverrar þjóðar var Jeppe Aakjær, hve-
nær fæddist hann og fyrir hvað var
: hann frægur ?
i 8. Hvar eru Álandseyjar? '
i 9. Um hvaða leyti lagðist niður notkun
lýsislampans hér á landi ?
Í 10. Hver er Sally Salminen?
Sjá svör á bls. 14.
1111111111111111111111IIIII lllllllllllllimil lllll n III ll■limmlll■l■l■■■i■■l■■■■■■■■i■l■»l■■i
^immimmimmmmmmmmmmmmmmmimmmmmmiimimmmmmmmmiiiimmiimmmimii b.