Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 28.11.1928, Qupperneq 3

V’KUÚTGÁFA ALÞVÐUBLAÐSINS
3
Ungir jafnaðarmenn.
F. U. J. ársgamalt.
Góðskáldið og byltingamaður-
Inn Þorsteinn Erlingsson krað:
wEf œskan vill rétta þér örvandi
hönd,
þá ertu á framtíðarvegi.“
Jafnaðarstefnnn hefir átt því
láni að fagna frá J>ví hún fyrst
hóf upp merki sitt, að æskulýður-
jnn hefir fylkt sér undir pað, rétt
henni örfandi hönd.
Þetta er engin tilviljun.
Jafnaðarstefnan er s'.efna Iram-
tiðarinnar. Æskulýðurjnn á alt
sitt undir framtiðinni. Margar
fornar venjur, lög, reglur og trú,
sem er runniö gamalmennum í
tnerg og bein, eru í hans augum
dauður bókstafur og úreltir siðir.
Hann Till skapa ný lög og reglur,
nýtt skipulag rið sitt haefl í stað
hins gamla.
Skipulagjð er alt af að breytast.
Hver kynslóð nemur eitthvað
gamalt burt og setur annað nýtt
í staðinn, sem betur hæfir þörfum
mannanna og samræmist kröfum
þeirra. Æskulýðurjnn gengur þar
fremstur að verki. Hann er
óþreyttur, finnur til máttair síns
og eT pví stórhugaðri og fram-
gjarnari en hinir, sem langa æfi
hafa barist, ýmist fengið sigur
eða beðið ósigur og teknir eru
að lýjast.
Ungir jafnaðarmenn hftfa þVí
oftast verið i brjóstfylkingu
alþýðuhreyfingarinnar, þar sem
sóknin er hörðust. — Svo á það
og að vera.
En hver einn þeirra fær litlu
áorkað. AUir til samans geta þeir
lyft Grettistökum. Þess vegna
hafa þeir bundist samtökum. Alls
staðar þar, sem Blþýðuhreyfingin
er Vel á veg komin, rísa upp fé-
lög ungra jafnaðaimanna. Félögin
mynda með sér landssaimbönd og
þau aftur alþjóÖasamband ungra
jafnaðarmanna.
Mentun er máttur. En bókvit og
fræðalestur eingöngu er ekki
mentun. Líf og starf jnannanna er
bvo fjölþætt og margbrotið orðið,
oð enginn getur búið að sínu ein-
göngu. Vinnan á öllum sviðum að
heita má er orðin félagsvinna,
margir vinna að sama verki, starf
eins er nátengt eða þáttur úr ann-
ars starfi. Þess vegna ríður mönn-
anum nú mest af Öllu á því, að
leggja stund á að afla sér félags-
legrar menningar, læra oð starfa
saman fyrir sameiginlega hags-
muni, að sameiginlegum áhuga-
málum.
Slíka menningu veitir félags-
skapur ungra jaínaðarmanna
meðlimum sínum. Hann er und-
irbúnjngsskóli undir lif og starf
í þjónustu jafnaðarstefnunnar.
} Aðaláherzlan er lögð á fræðslu-
starfsemina: fræðslu um sams!arf
mannanna og félagsskap í stjórn-
málum og atvinnumálum, um
vandamál nútímams og úrlausn
þeirra, um jafnaðarstefnuna og
samtök alþýðunnar. Oft er deilt
og deilt hvast um málefni og
starfsaðferðir, en félagssamþykt-
um verða allir að hlíta.
Félag ungra jafnaðarmanna hér
í Reykjavík er að eins ársgamalt,
Á þessu eina ári eru félagsmenn
orðnir um hálft annað hundrað.
Félagið hefir skift sér í náms-
flokka og hafið röggsamlega
fræðslustarfsemi. Það hefir geng-
ist fyrir stofnun sams konar fé-
laga og hafið undirbúning undir
stofnun sambands fólaga ungra
jafnaðarmanna um landið alt. Það
gefur út skörulega ritað og einart
blað. Það hefir til bráðabirgða
gerst sambandsfélag Jafnaðar-
mannafélags Islands og þar með
gerst hlekkur í samtakakeðju ís-
lenzkrar alþýðu.
Nýlega hélt F. U. J. afmælishá-
tið sína. Þá mintust meðlimirnir
þess, sem unnið var, en þó fyrst
og fremst hins mikla starfs, sem
enn er óunnið. Þá stigu þeir á
stokk og strengdu heit aðfornum
sið, heit um látlausa baráttu og
starf.
Hver góÖur drengur berst fyrir
því, sem rétt er, og gegn rangs-
leitni og ójöfnuði.
Mannleysur hafast ekki bÖ.
Fiskafli 00 verð.
Samkvæmt skýrslum Fiskifé-
lagsins I. nóv. var fiskáfli á öllu
landinu 31. okt. um 378 þús. skpd.
Þar af um 248 þús. skpd. í Sunn-
lendingafjórðungi og um 130
þús. skpd. í öðrum landsfjórð-
ungum. Er þetta einhver hinn
mesti uppgripaafli, sem sögur
fara áf. I fyrra var hann á sama
tíma 80 þús. skpd. minni og árið
1926 153 þús. skpd. minni, eða
um 235 þús. skpd.
Togararnir í Reykjavík og
Hafnarfirði hafa þessa 10 má'nuði,
sem liðnjr eru af þessu ári, afl-
að um 143 þús. skpd. Má því
tefja fullvíst, að togararnir allir
hafi fengið yfir 40% af fiskafl-
anum á öllu landinu, eða talsvert
yfir 160 þús. skpd.
Fiskverð á Spáni fer enn hækk-
andi. Þann 6. þ. m. var 1. fJokks
stórfiskur skráður á 88,90 peseta
í Barcelona hver 50 kgr. Svarar
það til um 213 króna íslenzkra
fyrir skippundið, ef reiknað er
með 75 aura gengi á pesetanum.
Hvenær geta úígerðarmenn
borgað sjómönnum sæmilega, ef
þeir geta það ekki nú ?
Vikuútgáfa AlMðublaðsins
kemur út á hverjum miðvikudegi,
kostar að eins 5 krónur á ári.
Gjalddagi fyrir 1. okt. Úrsögn sé
skrifieg, bundin við áramót, enda
sé viðkomandí skuldlaus. Ritstjóri:
Haraldur Guðmundsson, sími 2394.
Afgreiðsla í Alpýðuhúsinu, Hverf-
isgötu 8, símar 988 og 2350.
Erlendar fréttir.
Etungosið hælt.
Etnugosunum er nú lokið,
hraunstraumarnir storknaðir. Það
hefir verið opinberlega tilkynt, að
700 hús hafi eyðilagst og hraun-
straumar farið yfir 1200 hektara
appelsínuakra. Eignatjón er áætl-
að 1 milljarður líra.
Stórt farpegaskip ferst.
Brezkt farþegaskip, 10 þúsundir
smálesta að stærð, ,,Vestris“ að
nafni, fórst nýlega á milli New-
York-borgar og Buenos-Ayres í
Suður-Ameriku. Voru á því 350
fárþegar. Talið er, að 200—300
mönnurn. hafi verið bjargað, en á
annað hundrað muni hafa farist,
þar á meðal skipstjórinn.
Frakkar.
Poincaré myndaði aftur stjóm
með þátttöku sömu flokka og áð-
ur, að undanteknum ,,radikölum“.
UppskerubresturíUkraine.
BJargarráðstafanir ráð-
stjórnarinnar.
Frá Charkhov er símað til Rit-
zau-fréttastofunnar, að ráðstjórn-
in hafi fengið skýrslu nefndar,
sem skipuð var af stjórninmi til
þess að gera rannsóknir viðvíkj-
andi uppskerubresti i Ukrainie.
Ráðstjórnin segir, að uppskem-
brestur sé í 76 héruöum á 732
Skélamál
eftir
Hallgrím Jónsson, kennara
við barnaskóla Reykjavíkur.
--- (Frh.)
VII.
Samanburður.
Aðstaða íslenzkra kennara er
mjög ólík aðstöðu stéttarbræðra
Iþeirra í Englandi. Hér eru skóla-
húsnæði víðast hvar mun verri.
Kensluáhöld eru af skornum
skamti. Horfir það til vandræða
sums staðar. Skólabókagerð vor
er margfalt óglæsilegri en Eng-
lendinga.
Þá er ekki lítill munurinjn á
iaunum enskra bamakennara og
islenzkra. Hér eru kennaralaun
svo bágborin, að fjölskyldumenn
geta ekki með nokkru móti lif-
að á þeim, hversu sparlega sem
á er háldið.
Enskir kennarar byrja starf sitt
með 3—4 þúsund króna árslaun-
um. Hækka svo launin með þjón-
'ustualdri kennara og geta orðið
átta tíl níu þúsúnd krónur um
árið.
Islenzkir kennarar hafa langt
sumarieyíl, enskir kennarar stutt,
en hver kensluvika enskra kenn-
ara er að eins fimm dagar.
Englendingar styrkja kennara
sína til utanfara. Hafa þeir sent
þá til Ameríku og víðs vegar til
annara mannaðra þjóða, til þess
að liiast um og læra.
Englendingar prófa og athuga
allar nýjungar. Taka þeir því með
þökkum, sem enginn vafi er á,
að sé til bóta.
Sægur kennara frá öllum menn-
ingarríkjum jarðar kemur til Eng-
lands á ári hverju. Fara kennarar
yfir héruð og borg úr borg og
kynna sér skólamál og fræðslu-
framkvæmd Englendinga. Er oft
orðið fjölmenni þvílíkra gesta i
Lundúnaborg.
Nokkur ár eru síðan Islending-
ar fó'ru að styrkja kennara sína
til utanfara. Hafa þeir kennarar
flutt heim ýmsar nýjungar. Er
íslenzkri kennarastétt þess vegna
allkunnugt um flest nýmæli í er-
lendum skólum.
Útlendir kennarar hafa lítið gert
að þvi að heimsækja oss.
Það mun ekki fjarri sanni, að
íslenzkir kennarar kunni að jafn-
ast á við enska kennara í mann-
viti og mentun flestri. En stjórn-
semi öll fer enskum kennurum,
þrátt fyrir það, stórum betur úr
hendi en oss. Það var mjög áber-
andi, að leikfimikennarar þöttu
sjáilfkjörnir til þess að koma á
og viðhalda daglegri reglu meðal
skólabarna. Voru þeir til taks öðr-
um fremur bæði úti og inni, ef
einhvers þurfti með.
Það flætur að líkindum, að til
eru mörg vandræðabörn i Eng-
landi eins og annars staðar. Eru
til handa þeim sérstakir skólar og
sérstök hæli. Eftirlit er haft með
þvílíkum ungmennum fram að
tvítm/saldri og jafnvel lengur.
Eins og vænta mátti sáu Eng-
lendingar fljótt, að ekki tjáði að
hafa vandræðabömin i almennu
skólunum. Reistu þeir þess vegna
sérstofnanir fyrir þau.
Hitt er títt, að óróaseggir og
lærslabelgir eru í almennum skól-
um. Eru þeir betri en það, að
hægt sé að telja þá vandræða-
börn. ‘Þeim er þá skotið inn í
góðar deiildir. Kvað það oft reyn-
ast vel, því að gestirnir sníða sig
tíðum eftir siðprúðu bömunum
að allri háttsemi.
Kennarar í Englandi, eins og
víða annars staðar, leitast við að
vera góÖir ráðunautar nemenda
sinna. Er ætlast til þess, að kenn-
arar verði nemendum sínum að
svo miklu liði, sem tök eru á.
Vilji nemendur ekki hagnýta sér
hjálp kennara, en óvirði þá og ó-
hlýðnist þeim, eru þau vandamál
athuguð rækilega. Þegar orsak-
irnar eru fundnar, koma afleið-
ingamar. Sökudólgur, hver sem
hann er, getur alls ekki hjá hegn-
ingu komist
EnglendlngaT telja óhjákvæmi-
legt að refsa hörnum og ungling-
urn, þegar brotin eru alvarieg. Er