Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 28.11.1928, Blaðsíða 4

VIKUOTGÁFA ALÞÝÐUBLAÐSINS
*
þúsundum bændabýla. Mestur
varð uppskerubresturinn í O-
dessahéraði. Ráðstjórnin hefir
veitt 24 milljönir rúbla til hjálpar
bændum vegna uppskeruvand-
ræðanna, þar af 5 milljónir til
matvæla handa börnum og 13
milljónir til þess að útvega
skepnufóður.
Andstaða gegn nýbreytni.
Frá Lundúnum er simað: Brezk
blöð skýra frá því, að viltir
þjöðflokkar á landamærum Ind-
lands hafi gert alvarlega uppreist
vegna umböta þeirra, sem kon-
ungur Afghanista er að láta fara
fram þar í löndum að evröpiskri
fyrirmynd. Ráðfeert er, að afghan-
iskur og indverskur her vinni að<
því í sameiningu að, .bæla niður
uppreistina.
Bitrelð stjórnað úr fjar-
lægð.
Frá Berlín er símaÖ: Mannlausri
bifreið hefir veiúð stjórnað með
rndiotækjum i annari bifreiö í 10
metra fjarlægð. För þessi tilraun
framí i gær á götunum í Berlfnar-
borg. Bifreiðin staðnæmdist þeg-
»r 'stöÖvunarmerkin voru gefin,
▼ék fyrir öðrum vögnum og
fylgdi yfirieitt í öllu umferðe-
reglum.
Kol úr tré.
Frá Stokkhólmi er símað: í
skeyti frá „Aftonbladet'1 er skýrt
jfrá því, að Bergius prófessor,
sem fann upp aðferðina til þess
að vinna olíu úr i kolum, hafi
baldið ræðu í Pittsburg (í Penn-
sylvaniu í Bandaríkjum Norður-
Ameríku) og skýrt þar frá því,
að hann hafi gert rannsóknir,
sem sanni, að unt sé að framleiða
steinkol úr tré með því að líkja
eftir jieim breytingum, sem gerist
í náttúrunni. Tilbúnu kolin kvað
hann fullkomlega líkjast venju-
legum kolum. Ot af skeyti þessu
hefir sænski verkfræðingurinn
Engström sagt, að sér virðist ó-
skiljanlegt, að hægt sé að líkja
eftir efnabreytingu í náttúrunni,
sem gerist á milljónum ára. Eng-
ström er félagi verkfræðinga-
visindafélagsins.
Radiumkaup Svía.
Frá Stokkhölmi er simað: Sví-
Br hafa gert samning við belg-
ískt radiumfirma um stofnun
krabbameinssjóðs. Er það gert af
tilefni sjötugsafmælis Svíakon-
ungs. Verða keypt sex grömm af
radium fyrir 1 125 000 krónur til
bæði skólastjórum og kennurum
heimilað að refsa nemendum, ef
þörf geiist- Ska3 brotið bókfært,
trefsingarinnar getið og skráð
twer refsaðL
En gleðilegt þykir það öllum
hlutaðeigendum, ef skólabækur
bera það með sér, að engum haíi
verið hegnt alt skólaárið.
Frh.
k rabbamei n s lækninga. N ýkey p tu
radiumbirgðirnar eru helmingi-
stærri en radiumbirgðir Svía
hingað til.
Selma Lagerlöf sjötug.
Frá Stokkhölmi er símað: Mikil
hátíðahöld fóru fram í Stokk-
hólmi 20. þ. m.af tilefni sjötugsaf-
mælis skáldkonunnar Selmu Lag-
erlöf. Var henni sýndur heiður á
ýmsan hátt af Norðurlandaþjóð-
unum og mörgum öðrum þjóðum.
Merkir fornleifafundir.
Frá Charkov er símað: Rúss-
neskir vísindamenn hafa fundið
rústir á Berenasaeyjunni. Eyja
þessi er öbygð og er nálægt Ot-
diakow í Ukraine. Er hér urn að
ræða rústir stórra bygginga frá
dögum Forn-Grikkja, að því er
ætlað er. Fundist hefir líkneski
ástagyðjunnar Afrodite, fjöldi
leirkera og hellur með rúnaletri á.
Frá rússneskum vísinda-
mönnum.
Frá Moskva er símrð: Rússneski
leiðangurinn — undir forystu Ku-
liks prófessors, sem fór til að
rannsaka loftsteininn mikla, sem
féll til jarðar 1908, og er álit-
inn vera stærsti loftsteinn, senr
sögur fara af, — er kominn til
Taichet i Jenesseihéraði (vafa-
laust afbakaö, Tai-yan í Shan-
shi-hérabi ?). Leiðangursmennirnir
lentu í hinum mestu erfiðleikum.
Segja þeir, að á 12000 ferkíló-
metra svæði, þar sem lofísteinn-
inn féll til jarðar, hafi alt eyð:-
lagsl; sjáist þar að eins leifarnar
af brunnum skógum.
Ofsaveður við Bretlands-
oyjar.
Símsk. frá 25. þ. m.:
Frá Lundúnum er símað: Ofsa-
veður hefir farið yfir Bretlands-
eyjar í fyrradag og fyrrinótt og
mikið tjðn orðið af völdum þess.
Að minsta kosti átta menn hafa
farist. Um 500 íbúar smábæjar
^ins í Wales eru húsnæðislausir
af völdum stormsins.
Innlend tíðindi.
Núpsskólinn.
Skýrsla ungmennaskólans að
Núpi í Dýrafirði fyxiiir síðastliÖið
skölaár er komin hingað. Nem-
endur voru 22, þar af 20 Vest-
firðingar, einn Eyfiirðingur og
einn Akurnesingur. Þeir nemend-
ur, er luku skólanáminu, höfðu
valið sér efni til a.hugunar í tóm-
stundum sinum á vetrinum, og
flutti hver þeirra fyrirlestur í
skölalokin um sitt valsefni. Þau
erindi vöktu sérstaka athygfi,
segja eftirlitsmenn skölans. —
Fæðiskostnaður pilta varð kr.
1,50 á dag, en stúlkna fjörðungi
minni. — „Heilsufar var hið á-
kjö'sanlegasta allan veturinn. Eng-
in umferðarveiki gekk og legu-
dagur enginn." — „Húsakynni
skölans voru á þessu ári aukin til
muna, m^ð því að húsinu, sem
skölinn er í, var lyft upp, gerð
kjallarabygging undir það úr
steinsteypu, 18x13x4 áln. að rúm-
stærð. Fengust við það herbergi:
búr, eldhús, borðstofa, geymslu-
klefi, baðklefi.'1 — Skrúðgarðfur-
inn „Skrúður * er h:nn prýðileg-
asti, svo sem alkunna er. Þang-
að þykir öllum gott að koma.
„Búnaðarsamband Vestfjarða
lagði til reitsins 500 kr. með því
skilyrði, að búið væri þar undir
garðyrkjukenslu. sem og var gert,
og byrjaði hún nú í vor.“ —
Núpsskólinn er alls góðs makileg-
ur, og eiga þeir séra Sigtryggu(r
Guðlaugsson á Núpi, stjórnandi
og stofnandi skólans, og Björn
Guðmundsson kennari álþjóðar-
þakkir skilið fyrir starf si'.t við
hánn.
Hetjuverðlaun.
Pálmi Pálmason, verkstjóri hjá
Bergenska gufuskipafélaginu, hef-
ir fengið 800 kr. hetjuverðlaun
og heiðurspening úr hetjusjóði
Carnegies fyrir mikið snarræði
og dugnað, er hmn sýndi við
að bjarga nianni frá drukknun
árið 1926. Hefir þessa verið get-
ið í erlendum blö$um. Bjarni Á-
mundason vélstjóri féll niður
milli „Lyru‘ og hafnarbakkans,
en Pálmi kafaði eftir honum og
náði honum lifandi. Stormur var
á og talsverð ylgja á höfninni.
Rómuðu allir, seni á horfðu,
hetjudóð Páima og snarræði.
Suudhöllin.
Samkvæmt beiðni stjórnar I-
þrótíasambands íslands (I. S. I.)
hafa íþróttafélögin í Reykjavík
lofað að leggja fram þegnska; ar-
vinnu til að hrinda byggingu
sundhallarinnar i framkveemd.
Eru félögin nú sem óöast að
safna dagsverkum innan vébanda
sinna, og er búist við miklum og
góðum árangri.
Nýtt blað
byrjar að koma út í Hafnarfirði
1. dezember næstkomandi. Rit-
stjóri og útgefandi verður Valdi-
mar Long böksali; hann er og
talinn eigandi blaðsins. Blaðið á
að heita „Brúin“ og segir ritstjór-
inn, að það verði hlutlaust /
stjörnmálum og hallist ekki að
neinum ákveðnum flokki. Reynsl-
an sýnir hversu það lánast.
Fjölskylda gerir vegarbót.
I fjalllendinu milli Grindavíkur
og Krýsivíkur er einstakur bær
nálægt sjó. Heiiir bærinn Isólfs-
skáli. Leiðin þangað frá Grinda-
vík liggur yfir fjallháls nokkuð
brattan og mun vera a. m. k. 6
.km. frá Hrauni, austasta bæ í
Grindavík. I haust tók bóndinn á
Isólfsskála, Guðmundur Guð-
mudnsson, og heimafólk hans sér
fyrir hendur að ryðja og slétta
götuna svo, að unt yrði að kom-
Bruoatryggmgarl
Sími 254.
Sjóvátryggingar.|
Simi 542.
ast eftir hermi á bifreið. Vann
fjölskyldan öli aÖ vegarbótinni.
kvenfólkið einnig, og eftir viku
var svo komið, að flutningsbif-
reið fór veginn þrívegis frá
Grindavik með vetrarforða handa
heimilinu. Komst bifreiðin svo
langt, að að eins var ein brekka
eftir að Isólfsskálabænum. Er
hún brött mjög, svo nefndur
Bjalii. Þó hefir bóndi hug á að
gera hana lika akfæra síðar og
bæta veginn annars staðar enn
betur, þar sem þess er mest þörfj
Þótti möninum, sem leiðjnni voru
kunnugir, mjög ótrúlegt í fyrstu.
að unt yrði að koma hlaðinni bif-
reið þessa lelð og undruðust um-
bæturr.ar þegar það tókst.
Kennaraskólinn.
Sú breyting rarð í haust á
kennaraliði hans, að Ásmundur
Guðmundsson dósént kennir þfti’,
kirkjusögu og hefir æfingar í
kenslu kristinna fræða. 1 fyrr*
kendi Knútur Amgrímsson, nú
prestur á Húsarik, kirkjusöguna.
en Guðjón kennari Guðjónsson
stjórnaði kensluæfingum í kristn-
um fræðum.
Togari festist á grunni, en
næst út aftur lítið skemdur.
Togarinn „Ólafur“, eign H. P.
Duus-erfingja, festist nú fyriE
fáum dögum að næturlagi
á Fiateyri við Önundarfjörð. Þar
er malarbotn utan í eyrinni.
Blindhríð var á. Togarinn stöð i
6 stundir. „Hannes ráðherra" dró
hann út aftur. — „Ólafur'1 skemd-
ist ekki að mun.
Dauðadæmdum manni
neitað um að skjóta máli
sínu til hæstaréttar.
Frá því er skýrt í amerískum
blöðum, sem nýlega eru komin
hingað, að yfirrétturinn í Kalifor-
níu hafi dæmt mann nokkurn,
William Edward Hickmann, til
dauða fyrir morð, en síðan hafi
honum verið neitað um að skjöta
máli sínu til hæs'aréttar Banda-
ríkjanna. Átti að taka Hickmann
þenna af lífi fyrir rúmum mán-
uði í Los Angeles. — Vekur það
furðu þeirna, sem övanir eru slíku
réttarfari, að dauðadæmdum
manni sé neitað um að láta æðstft
dömstól ríkisins fjalia um mál
sitt, en slíkt tíðkast stundum í
Ameriku.
Rítitjórf og ábyTgðarmaðmr:
Haraldur Gftðmundsson.
Aiþýðuprentsmiðjan.