Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 25.03.1931, Qupperneq 3

¥1KU0TGAFA ALPÝÐUBLAÐSINS
3
13. /3.
I gær fór í efri deild frarn
frh. síöari umræðu um, að sama
dýrtíoaruppbót skuli haldast í ár
og greddd hefir verið síðan 1928
og fulltrúar Alþýðuflokksins
fengu samþykt árið eftir að þá
skyldi haldast og alþingi hefir
síðan öðru sinni lagt samþykki
sitt á. Tillagan er nú frá fjár-
málaráðherra, en er til kastanna
kom snerust flokksmenn hans í
deildinni allir gegn henni. Aðrir
deildarmenn greiddu atkvæði
með tillögunni, og var hún þann-
ig samþykt með 9 atkv. gegn
5 eftir talsverðar umræður. Hafði
Jón Baldvinsson framsögu af
hálfu meiri hluta fjárhagsnefnd-
ar, sem var með samþykt tillög-
unnar, en Ingvar var í minni
hluta í nefmdinni og vildi láta
tella tillöguna. Var hún afgreidd
til síðari umræðu.
14. /3.
f gær fór í neðri deild fram
upphaf fyrri umræðu um þings-
ályktunartillögu Haralds Guð-
mundssonar út af framkvæmd
berklavarnalaganna, sem nýlega
hefir verið skýrt frá hér í blað-
inu. Var tillögunni vísað til alls-
herjarnefndar og frh. umræðunn-
ar frestað. Einnig fór fram 1.
umr. um þessi fjögur frumvörp,
er nú skulu nefnd, og var þeim
öllum vísað til allsherjarnefndar.
Þingmenn Reykjavíkur flytja
tvö frumvörp um útsvarslaga-
breytingar, samkvamit ósk bæj-
arstjórnarinnar. Annað er um, að
gjalddagar útsvara í Reykjavík,
sem lögð eru á við aðalniðurjöfn-
un, skuh vera fimm, fyrsti virk-
ur dagur í hverjum mánaðanna
júní, júlí, ágúst, september og
oktöber, og skuli greiða fimtung
útsvars á hverjum þessara gjald-
daga. Hitt frumvarpið er um, að
maður, sem á fasteign eða mann-
virki, sem gefur arð, skuli út-
svarsskyldur vegna þeirra í þeim
hreppi eða kaupstað, sem eignin
er í, þótt hann eigi sjálfur heim-
IJi annars staðar. — í nýupp-
kveðnum hæstaréttardómi í máli,
sem Siglufjarðarkaupstaður hóf
út af slíku atriði, er talið ó-
heimilt að leggja útsvar á fast-
eign, er utanbæjar- eða utan-
hrepps-maður á í kaupstað eða
hreppi, og tekjur þar af. Hihs
vegar er samkvæmt gildandi lög-
uai rétt að leggja útsvar á lóð-
arafnot utanhreppsmanna. Utan-
bæjarmaður, sem leigir t. d. lóð
í Reykjavík, skal greiða útsvar
hér, en utanbæjarmaður, sem hér
á miklar húseignir, er hann hefir
ef til vill mörg þúsund króna
ársleigu af, er eigi útsvarsskyld-
ur hér af þeirri eign eða þeim
tekjum, samkvæmt hæstaréttar-
dómnum. Or þessu er bætt með
frumvarpinu, ef það nær sam-
Þykki þingsins. .
Þá flytur Magnús Jónsson frv.
hm þá breytingu á pingsköpum
alpingis, að við fastanefndir
þingsins í hvorri deild verði bætt
iðnaðarnefnd.
Jón Ól. flytur frv. um, að Jóni
Þorleifi Jósefssyni vélstjóra verði
veitt (skírteini, er veiti honum
sömu réttindi til vélstjórnar á is-
lenzkum sltipum eirts og hann
hefir á norskum skipum. Hefir
J. Þ. J. lengi verið 2. vélstjóri
á íslenzkum togurum með und-
anþágu.
Frumvarpi J. A. J. um breyt-
ingu á lögtakslögunum var breytt
á þá leið, að hvar sem er á
landinu skuli nægja að auglýsa
lögtök á opinberum gjöldum,
svo sem nú er í kaupstöðum, í
stað þess að láta stefnuvotta
birta lögtakstilkynningu. Svo
breyttu var frumvarpinu vísað til
3. umræðu.
I efri deild var frv. um verzl-
uuarskrár og firmu vísað til 2.
umr. (í síðari déild) og til alls-
herjarnefndar. — Jón Þorláksson
fékk og leyfi til þess að flytja íx
deildinni fyrirspurn til‘fjármála-
ráðherrans út af bráðabirgda-
uppgjöri hans á tekjum og gjöld-
um ríMssjóðs s. 1. ár. Kemur
fyrirspum þessi síðar til umræðu
16./3.
Á laugardaginn fór í neðri
deild fram 1. umr. um frumvarp
AlþýðufloMcsfulltrúanna um kaup
og kjör verkamanna í opinberri
vinmi. Frumvarpið var felt. Einn-
ig fór fram 1. umr. um frv.
Haralds Guðmundssonar um til-
raunir meö nýjar veidiadferdir
og veiðarfœri. Var því vísað til
2. umr. og sjávarútvegsnefndar.
í efri dieild var þingsályktun-
artillagan um óbreytta dýrtíðar-
uppbót í ár samþykt við síðari
umræðu á sama hátt og áður
gegn atkvæðum „Framsóknar“-
flokksmanna annara en flutnings-
mannsins, Einars ráðherra, en
með atkvæðum annara deildar-
manna, og afgreitt til neðri deild-
ar.
Einnjg fór fram 1. umr. í e.
d. um vitagjaldafmmvarp stjórn-
arinnar (í síðari deild), óg um
frv., er Jón Þorláksson flytur, um
endurgreiðslu á verðtolli og
vörutolli af efnivörum til iðmtð-
ar, að því leyti, sem þessir toll-
ar séu hærri á sumum þeirra
heldur en á þeim iðnaðarvörum,
sem úr þeim efnum séu gerðar.
Var þeim frv. báðum vísað til
fjárhagsnefndár.
18./3.
Þetta gerðist í fyrradag:
Frumvarp um fimtardóm, er
konVi1 í stað hæstaréttar, var til 1.
umræðu í efri deild. Ingvar
Pálmason flytur frumvarpið eftir
tilmælum Jónasar ráðherra.
Frumvarpið er að mestu leyti eins
og efri dedld samþykti það í fyrfa
við 2. umræðu, en því við bætt,
aö fimtardómarar skuli hafa
nokkra þekkingu í siglingafræði,
svo að þeir geti af eigin kunn-
áttu dæmt mn þau atriði í land-
helgisbrotamálum og málum út
af árekstrum og skipsströndum.
sem sjómannsþekkingu þarf til.
Einnig er því við bætt, að lög-
fræðingur, sem sýnt hefir veru-
lega yfirburði sem vísindamaður
í þeirri grein, geti orðið fimtar-
dómari, þótt hann hafi ekki verið
embættismaður né flutt mál. —
Frunn-arpinu var vísað tW alls-
herjarnefndar.
Halldór Stefánsson og Héðjnn
Valdimarsson flytja frumvarp um
nokkrar breytingar á slysatrygg-
ingalögunum, til þess að gera
sum atriði í þeim gleggri, þar á
meðal að taka af öll tvímeéli
um, að þeir, sem stunda fisk-
flutning á bátum, séu trygg-
ingarskyldir eins og aðrar báta-
sjómenn, sömuleiðis að þeir séu
tryggingarskyldlr, sem stjórna
aflvélum viö jarðvinslu. Bæði
þetta frv. og frv. Héðins og Sig-
urjóns um, að lögin urn greiðslu
verkkaups skuli ná til bifreiða-
stjóra, voru til 1. umr. í neðri
deild og var þeim bábum vísað
til allsherjarnefndar.
íhalds-„Framsóknar“- frumvarpi
stjórnarinnar um tekju- og eigno-
skatt var vísað til 3. umr. gegn
atkvæðum jafnaðarmanna. í fjár-
hagsnefnd mæltu „Framsóknar"-
flokks- og íhalds-menn með því,
en Héðinn með frumvarpi Har-
alds. Við atkvæðagreiðsluna kvað
Jörundur upp mjög kynlegan for-
setaúrskurð og ógilti tvær grein-
ar í stjórnarfrumvarpinu. Komu
þær þvi ekki til atkvæða, heldur
úrskurðaði hann þær sjálfdauðar.
1 þeim stóð, að tekju- og eignar-
skatt mætti hækka eða lækka með
fjárlagaákvæði um ákveðna
hundraðstölu, alt að 25°/o, eitt og
eitt ár í senn. Sigurður Eggerz
hélt því fram, að þetta kæmi í
bága við það ákvæÖi stjórnar-
skráTinnar, að ekM megi breyta
skatti nema meb lögum, og skaut
þvi undir úrskurð forseta, og félst
Jörundur á mál Sigurðar. Úr-
skurður þessi er vægast sagt
mjög einkennilegur, einkum þeg-
ar þess er gætt, að í mörg ár
hefir m. a. verið í lögum heimild
handa ríkisstjórmnni til að heimta
'inn ýmsa tolla og gjöld með
25 °/o viðauka (,,gengisvi öaukinn “),
og fleiri sams konar lagaf>Tir-
mæli hafa verið sett, sem veita
stjórninni heimild til skattbreyt-
inga. En samkvæmt úrskurði Jör-
undar má alþingi ekM veita sjálfu
sér með sérstökum lögum heimild
til sams konar ákvörðunar í
fjárlögum eins og það hefir áður
veitt stjórninni.
Frv. um kirkjuráð fór einnig til
3. umr.
Fiskimatslagabreytingin og lög-
takslagabreytingin voru báðar af-
greiddar til efri deildar, hin fyrr
talda með þeirri breytingu, að á-
kvörðunin um, að útfluttur fiskur
til Miðjarðarhafslandanna skuli
fbundinn í bagga og hafður i um-
búðum, var gerö að heimildar-
lagaákvæði, er stjórnin megi láta
gilda, — því að óskir Spánverja
þar um eru ekM samhljóða.
I gær voru þessi mál afgreidd:
í efri deild fór fram 1. uanr.
um frumv. er Erlingur Friðjóns-
son flytur, um einkasöluheimild
bœjar- og sveitar-fólaga. Var því
vísað til allsherjarnefndar. —•
Verður þess brátt getið nánar.
Einnig fór fram 1. umr. (i síðari
deild) um bókasöfn prestakalla.
Vísað til mentamálanefndar.
Stjórnarfrv. um tilbúinn ábúinn
áburð var vísað óbreyttu til 3.
umr. t
í neðlri deild var frv. um sjó-
veitu í Vestmannaeyjum afgreitt
til 3. umr. og frv. um skatt af
húseignum í Neskaupstað til 2.
umr. (í síðari deild) tog allsherj-
amefndar. [' ý ,
Þrir íhaldsþingmenn, Jóhann,
P. Ott. og ÓI. Thors, flytja tvö
frumvörp þess efnis, að koma
stjóm síldareinkasölunnar og
stjórn síldarbrœðsluvcrksmiðju
Hkisins í hendur útgerðarmanna,
svo að þeir verði þar gersam-
lega einráðár, en sjómenn áhrifa-
lausir og umráðaréttur annara
verkamanna komi þar alls ekki
til greina. I gær fór fram 1.
umr. um síldareinkasölufrv.
þeirra. Benti Haraldur Guð-
mundsson þá á í hvíliku ófremd-
arástandii síldarsalan var áður en
eánkasalan var stofnuð, þegar
verkafólMÖ fékk þrásinnis kaup
sátt ekM greitt og sífeld skakka-
föll vom á síldarsölunni, svo sem
alkunna er. Þá höfðu útgerðar-
menn hana sjálfir á hendi. Einka-
sölulögin þurfi endurbóta við, en
þær sé á engan hátt að finna í
þessu frumvarpi. — Frumvarpinu
var vísað til sjávarútvegsnefndar.
20. /3.
Þessi mál voru afgreidd í gær:
Frumvarpið um, að bifreiðar-
stjórar skuli allir tryggingarskyld-
ir, var afgreitt til 2. umr. og alls-
herjamefndar.
Frv. um innheimtu útsvara í
Reykjavílc var felt inn í frv. um,
að hreppsnefnd megi ákveða
gjalddaga útsvara með samþykki
ísýslunefndar. Bæjarstjórn sé á
sama hátt heimilt að ákveða
gjalddagana með samþykM at-
vi n n u m á i ar á ðherra. Dráttarvextir
á útsvömm skulu vera lo/o fyrir
mánuð, eins og var áður í lögum,
í stað V2°/o nú, og öðlast lögin
þegar gildi. Þannig breytt var frv.
afgneitt til efri deildar og sömu-
leiðis frv. um sjóveitu í Vest-
mannaeyjum.
í efri deild vai' frv. um tilbúinn
áburð afgreitt til neðri deildar og
frv. um breyting á fiskimatslög-
unum til 2. umr. (í síðari deild)
og til sjávarútvegsnefndar.
21. /3.
í gær samþykti efri deild frum-
varp Alþýðuflokksfulltrúanna ufp
forkaupsrétt kaupstaða og kaup-
túna á hafnarmannvirkjum og
lóðum og afgreiddi það til neðri
deildar, sömuleiðis frv. um úr-
skurðarvald sáttanefnda. — Raedd