Vikuútgáfa Alþýðublaðsins - 25.03.1931, Blaðsíða 4

. VIKUÚTGÁFA ALÞÝÐUBLAÐSJNS
4 '
var fyrirspurn Jóns Þorl. út af
bráðabirgöauppgjöri fjármálaráð-
herra á tekjum og gjöldum ríkis-
sjóðs s. 1. ár.
f neðrL deild var frv. um bú-
fjárrækt afgreitt til 3. umr. í
frv. eru ákvæði um fóðurtrygg-
ingar búfjár. Landbúnaðarnefnd
ideildarinnar lét þess getið í áliti
sínu um frumvarpið, að þau á-
kvæði út af fyrir síg væru ekki
nóg. Þegar harðindi eru skollin á
og hafís lokar höfnum dugi ekki
það eiitt að hafa nægar fóður-
birgðir fyrir fénaðinn, ef bjargar-
laust verði fyrir mennina. Afleið-
ing pess verði vitanlega sú, að
þaö af fóðri fénaðarins, sem
menn geti lagt sér til munns,
verði tekið til manneldis, og fén-
aðurinn líka, ettir pvi, sem með
þarf. Var svo pví ákvæði bætt í
frumv., að fóðurbirgðafélagi skuli
heimilt að taka upp í samþykt
sína ákvæði um, að það skuli
einnig tryggja hverju heimili inn-
an félagsins nægilegt rúgmjöl og
haframjöl til manneldis frá jóla-
föstubyrjun til fardaga. Til fleiri
tnatvæla nær ákvæðið ekki. —
Ef tryggingarsjóður fóðurbirgða-
félags nægir einhverju sinni ekki
til fóðurkaupa, geti pað fengið
lán úr bjargráðasjóði með 5%
ársvöxtum, er endurgreiðist innan
árs, ef félagið sér að eins fyrir
fénaðarfóðri, en ef félagið trygg-
ir einnig heimilin gegn komvöru-
skorti, á pann hátt, sem áður er
sagt, sé lánið afborgunarlaust
fyrstu 5 árin, en greiðist síðan á
10 árurn meö jöfnum árlegum
afborgunum. — Hins vegar gerði
nefndán tillögur um að fella niður
ýms nýmæli í frumvarpinu, en
aðaltillögur hennar í pá átt voru
ýmist fe!dar eöa hún geymdi pær
til 3. umræðu.
Frv. um breytingu á lögum um
iiðju og iðnað var afgreitt til efri
deildar og leyft að tvær f>rir-
spurnir komi síðar til umræðu
í deildinni. Er önnur til kenslu-
málaráðherrans (J. J.) um bijgg-
ingwkostnad Laugavatmskólans,
og er Magnús Guðm. fyrirspyrj-
andiinn. Hin er frá Hákoni um
símalagningw• í Bardastranda-
sýslu fynir fé i fjárlögum pessa
árs, og er henni beint til atvinnu-
málaráðherrans (Tr. Þ.).
23./3.
Á laugardaginn hófst i neðri
deild 1. umr. um frumvarp Har-
alds Guðmundssonar um útflutn-
ing á nýjum fiski, og átti um-
ræðan að halda áfram í dag.
• Frv. Héðins Valdimarssonar og
Sigurjóns Á Ólafssonar um, að
hlunnindi pau, sem lögin um
grciöslu verkkaups veita verka-
fólkii, skuli einnig ná til bifreiðar-
stjóra, bæði um kaup peirra og
aksturslaun, var afgreitt til 3. um-
ræðu og sömuleiðis heimiLdin til
þess, að Jóni Þ. Jósefssyni verði
veitt skírteini til vélstjórnar á
íslenzkum skipum.
I efri deild var frv. stjórnar-
innar um að festa gengisviðauk-
ann á afgreiðslugjöldum skipa
vísað til 3. umr. gegn atkvæðum
Alpýðuflokksfulltrúanna. Frv. um
kirkjuráð var vísað til 2. umr.
(í síðari deild) og til mentamála-
nefndar.
Útvarpstækin.
Sala þeirra og afnotagjaid.
Haraldur Guðmundsson flytur
sVohljóðandi pingsályktunartil-
lögu:
„Alpingi ályktar að skora á
ríkisstjórnina að hlutast til um
það við stjórn Viðtækjaverzlunar
ríkisins, að sölufyrirkomuLaginu
verði breytt í það horf, að við-
tækin fáist framvegis keypt gegn
greiðslu á sem mestum hiuta
andvirðisins með ákveðnum mán-
aðarafborgunum.“
Bendir H. G. á, að „með nú-
verandi fyrirkomulagi á sölunni
er fjölda fólks, sem að öðrum
kosti gæti eignast viðtæki, gert
pað ókleift með öllu og pað par
með útilokað frá pví að geta
notið pess fróðleiks og skemtun-
ar, sem útvarpinu er ætlað að
bneiðja út um bygðir landsins/'
og jafnframt, að „telja' má víst,
að útvarpinu væri og beinn fjár-
hagslegur gróði að pví, að sölu-
fyrirkomulagi Viðtækjaverzlunar-
innar yrði breytt í þetta horf.
Viðtækjaeigendum myndi áreið-
anlega fjölga stórmikið og tekjur
útvarpsins par með aukast mjög
mikið.“
Eins og áður hefir verið minst
á er og önnur svipuð pingsálykt-
unartillaga komin fram, en hún
er að eins stíluð til sampyktar í
neðri deiid einni. Þar er og fariö
fram á, að afnotagjaldið veröi
lækkað niður í a. m. k. 20 kr.
Haraldur flytur einnig frum-
varp um pá breytingu á útvarps-
lögunum, að skólar, sjúkrahús og
aðrar menningar- og mannúðar-
stofnanir, sem reknar eru fyrir
almannafé, i skuli undanpegnar
greiðslu á afnotagjaldi viðtækja.
„Enda er pað að taka úr öðTum
vasanum og láta í liinn að skatt-
Leggja opinberar stofnanir til út-
varpsins."
Sniókyngi og jarðbönu.
Af AkurejTi er FB. ritað, að
snjókyngi og jarðbönn. hafi verið
við Eyjafjörð síðan i nóvember.
Er víða par orðinn heyskortur
og bændur farnir að gefa skepn-
um sínum kornmat, svo og fóð-
urmjöl úr síld.
Fátækrafiutningur.
„Enginn kann tveimur herrum
að þjóna“.
Guðrún Lárusdóttir flytur
frumvarp á alþingi um breytingu
á fátækralögumun. Er hún um
fátækraflutninga, en pó ekki um
algert afnám peirra, eins og ó-
kunnugir liefðu getað búist við.
Hún lætur sér nægja að leggja
til, að ekld megi flytja mann,
sem orðinn er fullra 65 ára, fá-
tækraflutningi án sampyldds
hans. Einnig megi atvinnumála-
ráðherra „vreita undanpágu frá
lögmæltum fátækraflutningi, ef
sérskiklega stendur á, svo sem
pegar í hlut á ekkja með börn“.
Lengra vill Guðrún ekki ganga,
jafnvel að pví, er ekkjur snertir,
pví að ekkjur með bamahóp
þurfi stunduni talsvert fé til
framfæris og séu „misjafnlega
sparsamar“, segir hún í greinar-
gerðinni. Til pess nú að síður
verði hætta á pví, að of margir
sleppi við fátækraflutning með
pessu nióti, t. d. alt of margar
ekkjur og börn peirra, hefir Guð-
rim sett pað ákvæöi í frumvarp-
ið, að kostnaðarauki, sem fram-
færslusveit sanni að hún hafi af
því, að fátækraflutningur er ekki
framkvæmdur, skuli greiddur úr
ríkissjóði.
Við . 1. umræðu um frumvarp
þetta benti Jón Baldvins'son á,
að sjálfsögð réttlætiskrafa er að
afnema allan fátœkraflutning, og
að ráðið til pess er að gera land-
ið alt að einu framfærsluhéraði.
Benti hann Guörúnu á, að hún
ætti að geta ráðið talsverðu um
pað í ihaldsflokknum, ef hún
vill, að hann snúist til liðs við
fraingang peirrar réttarbótar,
ekki sízt nú, eftir að ungir í-
haldsmenn liafa gefið út stefnu-
skrá og tekjð í hana ýmislegt úr
stefnuskrá Alpýðuflokksins, sem
hann hefir starfað samkvæmt í
15 ár. Jafnframt benti Jón Baldv.
á pá hættu, sem liggur í pví að
vera aö gera dálitlar breytíngar
á ósæmHegum lögum, án þess að
kvæða ósómann niður, — að þeir,
sem greiða slíkum breytingum at-
kvæði, en eru andstæðir fullnað-
arbreytíngu tíl bóta, t. d. afnámi
allra fátækraflutninga, noti breyt-
ingar pessar síðar sem afsökun á
andstöðu gegn fnekari umbótum.
Þótt pað út af fyrir sig sé til
bóta að banna hreppaflutning
gamalmenna, nær frumvarp þetta
alt of skamt, enda verður naum-
ast önnur ályktun dregiu af
greinargerð pess en sú, að Guð-
rún telji fátækraflutninga alloft
vera nauðsynlega, pó að hún við-
urkenni, að peir séu ómannúðleg-
ir. Hún kallar pá m. a. „neyðíar-
v'örn“ gagnvart eyðslusömu ó-
reiðufólki.
Það er érfitt að pjóna tveimur
herrum, hvort heldur sem pað
eru guð og Mammon ellegar
mannúðin og íhaldið.
Mift og péffa.
I rafmagnsstólnum.
Glen Dayne var barnakennari.
Hann var kornungur og hinn
mesti heiðursmaður, fyrirmyndar-
eiginmaður og góður faðir barns-
dns síns. Heimili hans var eátns-
og lítíl paradis. — Eitt sinn va-
Glen Dayne að aka í bifreið sinni
heim til sín úr barnaskólanum,
Lenti hann pá í bifreiðarslysi og
varð það með peiim hætti, að
bifreið hans rakst á aðra bifreið,
er ung stúlka §týrði. Þau meidd-
ust hvorugt hættulega. Stúikan
var mjög falleg. Hún hét Irene
Schroeder, var gift og átti eitt
barn með manni sínum. Irene var
að eins 22 ára. Frá peim degi,
er bifreiðarslysið varð, hófst
kunningsskapur með Glen og
Irene og leiddi hann til pess að
Glen yfirgaf konu sína og barn;
hið sarna gerði Irene. Og pau
lifðu saman eins og hjón. —
Nokkru síöar fór að bera á mjög
fífldjörfum innbrotum og ránum
í borg þeirri í Bandaríkjunum,
sem pau áttu heima í, og eftir
langar rannsóknir féll grunur á
pau Glen og Irene, en þau flýðu
undan tortryggni lögreglunnar,
og hófst nú mjög æfintýralegur
eltingaleikur. Þau kærustupörin
flýðu borg úr borg, skiftu hvað
eftir annað um nöfn o. s. frv.,
en lögreglan var alt af á hælum
þeirra. Svo var pað eitt sinn, er
pau voru að ránum, að lögreglu-
rnaður kom að þeim óvörum, og
Irene skaut hann til bana, en
sama dag voru pau handtekin.
Mál þeirra kom fyrir dómstólana.
Glen var niðurbeygður, en Irene
vax hin kátasta. Komst pað nú
upp, að pau höfðu mörg rán,
pjófnaði og morð á samvizkunni,
bæði voru jafnsek ,en Irene hafði
þó undirbúið og ráðið öllum að-
förunum við alla glæpina. Svo
voru pau dæmd ti.1 dauða og sett
í rafmagnsstólinn. Síðustu minút-
urnar, sem Irene Lifði Las hún
skopblað og hló dátt að fyndn-
inni. Glen skrifaði síðustu stund-
irnar síðtastu kafla endurminninga
sinna. — Þegar búið var að
spenna ólarnar um líkama Irene
í stólnum, sagði hún brosandi við
Elliot, böðulinn: „Ég dey með
hjartað fult af gleði, af pví að
Glen deyr með mér.“
Án dóms og laga.
Við og við berast fréttir frá
Ameríku um pað, að múgurinn
framkvæmi aftökur án dóms og
laga. Nýlega réðist vopnaöúr
rnúgur á hús lögreglustjórans í
bæniun Shafer í bænum North-
Dakota, tók þaðan imgan mann,
er myrt hafði heila fjölskyldu,
fór með hann að brú, er var þar
í grend, og hengdi hann þar.
50 fwpegar farast.
Nýlega fórst franskt farþega-
skip og drukknuðu um 50 far-
þegar. 25 manns tókst að bjarga.