Vesturland

Tölublað

Vesturland - 21.08.1923, Blaðsíða 1

Vesturland - 21.08.1923, Blaðsíða 1
^.-öákaaa/ÍV \ V-£í?ls«i^5» 1 TURLAN Ritstjóri: Sigurður Kristjáiisson. I. árgangur. ísafirSi, 21. ágúst 1923. 1. tölubl. Ávarp. Margir hafa þa<5 mælt, aS fleira só skrifaS um stjórnmál hér á landi, en þarflegt só, og minna aS gæSum, en þör£ væri á. Hitt hafa þó fleiri mælt, aS hér á landi væri einna tilfmnanlegust þörf á blöSum, sem laus væru viS alla samábyrgS og öll höft stótta- og flolckshagsmuna, og hefSu jafhframt þekkingu og ein- urS til þess aS halda fram hverju því, sem landi voru og þjó'S er holt og nauSsynlegt, hvort sem þaS er vinsælt eSa óvinsælt, og víttu þaS, sem miSur er gert, án tillits til þess, hver í hlutá. ÞaS er þá fyrst af öllu ætlun þessa blaSs, aS leggja fram sinn skerf til aS bæta úr þeirri þörf, sem aS ofan er nefnd. Um árabil hefir ekkert blaS eSa rit, er rætt hafi þjóSmal, komiS lít hér á Vesturlandi. Hefirþa'S veriS bæSi minkun og tjón fyr- ir þénhán landshluta. Hafa því margir mætir meim, bæSi áísa- firSi og í nærliggjandi hérhSum skoraS á ritstjóra blaSsins og fleiri góSa menn á ísafirSi a'S koma út slíku blaSi, sem hór fer af stokkunum og jafnframt heit- iS sthSningi sínum um þaS, sem penninn fær orkaS. Mun því blaSiS aS sjálfsögSu leggja sórstaka áherslu á alt þaS, er varSar hag þess landshluta, er þaS tekur nafn af. VerSa þar allir látnir njóta sama róttar, hvert sem þeir stunda landbún- aS, sjávarútveg eSaverslun;hvort heldur þeir eru atvinnurekendur eSa vinnuþiggjendur. Stefna blaSsins mun koma best fram í því, hvaSa afstöSu þaS tekur til heirra mála, sem í því verSa rædd. Og ekki er unt aS telja hór öll þau mál, erþa'S mun láta sig varSa. Þó skal hér gerS grein fyrir því helsta.: Á síSustu árum hafa ýmsir þeir, er viS stjórnmál fást, gert sér far um aS vekja sundur- þykkju og óvild milli atvinnu- rekenda landsins, einkum bænda og útgerSarmanna. AuSvita'S er þetta gert til þess aS reyna aS greina menn í stóttir og reisa á þann veg flokka, sem pólitisk hismi geti flotiS á um stundarsakir. BlaSiS mun verSa a verSi fyrir öllu slíku pólitisku stór- braski. Eins og þaS mun öllum vit- anlegt aS landbúnaSur og sjávar- útvegur eru aSalatvinnuvegir þessa lands, eins ætti öllum aS vera þaS vitanlegt, aS þeir menn, sem þessar atvinnugreinarstunda, eru þær höfuSstoSir landsins, sem vellíSan alls landslýSs bygg- ist á, og verSskulda því virS- ingu og stuSning allra lands- manna. Hagur þeirra er svo ná- tengdur, aS óhöpp og hrun ann- ars þessa atvinnurekstrar hlýtur aS stórskaSa hinn, og velgengni annars þeirra a'S lyfta hinum upp. Þennan skilning mun blaSi'S rökstySja frekar síSar, og á þann hátt og annan veita þessum at- vinnurekstri hvortveg'gja allan þnhn stuSning, er þaS gctur. Frjálsa verslun mun, bla'SiS stySja, hvort heldur er kaup- félagsskapur e'Sa einstakra manna- verslun; en ber jast mun þa'S gegn einkasölu og einokun,nemastrí'Ss- ástand eSa aSrar jafngildar á- stæSur réttlæti. BlaSiS mun vinna aS gætni og sparsemi í fjármálum lands- ins og leggja aSaláherslu á þaS, aS verklegum framkvæmdum verSi sem mestur gaumur gef- inn. ÞaS mun standa fast gegn byltingum og stormbreytmgum í stjórnskipulagi landsins og þjó'S- arháttum, en halda fast viS forn- ar og þjóSlegar venjur. AS öSru leyti mun blaSiS jafnótt og þaS kemur út, skýra nánar stefnu sína í þehn mal- um, sem hór eru nefnd, og einn- ig þeim, sem ótalin eru. Rótt er a'S taka þaS fram, aS blaSiS er ekki gefiS lít af neinu félagi eSa flokki. Útgefendur eru aSeins þrír^auk ritstjórans og blaSútgcáfan öllum öSrum óviS- komandi aS öSru leyti en því, aS væ'nst er velvildar og stuSn- ings allra þeirra nianna, sem fylí?Jandi era stefnu þeirri, er blaSiS heldur fram. Hjartans þakkir fyrir auSsýnda hlutteknnigu viS, frá- fall og jarSarför konu minnar, mó'Sur, tengdamóSur og fósturmóSur. GuSmundur Pálsson. Kjartan GuSmundsson. SigríSur GuSmundsdóttir. Ása GuSmundsdóttir Hendrik Theodórs. María Sveinsdóttir. Miigkosningarnar í haust. Um það bil, sem deilan um milli- landamálin" var að ljúkast, vora inargar getgátur mauna um þaSJ, hvað skifta myndi flokkum í f'ram- tíðimii. Menn sáti það, að millilanda- málin gátu ekki lengur gert þaB. Ýmsir spá'ðu þvi, að upp myndi koma, að minsta kosti fyrst í sta'S, flokkaskifting eftir stéttum, meSan menn vœru a'S átta sig á að skipast í ílokka oftir skoðunum, Ja'oska og eðli. Þessi spá héflr að nokkru leyti ræst, scm eðlilegt ei', þvi eigin þ'örf- in er þaB, sem venjulega er eí'st í Imgummanna, og liitterlíkajafnvíst, að J'eir, seni álii'if'ainenn eru, forsiná of't engin ráð, sem stutt geta þaS iíform þeirra að mynda um sig ilokk. En f'yr eða síðai' kemur þó œtíjB að þvi, að lífsskoðanii' nianna og þroska- stig skipa þeim í flokka. Og að þess- ari flokkaskiftingu er komið lijá okkur Islendingum. Þessi fámenna l'jóð, jafn stutt og liún hefir staðið í liinum pólitiska skóla, liefir orðið furðu fliót að átta sig á þessum hlutum, og til þess liaí'a líka atvik- in lijálpað. í'egar þingmenn bjóða sig fraru, er það venjulegt, einkumsé um ný þiiigmamiaefni að rœða, aS þeir Vit- mála mjög átakanlega þaS ólag, sem sé á öllum hhitum. Og venjulega telst þeim svo til, að ekki stafi ólag þetta af eðlilegri viðburðarás, held- ur af óvisku eða fantaskap þeirra, sem með völdin fóru. í rauninni œtti þaö ekki að geta fieytt mönnum langt við]'ingmensku- framboð, að setja saman slfkt mis- gjörSaregistur og hörmungatöiiu. Og harla vandalaust verk er ]'að, ekki síst ef mörgu er þar logiS. En í gegnum alt þetta má venjulegast lesa þatS, aS frambjóðandiim só sá eini, sem trúandi sé til þess aS kippa öllu ]'essu í lag. Og þó er sú reynslan, að ekki eru það ætíð óeigingjörnustu og vitrustu memiirnir, sem fjölorð- astir eru um þ§ssa hhiti. Eius og nú standa sakir, er þaS vitanlega engín uppgerð, að ástæð- ur lands og þjóSar eru hörmulegar. Er það atiSvitað aS minstu leyti að kenna ]'ingi og stjórn, þo margt liafi þar miður farið cn skyldi. ÁstæS- urnar eru að mestu leyti eðlilegar. Þær eru aileiðing styrjaldarinnar. Dýrtíðin og fjárþröng almennings, þar með kyrkingur atvinnuvogaiina, stafa sumpa-rt af því, að afurðir okkar hafa fallið öit í vérSi, miklu örar cn nauð]nu-ftir þær, cr vór ]'urfum til aimara að' sækja.. Sum part af ]'ví, að' alt búskaparlag okk- ar hefir á upþgangsárum stríðsins breyst mjög. Þá fór eins og í vatna- vöxtum, að alt braust úr gömlu f ar- vegunum, þeim sem reynslaai hal'ði sniðið eftir eðlilegitm vexti. En nú þegar uppspi'etturnar þverra, ætlar alt að þorna upp. Hverju svo scm öll okkar bagindi eru að kenna, er ]>að þó víst, að úr þeim þarl' að ba>ta. Og ]>ctta verður ekki gerfc m'eS öSru frekar, en með sjáll'sai'ncifun - si)ai'siMiii. Og sjáli's- afiieituniu ]?arf nnðsitað að koina alstaðar f'i'ani, hjá livci'jum ein- stakl. þjijðarinnar; en hún verSur um fram alt að' byrja lijá ]'inginu. I'að er mikið talað mn ]'aS, að lit- il festa sé i fiokkaskiftingu nú á þingi. Hefii' eitt blaðið' „Tíminn" gort mikiS' úr því, hvaS alt va>ri þar sundúrlaust „dót" flema Framsókn- arfiokkui'inn. En þaS J'ýSir ekki að vera að ségja mönnum ósatt um þetta. Sannleikurinn er sá, að til er miög sterkur flokkur í þinginu ann- ar en Tímaflokkm-inn. ekki steiicur vegna fjólmcnnis, heldur ]'ess, aS þar hafa sameigiolégar skoSanir og ákveSinn ásetningur, skipaS mönn- um saman i flokk, sá ásetningur, aS rétta við* hag iandsins, án þess aS taka þar tillit til nokkurs stótta- í'ígs cða hreppapólitíkur. l'etta er viðreisnai'flokkurimi í þinginu — íhaldið — sem gönuhlaupið undan-' i'ariS heflr kalla'S fram. Það er skyn- semin og manndómurinn, scm bœta verður fyrir óviskuna og óhöppin, sem a'S baki liggja. Við uæstu kosningar verður a'Seins milli tveggja flokka aS velja. Anna.rs vegai' þess flokks, scm viS'reisnar- stefnunni fylgir. Og þar eru fyrst og fremst gömlu ]'ingmcmiii'nir lir SparnaSarbanilalaginu og svo þau ný þingmannacl'ni, er]'ástefnu stySja. Hins vcgar verða þeir, sem Tímiim reitir saman til framboðs.

x

Vesturland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vesturland
https://timarit.is/publication/633

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.