Fjarðbúgvin - 23.09.1971, Page 7

R-T ARÐBOGVIN
Stt)A 7
Eiðis kirkja
Framh. frá bls. 4
hetta skip). Tað datt sundur
(fuktur) og varð sent tilHavn-
ar ( av Absalon Joensen,
presti ?) til umvælingar. Um-
vælingin kostaði 60 krónur.
Formaðurin, bóndin á látr-
inum, setti seg ikki føran
fyri at skaffa hesar 60 kr.
- og ti kom skipið ikki aftur
til Eiðis.
Skipið sum nú hongur í
kirkjuni, er gjørt og givið
av Einar Ellingsgaard, bróðir
núverapdi dekn Hans Jacob
Ellingsgaard, og var upp-
hongt til 75 ára hátíðina í
1956.
Deknar
Síðsti deknur í gomlu Eiðis
kirkju var Ole Jelling. Hann
var gamal drongur - búði í
Fjósi - men fekk mat av
Látrinum. Hevði í Jelling lært
at seta upp karðar. Hann var
kanska eitt sindur serur, men
góður lesari. Eitt jólakvøld
las hann við stivari kenning.
Tá segð Anna Sofia, bónda-
kona a Látrinum, við hann:
"Nú visti ikki væl við í kirkj-
uni^ í kvøld." Hann svaraoi:
"Tú betur, hjarta, devulin
tummil" Hann setti eftir tað^
ikki sini bein í kirkju. Aftaná
Ole Jelling kom gamli Knútur
(Ellingsgaard), og man hann
vera fyrsti deknur i hini
ný§gju Eiðis kirkju. Grækaris
skulalærari var tann næsti
og síðan Hanus-f Garði ((El-
lingsgaarcu. Tá var tað,
Niels ^sterø kom sum lær-
ari til Eiðis. Hann var sang-
glaður og^lærdi ungdómln at
^yngja "nýggjar" salmar. Tá
ið Hanur sa, at teir nýggju
sálmarnir vunnu fram í stor-
um og otaðu seg inn á kirkju-
fólkið og íkirkjuna, segðihann
seg frá sum protest. Viðgráti-
rødd helt hann fráfaringartalu
á^ kórsgáttini. Niels Østerø
tók so deknarstarvið, og nýgg-
ir sálmar vóru innførdir -
uttan bardaga.
Niels^doyði í 1902, og næsti
lærari á Eiði, Jóhannes Hans
Petersen, tók við sum deknur.
Hann virkaði stutt - síðan fór
Heini Nygaard ar lesa. Hann
rnunai lesa í eim 50 ár (đoyði
1938) A. Thomsen lærari, sum
nú er í Klaksvík, las eitt
skifti. Núverandi deknur er
Hans J. Ellingsgaard.
Klokkarar
Jørgen Mørkøre var klokkari
í hini gomlu kirkjuni. Hann
fórst við Nesbátinum 21. mars
1883 á Norðhavinum, 40 ára
gamal. Bróðursonur hansara,
Ole Mørkøre (ólavur úti í
skúlanum) tók við aftur Í1883.
Hann legði frá sær í 1933,
tá hevði hann ringt í yvir 50
ár. Á 50 ára^ merkisdegnum
fekk hann soljóðandi heiðurs-
bræv frá Færø Amtog Provsti:
Færø amt og provsti udtaler
hermed sinallerbedstetakov-
erfor Ole Mørkøre af Ejde
for Deres sjældne, trofaste
og pligtopfyldendetjeneste ved
Ejde kirke gennem 50 aar.
Kirken regner i sit liv ikki
med aarhundreder og større
tal, men kun ganske enkelte
mennisker virker i kirkens
tjeneste i saa lang et tids-
rum som De. Om de afgørende
tidspunkter i menneskes liv
bryUup og daab, konfrimati-
on og om afslutningen paa
jorden, har De gennem Der-
es gerning bragt budskab til
menigheden, og sindet er blev-
et løftet til tanker ud over
hverdagslivet. Sammen med
menigheden og Deres nær-
meste foresatte, menigheds-
raađet, vil amt og provsti
benytte denne enestaaende
højtidsdag til en hilsen og tak
for Deres gerning og tU at ud-
tale et inderUgt ønske om, at
De maa opleve en smuk og
fredfyldt livsaften. Gid kirki-
klokken í Ejde altid hver søn-
dag morgen maa ringe mod
sky: Stor glæde mod himlen
stiger.
Færø amt provsti
den. 25. mars 1933
K.J.Ringbprg J. Dahl
(sign.) (sign.)
Ole Mørkøre varð heiðrað-
ur við dannebrogsmerki.
Aftaná hann kom Joen Peter
EUingsgaard, hann heltáieini
10 - 12 ár. Næsti maður var
Johan Johansen, sum ringdi
í 15 ár. Á vári 1960 tók nú-
verandi klokkari, Edward Jo-
ensen (Edward í Skorini), við.
Organistar
Poul Jacobsen, málari, hevur
nú verið organistur í eini 30
ár. Undan honum, frá umleið
1913, hava lærararnir spælt.
Prestar
r 1929 varð Fuglafjarðar
prestagjald tikið burtur^ av
Nes prestagjaldi, sum áður
var øll Eysturoyggin. Til
Fuglafjarðar prestagjald
hoyrdu: Oyndarfjørður, Elvu-
vik, LorvUc, Gøta, Funningur
og Gjógv. 1947 var Eiðis prest-
agjald fingið í lag: Eiði +
Sunda sókn buiturav Nes
prestagjaldi, Funningur og
Gjógv av Fuglafjarðar prest-
agjaldi.
Prestar: 1900 - 1917 Fríð-
rikur Petersen, próstur. 1917
- 28 K. V. Nielsen. 1929 - 33
Fibiger Jensen. 1934 - 46
J. Buhl - Nielsen. 1946 - nov.
47 S. J. Joensen. 1947 - 68
frimann á Brúnni, og frá
7. mars í ár Petur Martin
Rasmussen. Prestahúsini
vóru liðug á vári 1950.
Frá 1885,- 1900 var J. E.
Evensen próstur á Nesi. Und-
an honum Th. Sørensen,. sum
fyrst var sóknarpresturiKvf-
vflc. Undan Sørensen var
Hammershaimb próstur. Eis-
ini var fyrist sóknarprestur
í Kvfvúc.
VIÐ LINU
OG TROLI
UNDIR
FÓROYUM
Um dagarnar leitaðu vit okk-
um umborð á "Varðan", ið
lá við bryggju undir saltsøl-
uni suðuri í Havn - klárur
at fara út at seta.
"Varðin” er 19,93 br. reg.
tons til støddar. Hanner bygd-
ur { Skagen úr eik/bók fyri
einum ári síðan. Maskinan
er 150 HK Marna Leyland.
Báturin kostaði 385. kr. - tá
er trolaspæl við útgerð ikki
viðroknað, iðkostaðitils. uml.
82.000 kr.
Teir, ið eiga og reka henda
snotisliga bátin, erufýraburt-
urfluttir gjáarmenn, allir bú-
ástir f Torshavn: Oliver De-
bes, tveir synir hansara: Pet-
ur og Ellindur og Kaj Jo-
hannesen. Hvør teirra eigui
sin fjórðing í bátinum.
. Er nakar fyrimunur, athava
bátin undir 20 toris?
- Jú, ongin navigatørur nýt-
ist at vera við, og so sleppa
vit eisini undan sýninum.
- Hvørjir veiðuhættir,hava tit
nýtt hetta fyrsta árið, og
hvussu hevur vignast?
- Vit royndu Við líhu til 10.
apríl, og gekst bara væL Vit
fingu 225 tons eftir 66 set-
um. Síðan fóru vit á trolveiðu
her undir Føroyum, og gav
hetta eini 215 tons.
- Hvussumangar stampar seta
tit?
- 40 til 50.
- Og egnt verður uppi á landi?
- Ja. Ein maður er altíð eftir
og egnir. ,
- Hvussu leingi eru tit uti f
senn?
- Eitt knapt samdøgur ímeðai.
.Hvar hava tit roynt fyri tað
mesta?
- Tað er júst loyndarmálið.
Men lat okkum siga: Eystur
úr Skálhøvda og Vesturhavið,-
á einum strekki eystur úr
Fugloynni í ein sunnan og ein
í landnyrðing úr Nósloynni.
- Hvussu lflcar tykkum trol-
veiðusáttmálan fyri økiðmill-
um 6 og 12?
- Sera illa.,
- Hvussu tá?
- Jú, fyri tað fyrsta er lands-
stýrisleigan 12.000 kr. um
mánaðan, ið tikin verður, av
brutto, áðrenn sjálvt býtið
millum skip og land fer fram.
. Og hvussu fer so býtið fram ?
- Landsstýriðferviohelming-'
inum av rund- og f jórðingin-
um av flatfiskinum. Oman á
alt hetta skulu vit so harum-
framt gjalda allar landingar-
útreiðslur av okkara netto-
parti, eins og øll prísvíðbóti
verður tikin frá okkum.
. Hvørja sáttmálabroyting
høvdu tit hugsað tvkkum?
- Eftir okkara meining skuldi
allur runđfiskurin óskerdur
verið okkara. Landið kundi
kanska fingið 25% av flatfisk-
inum, og leigan kundi verið
hin sama. Av landingarút-
reiðslunum skuldi landi borið
sin kostnaðarpart.
Og "V arðam enninir" hildu
áfram: Kann tað ikki prógv
at hesin fiskiskapur er ska .-
ligur fyri stovnin, so er æl
hesin sáttmálinaldeilishøpis-
leysur. Og út frá hesum sama
V arðin
motivi halda, yit tað vera al-
vegis órættvist, at viðkom-
andi trolveiðumenn soleiðis
rinda dupultan skatt til lands-
kassan.
- Hvussu mikið gav trolveið-
an í brutto?
. " 50.000 kr"
- HvUssu stórur var mann-
ingarparturin fyri alt árið?
- 46.000,kr.,
- Og hjá bátinum stóð upp og
niður?
- Jú. Tað gjørdi tað.
- Hvussu hevur sjóverjan
roynst?
. Hon hevur verið sera eff-
ektivt røkt av vágabátinum,
"Draganum", meðan vit ein-
ans tvær reisur hava borið
eyga við "Vædderen" á fiski-
leioini.
- Hvussu er at avgreiða her
undir Bacalao?
- Tað er alt annað enn gott
f løtuni. Onkuntíð hava vit
ligið }og bíðað eftir landing-
artømi upp ffýra tim ar. Høvdu
vit ikki fiska upp í kassar,
fóru fleiri dýrabarir tiinar
fyri skeytið.
NÝBYGNINGAR
NÝBYGNINGAR
Heimaútróðurin f Føroyum aørist í hvørjum, og fiska virkini gerast
bæ(íi størri og fleiri, men mangan trýtur við ráevnum, tf kortlm
eru ov fáir bátar. Hava tygum, ella fleiri við tygum, hug at gerast
eigari av einum væl utgjørdum útróðrarbáti, so kunnu tygum venda
tygum til okkara. Vit byggja bátar til heimaútróður f støddini 15
og 20 tons. Ahugaðir kunnu fáa tekningar útvegaðar. ,
STRANÐA BÁTASMIÐJA
STRENDUR
tlf. 7146 óg 7394