Fjarðbúgvin - 09.05.1972, Síða 1

f
wÆmmm
NR. 10
Týsdagur 9. mai 1972
2. irg.
SPINNANDI
GALIÐ
r brátt^ tveir mánaðar hev-
ur sáttmálaloysi valdað mill-
um Meginfelag Sjúkrakassana
og Læknafelagið.
ósemja tók seg upp viðv.
honorarveiting fyri vaktar-
hald hjá kommunulæknunum,
og rýnur hetta sáttm álaloysl
bert við teir innan hesa stætt.
Undarlig tøgn hylir hetta
mál, sum f veruleikanum um-
fatar samfelagið alt.
Meira enn trupult er hjá
tf einsæra, sum hevur fyri
neyðini at leita sær hjálp ella
læknaráð í hesurn^ ddgum.
Læknin skalsjálvandi- sum
støðan er - hava sitt viður-
gjald rindað í hondina, meðan
sjúklingurin verður noyđdur
at fáa kvittanina ta mongu
kilometra longu leiðina til
sjúkrakassans, áðrenn hann
kann fáa ein part refunder-
aðan av ti, viðtalan kostaði.
Fyri sjúkrakassan er
støðan neyvan so vánalig í
løtuni, tá hesin helst fær
meira inn, ennútverðurgold-
ið, sum er.
Og læknarnir munu neyvan
heldur vera við sviðið soð
heldur í hesu sáttmálaloysis-
tiðini.
Sæð frá hesum sjónarmið-
um kann verandi støða halda
fram rúma tíð framyvir, um
ikki okkurt munandi verður
gjørt at sleppa burtur úr hesi
naggatødnini.
Verður nakað gjørt ella
rovnt? Einki kis hoyrist um
tað! Løgið er tað ti ikki,
um fólk smátt um smátt er
farið at spyrja, hvør mein-
ingin er.
Her má nakað henda. Og
spurningurin er, um tað júst
ikki eru kyrrindi nú at taka
sjúkrakassalóggávuna til ná-
greiniliga endurskoðan.
Valla er nakar ivi um, at
nevnda lóggáva byggir á eitt
avoldað system. f praksis er
hon tað, ið hvussu er.
Eins og allar aðrar sosi-
alar veitingar T dag eru al-
roennar - soleiðis skuldi tað
sjálvandi eisini verið við all-
ari sjúkrahjálparveiting.
Rættasta leiðin man veraat
avtaka sjúkrakassarnar og
starvseta læknar við eini
hóskandi almennari løn.
Læknunum kann sjálvsagt
ikki kastast fyri, at^teir^ faa
eina løn samsv. sáttmálum
teirra.
Men tað man vera okkurt
spjnnandi galið við tilóggávu,
ið .heimilar^einum kommunu-
læfna eina ársløn, ið við
ymsum viðbótum er einar 10-
20 feiðir so stór sum ein
miðal arbeiðsmannaløn fyri
sama tíðarskeið.
í einum slíkum samfelag
er stutt rokkið at stavnhald-
inum: "Hvor faaharfor meget
og færre for lidt". Eitt slúct
samfelag er sjúkt. Og tí má
svuilurin skerast.
Aftur síggjast kappróðrarbátarnir strúka avstað á firðum og sundum
við liðmjúktim ungmennum innanborða.
Hvørjir rrjunnu fara at vera hinir ítarstu í ár?
Fyri einum átta árum síðani bóru hesir knassarnir úr NSÍ við
Tjaldrinum sigur eftir sigur heim til býggja av stevnunum.
LÆKNA V AKTIR
Hósdagin Leygardagin Sunnudagin 11. mai 13. mai 14. mai Sigvald Kristiansen Tlf. 7310, Skála
Leygardagin Sunnudagin 20. mai 21. mai Poul Olsen Tlf. 7010, Saltangará
Mánadagin 22. mai Emma Winther
Tlf. 38, Fuglafjørð
BOKAIMMÆLI
Livandi Vatn
Fyri stuttum kom e;n nýgg
lestrabók, "Livandi vatn", i
Maria Ejde Peterseri fyrrv.
lærarinna, hevur savr ao, týtt
og greitt til prentingar
Flestu lestrarnir eiu eftir
danskar prestar, neðan
nakrir teirra stava frá
norskum prestum.
Lestrar eru til allar sunnu-
og halgidagar í kirkjuárinum.
Allir eru eftir 2. tekstarrøð
uttan teir til skiris-oglanga-
fríggjadag.
Bokina hevur Maria ognað
Funnings kirkju, iðrundakann
tey 125 í árinum.
Eftir próvlok^ starvaðist
Maria alla sínafrálæringartíð
- eini 35 ár - við Funnings
SVIMJINGIN BYRJA
Nú veðrið ervorðið so gott
hjá okkum, sum nú í nakrar
dagar, eru tað ikki so fá,
sum kunduhugsaðsær at farið
niðan í ánna ella oman í
fjøruna at floyta sær einaløtu,
tó verulig lýkka er ikkikomin
enn, so tey flestu eruivaleyst
setst aftur.
Tá nú tankarnir snúgva seg
um svimjing, so kemur tann
tankin fram, hvussulangtsíð-
an tað man vera, at fólk á
fyrsta sinni lærdu seg at
svimja, tí ikki er tao við-
føtt kynstur.
Her kunnu vit beinan vegin
siga, at tað vita vit ikki, men
av ymiskum sum funnið er,
kunnu vit siga, at fólk, sum
livdu u.l. 8000 ár f. Kr., hava^
dugað at svomið, tó ikki á
sama hátt sum vit í dag, tf
helst hava tey apað seg eftir
dýrunum.
Fara vit longurfram §jdgn-
um tí!ðina, vita vit, at í tíðini
um Kristi føðing; vóru stórir
almennir svimjingarhyljar í
RÓmr, sum høvdu sitiplass til
eini 3000 fólk. Uppaftur seinni
kenna vit úr kvæðum og søgu
svimjing framda av so kend-
um monnum sum ólavi
Trygvasyni, sum mátti leypa
fyri borðíbardaganvið Svøld-
ur, og so okkara egna 3ig-
mund Brestisson, sum svam
um Suðuroyarfjørð.
Helst munnu tey, ið ikki
duga at svimja, hyggja við
langtandi eygum_. at teimum,
sum liggja og bólta sær sum
kópur í vatninum, og ikki
munnu tey vera sørtmisunni-
lig. Er tað so, er hetta bara
gott, og so er at fáa tað lært,
og eru hesi foreldur, so eiga
tey* at fáa tað lært, og eru
hesi foreldur, so eiga tey, at
fáa lært síhi at svimja, og
eggja hinum at geratað sama.
Hitt fyrsta, ið eigur at verða
gjørt, er at venja viðkomandi
við vatnið, so at hannfæreina
føling av, hvat vatn er, og
hvussu tað følist, ogteir egin-
leikar, vatnið hevur. Ein hin
besti mátin er \ baðikarinum,
har tey mugu sleppa at svansa
eitt sindur, sigla o§ sprutta,
og ikki at gloyma í ánni um
summarið.
Tá tey nú ikki ræðast
longur, faa tey hug at læra
at svimja, og eru byrjanar—
royndirnar sera^einfaldar, so
at øll kunnu hjálpa hvørjum
øðrum.
Uttan at koma inn upp á
nakra svimjilæru skulu vit
nevna, at bert tað at teyhalda
í kantin ella í herðarnar á
hjálparmanni og lata seg
flotna upp og kanska spjálka
eitt^sindur bæði á rygginum
og f á bringuni, longu er eitt
stórt stig fram á leiðini til
at duga at svimja.
skúla. Rík minni, | kenslu-
træðrir og hjartjaslátturin
hava ti av sær sjálvum fingið
hana at sýntkirkjuniogfyrnd-
arbygdini fyri norðan henda
sóm a.
Fjølmentar eru tær ikki
- lestrarbøkurnar á móður-
málinum - og er tí hendatess
kærkomnari.
Maria tykist at vera komin
sera væl frá umsetingini.
Málið er liðiligt, men sam-
stundis mergjað, soleiðissum
kirkjumálið eigur at vera.
Navnframir prædikantar
eru upphavsmenn at hesum
úrvalslestrum. Andaliga
stórmennið, Kai Jensen, sáli
eigur t.d. slakan helming av
teimum.
Tað er at vóna, at bókin
fær frælsi -innan kirkju- pg
hvørmans dyr og verður nýtt,
meðan hildio verður heilagt,
tí úr henni vellir livandivatn.
Maria Ejde Petersen eigur
mikla tøkk fyri dygdarfult
avrik yvir torvunnið verk.
Heimbygdin og aðrar søgur
Hetta er barnasøgubók, ið
Føroya Lærarafelaggavúturo
dagarnar. T að er fyrrverandi
lærari suðuri í Vági, Sámal
Johansen, ið er høvundur at
søgunum - við undantaki av
einum trimum - ið týddar
eru.
Permuna eins og tær flestu
myndirnar inni í bokini hevur
Magni Dalsgaardteknað, oger
hann komin væl frá hesum.
At vælliggurfyrihjáSámali
ar skriva, tað prógvaði hann
ikki minst við frálíku bygda-
og siðsøgubókini: "Á bygd
fyrst í tjúgundu øld".
Hóast bøkurnar báðar
sjálvsagt hava hvør sfna
stevnu, so eru tær tó mein-
lðcar í ti, at alskurin og há-
virðiskenslan fyri øllum ti,
ið rørist millum fjalsogfjøru
í bygdarsamfelagnum, gong-
ur sum ein undirstreymur í-
gjøgnum tær.
framhald á bls. 12