Eyjablaðið - 12.12.1926, Blaðsíða 1

Eyjablaðið - 12.12.1926, Blaðsíða 1
12. desember 1926 „Eyjablaðið" Síinnefni: „Eyjablaðið" Talsími 160. Pósthólf 113. "ðtgefandi Verkamaunafjelagíð „Drífandi" Vest- mannaeyjum. Ritstjórn: ísleifur Högna- ion, Háukur Björnsson og Jón Rafns- •on. Kemur út hvemsuanudagsmorgun Koitar kr. 1.60 um ársfjórðunginn 7 Málgagn alþýðu í Yestmannaeyjum I. árgangur -~ Tbl. 15 krónur. út um land, Anglýsinfraverð 1 króna sentimeterinn eindálka. Sma- auglýsingar tíu aura orðið 50 auar stofngjald. Afgreiðsla blaðsins er 'i Heimagötu 20 (Carlsbergi) Sími 160 Prentað í prentsmiðju Guðjónsbræðra — — Vestmannaeyjum — — Rjettur: Tímarit um þjóðfjelags og menn- ingarmál ritstjóri Einar Olgeirsson. Eitt aí þvíj sem leggur einna mestan skerf til, að halda uppi andlegu lífi þjóðanna, á hvaða tíma sem er, eru blöð, bækur og timarit. ^Blöðin eru vanalega full af dægur- þrasi, og geta bví ekki fest sig nógu einlæglega við ýms viðfangs- efni, sem efst eru á baugi hjá fólkinu. Bækurnar, eru altaf eða oftast nær einskorðaðar við eitthvað sjer stakt efni, fjöldinn kaupir þær ekki og les þær ekki. Þéir eru aðeins fyrir þá fróðleiksfúsu. Tímaritin eru að því leiti ólík þassu tvennu sem hjer að fiaman er talið, þau eru marghæf, ekki einskorðuð við neitt sjerstakt, heldur fjalla þau í flestum tilfell- um um alt og alla, land og höf himin og jörð, allskonar fróðleik gamlan og nýjan. Fjöldinn kaupir þau og les þau. Hjer á landi hafa komið út ýms tímarit, sum eru nú yflr aldar gömul. Fjöllesnustu tímaritin sem nú eru gefin út hjer á landi munu vera „Eimreiðin" og „Iðunn". Enda hafa bæði þessi timarit verið hingau til skemtileg máög og að- gengileg fyrir fjöldann. Undanfarin 10 ár hefir komið út á Akureyri lítið tímarit „Rjett- ur". Ritstjóri þess hefir verið Þórólíur bóndi Sigurðsson í Baldursheimi. Rjettur hafði einskorðað sig mjög við landsmál og hallast tölu- vert að þeirri steínu í landsmál- um sem nefnist Georgeismi. Síðastliðið sumar /ór það að kvisast að einhver breyting væri i aðsigi viðvíkjandi Rjetti. Það heyrðist að Þórólfur Sigurðsson mundi jafnvel láta af ritstjórninni, eo við mundi taka Einar Olgeiis- son kennari við Gagnfræðaskólann á Akureyri. Pað ljek möigum forvitni á að sjá það timarit sem Einar Olgeirs- son væri ritstjóri að. Hann vai orðinn þjóðinni nokk- uð kunnur af bók sem hann reit 1925, um hinn heimsfræga franska uppeldisfrömuð Roussou. Rousou hafði fengið í öllum blöð- um landsins ágætisdóm og þar fór orð af að Einar Olgehsson væri einn af allra bestu rithöfundum, sem þjóðin ætti nú völ á. Nú er „Rjettur" kominn út, stækkaður í nýjum fötum og nýr að efni. Og vonirnar um innihaldið, ljetu sjer alls ekki til skammar verða. Eldurinn, krafturinn, listin sem logar úr hverri setningu ritsins, heldur lesandanum föstum. Pegar hann hefir tekið bókina í hönd, mun hann tæplega sleppa henni fyr en að hafa lesið hana til enda. Efnið hefst á kvæði eftir Davið skáld Stefánsson frá Fagraskógi. Kvæðið heitir: Hrærekur konungur í Kálfskinni. Pað er um fallinn konung, sem neyða átti til að taka kristna trú. Kvæðið er snildaiieg lýsing á æfi blinda uppreistarmanns ins og ömuiiegum æfilokum hans í moldarkofa. ,Erlendir menningarstraumar' eftir ritstjórann, er snildargiein mjðg vel skrifuð og Vjós. Um leið og krafturinn og áhuginn, fyrir nýjum þroskandi stefnum, sem höfundur- inn hefir að flytja, logar út úr hverri línu, deilir hann hart og ó þyrmilegar á aldargamlar kreddur og siðvenjur íhaldssinna. Hristir hann fast stoðir gamla tímans svo brestur og brakar í. Næst koma smásögur, eítir danska skáldið, heimsfræga, Martin Anders- son Nexö, er þar hart deilt á auð- valdsskipulag nútímans. Fordæmir skáldið þar þessa stjórn einstak- linga sem riðja fjölda úr braut en gína sjalfir yfir gróðanum af striti hans. Sögukaílinn heitir „Auðu sætin". Kvæðið eftir Olaf Stefánsson „Úthýsing" er gott og vel kveðið, er það ádeila á skipulagið, gremja yfir hlutskiti þess, sem úthýst er, er hún þunga undiralda kvæðisins. Ólafur Stefánsson er efnilegt skáld, nókkur kvæði hans hafa byrst í Alþýðublaðinu og vakið mikla at- hygli ljóðelskra manna. „fslensk lýðrjettindi í hættu" er ðnnur grein ritsjórans. Lýsir hann þar: stjórnsemi ihaldsins á öllum sviðum og hvílíkur trafali íhaldið er yfirleitt í baráttu mannkynsins fram á við. „Yflr eyðimörkina" er kafli úr stólræðu eftir sjera Gunnar Bene- diktsson prest að Saurbæ. „Kommunisminn og bændurnir" heitir mjög góð grein eftir Bryn- jólf Bjarnason cand. ph.il. Sú grein, á áreiðanlega erindi til allra sem hugsa um bjóðmál af einhverri alvöru og rjettsýni. Einkum á hún erindi til bændanna. „Frá Rússlandi" heita tvær greinar, önnur skiifuð af Hendrik J. Ottóssyni. Margt fleira gott og gagnlegt er í ritinu t. d. ritsjá, kaflar um ýms stórskáld, kafli sem ritstjórinn skrifar og nefnir „Hetjur" Ritsjá ofl. ofl. Það er enginn spádómur, heldur bjargföstsannfæring þess, sem þeSBa grein ritar, að Rjettur verði eftir 1—2 ár orðinnn lang víðlesnasta tímaiit á landinu. Eftir að hfa lesið önnur íslensk tímarit nokkur undanfarin ár, og lesa svo Rjett núna, þá gleymir maður alveg að hin gömlu sjeu til. Hafi utgefendur þakkir fyrir rit- ið. Það væri óskandi að þessi byrj- un gæfi gott framhald. „Jeg heilsa með gleði vagninum þeim, sem eitthvað í áttina lýður". r. S. n. Raístoðin. Að jeg fór að vitna í þennau „Gula pjesa", var af þeim ástæð nm að jeg heyrði að tónninn í þess- um rafstöðvargreinum G. Ó. er líkur og í pjesanum, mikið afleið- inda lopaþvæluog marg upptugnar. Allar greinar G. 0. um rafstöðv- arreikningana, hafa því verið einskis virði til þess að upplýsa malið eða lagfæra reikningana, þó held jeg að tvær síðustu greina.i hans sjeu einna lakastar, ef annars er hægt að gera nokkuð upp á milli þeirra. Af þessum tveimur síðust grein- um G. 0. er sú fyrri um upphæð sem alla ekki er til í reikningun- um, og mikið af síðari greininni er endurprentun á endaleysum úr fyrri greinum hans. Uppistaðan í skrifum G. 0. heflr að líkindum at.t að vera, að allir rafstöðvarreikningarnir væru skakk. ir og stöðin sjálf niðurnýdd, svo er allskonar hofuðórum vafið inn- anum þettað, sem ekki frekar eru snertandi rafstöð eða reikninga hennar, heldur en eitthvað annað. Það er því algerlega dtsjeð um það, að hversu mikið sem G. O. stritast við að lengja þessa voÖ sína, að þáverðurhúnaldref svo úr garðigerð, aðhann geti með henni hulið nektsína í þessn|rafstöðvarmáli, og hefði G. 0. þó manna sist átt að vera slíkt ætlandi að geta ekki eða vilja ekki skýra rjett frá öllu, því hann hefir víst manna lengst verið í rafnefnd og oft og einatt jafnframt formaður nefndarinnar, og þá í þeim tilfellum tvígildir í nefndinni. Samt tem áður þótt aðstaða G. 0. til málsin sje hin ákjósan- legasta til að geta skýrt frá öllu sem best og rjettast, þá hefir hon- um samt þóknast að hafa enda- skifti á flestu. Það lýtur út fyrir að þessi ranga írásögn hans, sje honum hagkvæmari til þess aB ná ws*;-'

x

Eyjablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eyjablaðið
https://timarit.is/publication/646

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.