Sameiningin - 01.12.1892, Qupperneq 10

—154—
K R I S T I K SK ÁLD.
Ný-látin eru tvö einhver hinmerkustu skáld.er orkt liafa á
enska tungu á þessari öld. AunafS þeirra er hinn frægi skáld-
konungur Englands, Alfred Tennyson, en hitt eitt af hinum
allra helztu skáldum þes.sa lands, Joh.n Greenleaf Whittier. Hinn
fyrr nefndi hefur uui langan tíma þdtt bera af iillum enskum
skáldum. Og síðan Longldlow ljezt hefur Whittier gamli,
Kvekara-skáldið, í rauninni verið viðurkenndur skáldakonungur
Ameríkumanna. þeir voru næsta álíkir þessir menn. það
mundi leiða oss of langt, ef vjer færum að gjöra grein fyrir
skáldskap þeirra, enda er það langt frá ætlun vorri. Vjer vild-
um að eins benda á eitt, sem einkennir skáldskap þeirra. þeir
voru báðir kristnir menn. Og sú lífssko?<an, sem allur ská'ld-
skapur þeirra er borinn af, er lífsskoðun kristindómsins. Líf
þeirra beggja hefur að allra dómi verið í fullkomnu samræmi við
þessi lífsskoðan. Hvorugur þeirra áleit það nauð’synlegt, að
varpa trú sinni fyrir borS, til þess með því móti að verða meira
skáld. Hvorugur þeii’ra áleit það heldur skáldinu samboðnara
að lifa illa, láta líf sitt vera uppreisn gegn siðferf idögmáli
kristinna manna.
Vjer tökum þetta fnuri, af því svo opt er verið að slá því
föstu af þeim óvinum vorrar kristnu trúar, sern mest tala, en
minnst vita, að flestir miklir menn í andans heimi sjeu kristin-
dóminum andstæðir. Líka hefur sú skoðun smeygt sjer inn
meðal þjóðar vorrar, að | eir menn, er þegið hefðu hina göfugu
skáldskapargáfu, væru yfir það hafnir að lúta hinu almenna sið-
ferðislögmáli. Vjer Islendingar erum öldungis ekki einir með
þessa undarlegu skoðun. Hún er til vor komin, eins og svo
margt annað, frá Dönum. En þeir liafa aptur drukkið þe.ssa
skoðun inn í sig frá Frökkum, þeirri ]>jóð, er lægst stendur í sið-
ferðislegu tilliti af öllum hinum menntuðu þjóðum, — þar senr
Ijettúðin er mest, alvaran rninnst. Skáldunum er þar allt leyfi-
legt. Almennings-ineðvitundin afsakar þau optast nær, þ.itt þuu
gjöri sig hvaS eptir annað sek í því, er hart mundi tekið á í lífi
annarra manna. ]>að er eins og þau eigi að hafa citthvert einka-
leyfi á því að lifa í synd. ])að liggur í angum uppi, hve skaðleg
þessi skoðun er fyrir siðferðislega meðvitund þjóðarinnar.