Sameiningin - 01.04.1918, Síða 4

34
Séra Friðrik J. Bergmann.
Fyrstu kynni mín af séra Friðrik J tíergmann voru
sumarið 1882. Þá var hann nýlega orðinn stúdent frá'
latínuskólanum í Decorah og dvaldi að Gardar í N.-Dakota
hjá foreldrum og frændaliði. Eg var þá tólf ára drengur
og átti heima hjá systur minni í Gardar-bygðinni. Það
líktist eitthvað hetjudvrkun fornmannanna, sú lotning,
sem við unglingarnir í nýlendunni bárum fyrir skóla-
manninum glæsilega frá DecoraJ]. Sérstaklega man eg
eftir þjóðhátíðinni, sem haldin var um sumarið 4. Júlí á
Mountain—eða í Yík, eins og þá var kallað. Þangað hafði
safnast mesti fjöldi nýlendumanna til að haida hátíðleg-
an frelsisdag ættjarðarinnar nýju. Líf og sál j>ess há-
tíðarhalds var Friðrik Bergmann, ungur, glæsilegur og
sem lifandi ímynd þess alls, sem dagurinn táknaði. Hann
flutti ræðu, eldfjöruga og þrungna af ást til frelsislands-
ins unga. Man eg þá undrun og aðdáun er skein úr á-
sjónum áheyrenda. Kvæði liafði og stúdentinn ort,
“Minni Vínlands”, og flutti það með hrífandi röddu.
Kvæðið liafði mest áhrif á mig. Vorum við drengir alla
næstu daga að rifja það upp, sem hver um sig mundi úr
kvæðinu, og bera saman. Man eg enn, að upphafsorð
kvæðisins voru:
“Vér elskuin þig, Vínland, af einlægri sál
Vér ætlum að nema þitt víðfræga mál”.
Mest fanst mér þá til mn þetta erindi:
“Vér báðum urn frelsi á fjarlægri ey
en fengum ei annað en harðstjórans nei;
þá kvöddum vér alt, sem að oss var kærst
til að eignast það, er vér möttum hæst.”
Það er ekki ofsagt, að skólamaðurinn ungi kveikti
eld í brjóstum nýlendumanna, einkum ungra manna.
Kynni mín urðu meiri næsta vetur af Friðriki Berg-
mann. Þann vetur var eg hjá honum í skóla. Skólinn
byrjaði um liaustið í húsi Magnúsar Stefánssonar, en
eftir nýár.var flutt í nýbygt skólahús á Gardar. All-
mörg börn byrjuðu skólanám þennan vetur, íneðal þeirra