Íslendingur - 29.11.1963, Qupperneq 4

ÍSLENDINGUR
BLAÐ SJÁLFSTÆÐISMANNA f NORÐURLANDSKJÖRDÆMI EYSTRA
Kemur út hvern föstudag. — Útgefandi: KJÖRDÆMISRÁÐ. — Rítstjóri og óbyrgðar-
maður: JAKOB Ó. PÉTURSSON, Fjólugötu 1, sími 1375. Auglýsingar og afgreiðsla:
BJÖRGVIN JÚLÍUSSON, Helga-magra stræti 19, sími 2201. Skrifstofa og afgreiðsla
í Hafnarstræti 107 (útvegsbankahúsið) III. hæð (innst). Sími 1354. Opið kl. 10-12
og 13.30-17.30. Laugardaga kl. 10-12. Prentverk Odds Björnssonar h.f., Akureyri.
Ástsæll þjóðhöfðingi
fallinn
TÆPLEGA hefur fráfall nokkurs þjóðhöfðingja á þessari
öld vakið almennari harm um allan heim en morðið á John
F. Kennedy 35. forseta Bandaríkjanna, sem framið var öll-
um að óvörum sl. föstudag. Ber þar hvorttveggja til: Al-
menn ástsæld mannsins og þjóðhöfðingjans og hve fráfall
hans kom óvænt, svo að margir urðu að láta segja sér tvisvar
eða þrisvar, áður en því væri trúað.
En þarna munu verið hafa að verki þau öfl, sem enn
standa í vegi fyrir friðsamlegri sambúð þjóða: mannhatur
— þjóðahatur — kynþáttahatur. Hver sá, er berst í farar-
broddi fyrir útrýmingu slíkra afla má alltáf búast við of-
sóknum, — jafnvel bana, og hefur raunar kynþáttahatrið
orðið öðrum forseta Bandaríkjanna að bana, Abraliam
Lincoln, er einnig féll fyrir morðvopni fyrir fullum 100
árum.
Lengra en þetta erum við ekki komnir í að stofna friðar-
ríki á jörðunni — og kannske á það takmark árum lengra í
land, þegar einn af áhrifamestu talsmönnum þess hverfur
fyrir aldur fram úr baráttunni fyrir því, — fellur fyrir þeim
öflum, er vilja ævarandi ófrið milli þjóða og kynþátta.
En því treysta allar friðelskandi þjóðir, að merkið fyrir
friðsamlegri sambúð alls mannkyns og jafnrétti allra þegna
jarðarinnar til sæmilegra lífskjara verði ekki látið niður
falla, þótt einn ötulasti talsmaður þess hafi óvænt fallið í
miðju starfi.
„FRAMSÓKNAR“-ÍHALDIÐ
SL. SUNNUDAG reynir Tíminn að færa líkur að því í
þættinum „Skrifað og skrafað“, að Sjálfstæðisflokkurinn sé
mjög íhaldssamur fiokkur. Vissulega hefur blaðið oft áður
gert tilraunir til slíks, en jafnan með neikvæðum árangri,
því að engurn stjórnmálaflokki, sem stofnaður hefur verið
á þessari öld á íslandi fer það verr að hafa uppi hugleið-
ingar um íhaldssemi annarra flokka. Framsókn lifir sem sé
ekki lengur á hugsjónaeldi frumherja flokksins, enda þeir
þeirra, sem enn eru á lífi, flestir orðnir viðskila við hann
fyrir lifandi löngu.
Það virðist sitja fremur illa á framsóknarblaði, að saka
Sjálfstæðisflokkinn um andstöðu við almannatryggingar.
Þar fer saman óskammfeilni og furðuleg dirfska, því að allir,
sem fylgdust með framvindu tryggingarmálanna muna enn
afstöðu flokkanna til tryggingalöggjafarinnar og hverja
„forgöngu" Framsóknarflokkurinn hafði um þau mál. Er
ekki ástæða til að rekja það frekar að sinni.
Ef nokkur íslenzkur stjórnmálaflokkur bæri með sóma
heitið íhaldsflokkur, þá er það Framsóknarflokkurinn. Með
öllum árum barðist hann svo lengi sem unnt var fyrir því
að halda í úrelta kjördæmaskipan, sem færði framsókn
nokkru fleiri {jingmenn en henni bar samkvæmt fylgi henn-
ar meðal kjósenda og gerði Alþingi að hálfgerðri skrípa-
mynd af þjóðarviljanum. Þá hefur framsókn talið sér það
til tekna að hafa árum saman reynt að halda í sérréttindi
samvinnufélaga um skattgreiðslur til þjóðfélagsins og
stimplað hvern, sem vildi jafnrétti um skattamál milli allra
félagsforma, sem hættulegan samvinnufjanda. Og enn má
nefna, hve framsókn var gjarnt að vilja halda í ýmsar nefnd-
ir og ráð, sem stofnuð voru á sínum tíma til að hafa eftirlit
með og hömlur á innflutningi til landsins. Enginn flokkur
hefur lagt sig nálægt því eins í líma um að halda í innflutn-
ingshöft og ófrjálsa verzlun.
Hér er ekki rúm til að taka nema nokkur dæmi af mörg-
um, sem sýna svo að ekki verður um villzt, að sá íslenzkra
stjórnmálaflokka, sem lengst gengur í íhaldssemi og oft aft-
urhaldshneigð, er Framsóknarflokkurinn.
KRISTILEGA bókmenntadreif-
ingin í Hafnarfirði hefur gef-
ið út smekklegan lieimilispésa,
sem nefnist: Ertu hamingjusam-
ur? og hefur mér borizt hann í
hendur. 1 pésa þessum, sem fjall-
ar um syndina, segir: „Það lieiur
verið skyhsamlega og réttilcga
sagt, að drykkjuskapur, reykingar,
blót, þjófnaður, sviksemi, morð
og annað þessu líkt sé synd . .. .“
Ég 'he£ nú alltaf talið, að synd-
ViSNA
BÁLKUR
JÚNÍUS JÓNSSON fyrrv bæj-
arverkstjóri er vísnavinur og
lætur endrum og eins fjúka í
hendingum. Einu sinni sendi
Þura í Garði, þá nágranni
Júníusar, konu hans afmælis-
kveðju svohljóðandi:
Gegnum lífið góða ferð
á gæfuvegi fínum.
Þú ert ekki öfundsverð
af eiginmanni þínum.
Júníusi fannst sér skylt að
þakka kveðjuna og sendi Þuru
þessa stöku:
Þú kvartar ei, en kalt er það
að kúra ein í næturhúmi,
cn enginn hefði öfundað
ciginmann í þínu rúmi.
Þegar Guðmundur Karl yfir-
læknir varð fimmtugur, kvað
Júníus til hans:
Þú sem græðir brotin bein
og botnlangana tekur,
skerð úr manni skaðleg mein,
en skratti hart þú ekur,
aðdáun samt allra manna vekur.
Um gosið kvað Júníus á
dögunum:
Hafgos þeytist hátt í loft,
hálfa skelfir veröldina.
Þetta gerist ekki oft
að eldgos stækki landhelgina.
Ben. Vald. kvað:
Þegar trúin verður veik,
vissu hvergi að finna,
ber ég þá að köldum kveik
kyndil vona minna.
HEIMSSPEKI?
Sumir tala, sumir þegja,
sumra hnífur kemst í feitt,
aðrir hafa satt að segja
sultarvist og ekki neitt.
Sumir lifa, sumir deyja,
sumir gera ekki neitt,
bezt mun vera um það að þegja
þessu verður ekki breytt.
Austri.
Hún er forrík þessi þjóð,
þarfnast engra vona,
enginn maður lítur í Ijóð,
land og fólk er svona.
Hún er stöndug þessi þjóð
og þykist góð,
trúa mest á merar og stóð
menn og fljóð.
Austri.
Þrátt í Degi það má sjá,
þar eru menn að verki,
sem að trúa alveg á
austræn stjömumerki.
A. S.
m geti verio misjatnlega aivarlcg,
enda gengur liegningarlöggjöf
allra þjóða út frá því. Það virðist
t. d. rcginmunur á, flvort maSur
kveikir í pípusterti (tóbak var ó-
Móses gerði lögmál-
ÞÁm&MQT
• HVEÐ ER SYND?
• FYRIRSPURN TIL
ÚTVARPSINS
• FORYSTA — FORUSTA
• FLUTNINGSGJALD, SEM
SEGÍR SEX
• KLAKAHÖGG AF HÚS-
ÞÖKUM
ið) eða hreinlega sviptir náung-
ann lífi. Og að dreypa á glasi
hlýtur að varða minni viðúrlög-
uni hinum megin en nauðganir
og misþyrmingar. ÞaS hlýtur líka
að vera meinlausara að nefna
myrkrahöfðingjann með nafni en
að fremja stórþjófnað og rán.
En það er nú svona með synd-
ina. Það taidist ckki til syndar í
Gyðingalandi að „breyta vatni í
vín“. Hins vegar heyrir það und-
ir glæpi liér úti á íslandi ekki
sízt, ef sykur og ger er sett út í
vatnið. Það er líka bannað í lög-
málinu að „girnast þernu náunga
sfns“. I-Ive margir hafa ekki brot-
ið það boðorð liér á landi, með-
an önnur hver ung stúlka í land-
inu var vinuukona? Já, það er
nokkuð vandlifað í þessum heimi
og vandratað meðalhófið. Ég e£-
ast um, að ei ég væri ungur núna
og mætti ekki kveikja í pípunni
minni, ekki taka mér einn ein-
faldan á barnum eða leggja liug á
íaflega vinnukonu eða segja ljótt,
ef ég bér á þumalfingurinn í stað-
inn fyrir naglann, — að ég tefdi
mig aðeins vegna þessarar sjálfs-
afneitunar vera liamingjusaman.
Hluslandi slaifar:
MIKIÐ er talað og ritað um
sjónvarp þessa dagana, og
væri ekki úr vegi, að við, sem bú-
um við endurvarp frá Ríkisút-
varpinu krvddað mótorskellum
frá nýbyggðri Loranstöð ásanit
dillandi músik frá rússneskri stöð
og nokkrum torkennilegum ó-
hljóðum, færum fram á það, að
lyrst yrði komið á sómasamlegu
sambandi við hlustendur á öllu
landinu, — og síðar komið á sjón-
varpi.“
SÍÐUSTU MÁNUÐINA apar
hver blaðamaðurinn eltir öðr-
urn að tala um forYstumenn og
forYstuhlutverk, þar sem hingað
til helur verið talað utn forustu.
Mál okkar hefur ekki af lorYstu-
sauðum að segja, og lieldur er
ekki þá orðmynd að f'inna í Staf-
setningarorðabókFreysteinsGunn-
arssonar. Þar er aðeins gert ráð
fyrir forustu. Þessi máltilgerð er
óþörf og jafnvel leiðinleg.
MAÐUR, sem á afkomanda hú-
settan úti 1 Svíþjóð kom að
máli við mig um daginn og sagði
sínar íarir ekki sléttar. Kvaðst
hafa á undaníörnum árum sent
ættingja sínum þar úti hangikjöt
og annan íslenzkan mat fyrir jól-
in og ekki þurft að greiða ýkja
mikið fyrir. Á dögunum hefði
liann svo farið með pakka á af-
greiðslu Eimskips, þar sem Bakka-
foss var að fara beina leið frá Ak-
ureyri til Lysekil í Svíþjóð. Pakk-
inn vó 5—7 kg. og heyrði þá und-
ir lægsta ilutningsgjafd á þessari
leið. Engri ábýrgðartryggingu var
kostað til. Þó varð hann að borga
220 krónur undir höggulinn.
Það virðist ekki á færi hvers
sem er að senda ættingja í útland-
inu jólaglaðning.
ALDRAÐUR húseigandi hér í
bæ kom að máli við mig fyr-
ir fám dögum, og kvaðst hann
vera í vandræðum með, hvernig
hann ætti að riá snjó og klaka af
upsum húss síns og þakrennum,
hæði til að fyrirbyggja, að klak-
inn hryndi í höfuð vegfarenda
eða stórskemmdi húsið vegna
leka, því að þegar þiðnaði, feit-
aði leysingarvatnið inn uiadir ris-
ið.
Hann sagðist hafa heyrt, að
slökkviliðið tæki ekki þessa þjón-
ustu að sér vegna þess, að hærinu
vildi ekki slysatryggja menn við
sfík störf, en slökkvifiðið eitt ræð-
ur yfir hentugum stigum til Jtessa
verks (klakahreinsunar af' þak-
hrúnum), þar sem þeir eru lausir
frá. Stiga, sem liggja upp að þak-
skegginu er ekki unnt að nota,
þar sem menn mundu þá mölva
allt yi’ir sig.
ÉG TEL þess vert, að athugun
sé gerð á því, hvort ekki sé rétt
að hærinn hafi fofgöngu um
þetta. Slökkviliðsmenn hafa sem
betur fer lítið að gera við hús-
bruna. Hins vcgar eykur það
brunaliættu í fnisum, e£ vatn
rennur inn undir þök liúsanna,
þar sem meiri og minni rafmagns-
leiðslur eru. Húseigendur ættu að
geta gréitt l’yrir þessa þjónustu
svo vel, að bærinn þurfi ekki að
verða fyrir útlátum vegna slysa-
tryggingar þeirra, er verkið vinna.
UTVARPIÐ var nýlega að segja
frá bát, er vantaði. Átti hann
að koma við á tveim stöðurn, en
„hefúr cklii koniið fram á hvor-
ugum staðnum" eins og útvarpið
sagði.
Þarna hefði farið betur að
segja, að báturinn hafi „á hvor-
ugum staðnum komið fram“, éða
„ekki komið fram á þcim stöð-
um“.
Síldarafurðirnar frá
sumrinu eru að mestu
seldar
ALLT síldarlýsi frá sumrinu
hefur nú verið selt, og fór verð
þess síhækkandi. Var magn
þess 15500 tonn. Var þriðjungur
af því seldur á 46 sterlingspund
tonnið en síðasti farmurinn á
71—72 pund.
Síldarmjölsframleiðslan, 18
þús. tonn, er að mestu seld, og
hefur verð á mjöli farið hækk- •
andi með haustinu.
ÍSLENDiNGUm