Íslendingur - 04.09.1959, Side 2

2
ÍSLENDINGUR
Föstudagur 4. september 1959
K.enmr út
hvern föstudag.
Útgefondi: Útgájujélag ídendings.
lfitstjóri og ibyrgðanuaður: Jakob 0. féuirsson, Fjólug. 1. Sími 1375.
Skrifstofa og afgreiðsla í Hafnarstræti 67. Sími 1354.
Opin mánudaga og þriðjudaga kl. 13.30—17.30, aðra daga kl. 10—12
og 13.30—17.30. Laugardaga kl. 10—12.
Prentsmiðja Bjöms Jónssonar h.f
S. í. S. útsvarslaust
Það hefir vakið mikla furðu
manna, uintal og blaðaskrif eftir
útkomu niðurjöfnunarskrár Rvík-
ur, að þar er umfangsmesta og
efldasta stórfyrirtæki landsins,
Sambandi ísl. samvinnufélaga,
ekkert útsvar gert. Sagt er, að
samkvæmt samvinnulögunum
megi ekki leggja útsvar á sam-
vinnufyrirtæki nema af hagnaði
á utanfélagsviðskiptum, en þar
sem SÍS hafi gefið upp tap á
þeiin liaji ekki verið hœgt að gera
því útsvar.
Allir kaupstaðir landsins skipta
útsvörum í tvo flokka: tekju- og
eignaútsvör annars vegar og
reksturs- eða veltuútsvör hins veg-
ar. Allir sem hafa einhvern
„rekstur" með höndum, hvort
sem hann er verzlun, iðnaður,
veitingasala, útgerð eða sam-
göngur, verða að inna þetta veltu-
útsvar af hendi.
Þessi fyrirtæki cða einstakling-
ar verða að greiða sitt veltuútsvar
samkvæmt upp gefinni eða óætl-
aðri umsetningu sl. órs, ón tillits
til þess, hvort hagncður cða tap
hefir orðið á rekstrinum.
Setjum svo, að Kjörbúð hins
útsvarslausa risafyrirtækis í
Austurstræti hefði verið rekin af
sameignarfélagi, hlutafélagi eða
einstaklingi, gat ekki farið hjá
því, að greiða hefði orðið all-hátt
veltuútsvar af umsetningu hennar
1958.
Setjum svo, að Eimskipafélag
íslands h.f. hefði til viðbótar
skipastól sínum átt liinn mikla
skipastól Sambandsins, hefði út-
svar þess ekki orðið 2.8 miiljónir,
heldur mun meira, jafnvel 4 millj.
Það er því ekki aðeins bæja- og
sveitafélögin, sem skattfríðindi
samvinnusamtakanna eru að
sliga, heldur eru þau einnig að
sliga önnur félagssamtök og ein-
staklinga, sem verða að taka á sig
útsvarsbyrðar þær, er samvinnu-
samtökunum bæru að réttu móts
við aðra, þar á meðal mörg fyrir-
tæki, sem rekin eru með halla. Og
aðstöðumunur þeirra, sem álög-
urnar verða að bera möglunar-
laust og hinna, sem engar eða litl-
ar álögur þurfa að bera til bæja-
og sveitafélaga er það mikill, að
ekki er hægt að nefna frjálsa sam-
keppni í því sambandi. Með þung-
um álögum er fjölda fyrirtækja
fyrirmunað að auka rekstur sinn,
meðan samvinnufyrirtækin geta
áhyggjulaust lagt í stærri og
stærri fj árfestingar og fært rekst-
ur sinn árlega inn á ný svið.
Skaltfríðindi þau, sem sam-
vinnufélögunum voru veitt með
samvinnulögunum fyrir meira en
þriðjungi aldar, meðan þau voru
að byggja upp verzlunarrekstur
sinn, eru nú löngu orðin úrelt og
þarfnast endurskoðunar, sem
allra fyrst. Meðan veltuútsvör eru
leyfð verða ÞAU a. m. k. að nú
jafnt til alls reksturs, hvort sem
hann er í höndum einstaklinga,
sameignarfélaga, hlutafélaga eða
samvinnufélaga.
Framsóknarmenn hafa löngum
talið hinn öra vöxt samvinnufyr-
irtækja sönnun 'þess, að sam-
vinnurekstur sé heilbrigðara
rekstrarform en öll önnur.
Sú staðhæfing getur fyrst verið
tekin. til íhugunar, þegar öll
rekstrarform eiga jafnan leik.
Eins og nú standa sakir er gum
Framsóknarmanna af yfirburðum
samvinnurekstursins af sama toga
spunnin og gort manns yfir að
vinna skák, þar sem hann hefir
fengið drottningu og hrók í for-
gjöf!
Fæstum fær nú orðið dulizt, að
í þeim sveitarfélögum, sem sam-
vinnufélög hafa ríkastan hlut í
verzlun, iðnaði og öðrum atvinnu-
rekstri, er útsvarsbagginn á öðr-
um svo þungur í seinni tíð, að
mjög stendur opinberum fram-
kvæmdum fyrir þrifum. Reykja-
vík hefir minnst af þessu að
segja, enda eru framkvæmdir þar,
t. d. í gatnagerð, langt á undan
því, sem í öðrum kaupstöðum
þekkist. Horfa því forráðamenn
þessara kaupstaða úti um land
með nokkrum ugg til framtíðar-
innar, ef lengi ú enn að lialda
fyrir þeim réttmætum tekjustofn-
um með því að viðhalda marg-úr-
eltri löggjöf um missköttun þess
atvinnurekstrar, sem er aðal-und-
irstaða leknanna til að inna af
höndum lögboðnar kvaðir og
standa jafnframt undir knýjandi
framkvæmdum.
Hér verður Alþingi að koma til
skjalanna sem fyrst og gangast
fyrir endurskoðun samvinnulcg-
anna gömlu. Nú orðið eru þau
samvinnurekstrinum cngin nauð-
syn, s. s. honum var fyrir nær 40
úrum, og eftir oð veltuútsvör voru
upp tekin er þessi gamla löggjöf
aðeins refsivöndur ú alla þú, er
beita vilja kröftum sínum að
stofnun atvinnurekstrar bæjarfé-
lögum, sveitafélögum og þjúðinni
til heilla.
Nýkomið:
MAX FACTOR
SNYRTIVÖRUR
allar tegundir.
’yöruðalciri
HAFNAR.STRÆTI /ÓV.
AKUREYRI
Þökkum hjartanlega auðsýnda samúð og vináttu við and-
lát og útför
Þorbjargar Þórðardóttur
frá Hlíðarenda.
Aðalheiður Jónsdóttir, Jóhann Jónsson.
Nýtt ó markaðinum!
SVAMPSKJÖRTIN
komin.
ðritaseítG.n
HAFNARSTRÆTI 106
AKUREYRI
Isabella kvensokkar
Maria Morta Mína
(sterkir) (þunnir) (m/teygju)
Berto og Aníta
(saumlausir)
ísabella lækkar sokkareikninginn.
yöruðalan
HAFNARSTRÆTI tOH
AKUREYRI
SPIC AND SPAN
til gólfþvottá og hreingerninga.
Ekkert skrúbb. Ekkert skol. Eng-
in þurrkun. Þér þurfið aðeins að
blautvinda klútinn eða þvegilinn
og strjúka einu sinni yfir og öll
óhreinindi strjúkast af á svip-
stundu. í 12 I. fötu þarf % bolla.
\tji 5ölutuminn\
nJruMireÆ.ruoo sÍM/ mo •
r
Ankorun
til eigenda bifreiða, bifhjóla og reiðhjóla
með hjólparvél.
Hér með er skorað á eigendur ofangreindra tækja, sem ekki
hafa greitt lögboðin gjöld af þeim á þessu ári og vanrækt
hafa að færa þau til skoðunar, að greiða gjöldin og láta lög-
boðna skoðun fara fram. Óskoðuð ökutæki í umferð verða
tekin í vörzlu lögreglunnar án alls fyrirvara og séu gjöld af
þeim ógreidd, verða þau seld á nauðungaruppboði samkvæmt
heimild í lögum nr. 49, 16. marz 1951.
Bæjarfógetinn á Akureyri og sýslumaðurinn í
Eyj af j arðarsýslu.
Sigurður M. Helgason
— settur. —
bittspwÉt HorMinds
verður háð á Akureyr.i 11.—13. september n. k. Þátttökutil-
kynningar skulu sendarHermanni Sigtryggssyni, Víðimýri 1,
Akureyri, fyrir 7. september næstkomandi.
Knattspyrnufélag Akureyrar.
— Auglýsið í íslendingi
SlÁMSA-hurðin
er nýjung hér á landi og nýtur vaxandi vinsælda.
Umboðsmaður á Akureyri er:
ÞÓRÐUR V. SVEINSSON.
REYKJAVÍK.