Ísland - 11.10.1929, Qupperneq 4

4
ISLÁND

iqxn* r\Wn twr/ SSf twi í'
I Afgreiðsla ÍSLAN D S
m TTl er flutt á Lokastíg 9 (uppi). Sími 1225 = ' jU -1
Gjalddagi blaðsins var 1. júlí Utti <IM 1
i
Brunatrygginsar
B U X\ - t J feC^TTvisí sírni 254.
SióvátrvQQÍngar
sími 542.
ingjaþing átti að halda í Ukra-
ine. Trotsky bannaði þetta þing-
hald. En bann hans var að
vettugi virt. Og þá lýsti hann
Makho friðlausan i annað sinn
og sagði, að hann væri óvinur
byltingarinnar.
Og enn þá hófst styrjöld milli
Makhnos og ráðstjórnarinnar.
Fyrirætlanir ráðstjórnarinnar
mishepnuðust eins og fyrri dag-
inn. Bændurnir hjálpuðu hon-
um á allan hátt.
Kommúnistar reyndu að múta
bændunum. Feir tóku á stund-
um við mútunum og lofuðu að
fylgja þeim rauðu þangað sem
Makhno hélzt við. En þeir sáu
ávallt fyrir því, að Makhno væri
viðbúinn.
Hann réðst á þá, er þeir komu
og sigraði þá. Fessar tilraunir
brugðust, en þá leigði stjórnin
flugumenn til þess að myrða
Makhno. En bændurnir voru á
verði, og morðingjunum varð
ekkert ágengt.
Makhno er mælskumaður
mikill og er mjög sannfærandi.
Fégar hann tók fanga, hélt hann
ræðu yfir þeim og lýsti fyrir þeim
stefnu sinni. Hann endaði ræður
þessar ávallt á sama hátt: Þið
eruð frjálsir og megið gera hvort
sem þið viljið, fara eða vera.
Flestir fanganna gengu í lið með
honum.
Makhno og kommúnistar áttu
sammerkt í því, að hvorirtveggju
börðust fyrir hugsjónum.
En vitanlega komu ýmsirfram
á sjónarsviðið, sem börðust ein-
göngu íyrir eigin hagsmunum.
Einn af þeim hét Gregory. Hann
var dugandi maður og hafði
verið hátt settur hjá kommún-
istum. —, Hann sveikst undan
merkjum þeirra og ætlaði að
vinna sjálfum sér lönd. Gregory
kom orðsendingu til Makhnos
og óskaði þess, að þeir tækju
höndum saman til þess að berj-
ast við kommúnista. Makhno
lofaði að koma til fundar við
Gregory. Makhno kom til fund-
arins með litlu liði, en Gregory
kom þangað með allan her sinn.
Gregory tók fyrst til máls og
skoraði á Makhno og hermenn
hans að taka höndum saman
við sig til þess að berjast gegn
kommúnistum og Gyðingum.
Makhno svaraði með ræðu, og
kvaðst ákæra hann fyrir að
vera óvin byltingarinnar. —
Mannfjöldinn tryiltist og skaut
Gregory þegar í stað. Makhno
hétt áfram ræðu sinni eins og
ekkert hefði í skorizt. Þegar
henni var lokið, gekk fullur
helmingur af her Gregory’s, 25
þúsund manna undir fána
Makhno’s.
Árið 1920 ætluðu Rússar að
gera Pólland að sovietríki.
Trotsky bað Makhno um hjálp
til að koma þessari ætlun í
framkvæmd, en var neitað. —
Neitunin gerði kommúnista óða
og uppvæga. Peir sendu stóran
her til Ukraine, því að nú ætl-
uðu þeir að ganga milli bols
og höfuðs á Makhno. Makhno
hafði að eins 200 manna her,
þegar þetta gerðist. Peim rauðu
tókst að umkringja Makhno, en
hann gafst ekki upp. Þegar
orustan byrjaði, var hann skot-
inn í fótinn. — Og var það
fyrsta sárið, sem hann fékk.
Hann stjórnaði liði sínu þrátt
fyrir það þó að hann væri
særður. Og honum tókst að
brjótast í gegn um herfylkingar
kommúnista.
Einu sinni réðust kommun-
istar á þorp eitt, er þeir hugðu,
að Makhno héldi til í. Þeir
fundu mann, sem liktist Makhno
nokkuð, og drápu hann þegar
í stað. Þeir símuðu síðan
út um öll lönd, að nú væri
Makhno dauður. — Þessi mað-
ur var bróðir Makhnos.
Ráðstjórninni tókst ekki að
sigrast á Pólverjum. — Enda
réðst Wrangel nú inn í Rúss-
land. Kommunistar urðu laf-
hræddir, og en þá varð úrslita-
ráðið það, að biðja Makhno
hjálpar.
Makhno veitti kost á liðveizlu
sinni en krafðist þess:
a) að stjórnleysingjar, sem sætu
í fangelsum Rússlands, yrðu
látnir lausir.
b) að Ukrainemenn fengju mál-
og ritfrelsi.
c) að kommúnistar skiptu sér
ekkert af því, sem fram færi
í Ukraine.
Ráðstjórnin gekk að öllum
þessum skilyrðum.
Stjórnleysingjablað var stofn-
að, í Kharkow og stjórnleys-
ingjar þeir, er Makhno hafði
spurnir af, voru látnir lausir.
Wrangel varð að hörfa undan.
Og kommúnistar játa það nú,
að þeir eigi sigurinn eingöngu
Makhno að þakka.
Meðan styrjöldin geisaði,
I heildvevslun
Garðars Gíslasonar
Reykjavík.
Spil.
Spilakassar.
Og margt fleira.
Símar: 281 — 481 ■
Spilapeningar.
681.

Ritföng:
Pennastengur, Blýantar, Pennar, Sjálfblekungar, Teiknikritar, Blákrítar,
Rauðkrítar, Reglustikur, Blekþurkur, Blekbyttur, Strokleður, Penna-
kassar, Litarkassar, Bréflakk, Bréflím, Stimpilpúðar, Stimpilblek, Skóla-
blek, Teikniblek, Sjálfblekungablek, Fjölritarablek, Ritvélabönd.
Ritvélar. Reiknivélar. Fjölritarar.
Pappírsvörur:
Póstpappír, Skjalapappír, Ritvélapappír, Afritapappír, Þerripappír, Fjöl-
ritarapappír, Pappírsblokkir, Reikningseyðublöð, Vasabækur, Viðskifta-
bækur, Flöfuðbækur, Dagbækur, Stílabækur, Reiknibækur, Teiknibækur,
Frumbækur, Fundarbækur, Skjalamöppur, Verðmiðar, Merkimiðar, o. m. fl.
Umbúðir:
(Jmbúðapappír í örkum og rúllum fl. teg. Bréfpokar fl. teg. og stærðir.
Umslög allskonar.
Gold Mdal!
Er hveitið sem allar vand-
látar húsmæður biðja kaup-
mann sinn um.
Fæst í 5 kg. pokum í
flestum verslunum.
sendi Trotsky þær fregnir um
allt Rússland, að Makhno berð-
ist við hlið Wrangel gegn rauða
hernum. — Þakkirnar voru allt
af hinar sömu.
Makhno hélt heim á leið,
sigri hrósandi en liðfár, því að
mikill hluti liðs hans hafði
fallið.
Allt i einu verður hann þess
var, að þrjár stórar hersveitir
úr rauða hernum, höfðu um-
kringt hann. Þess var krafizt,
að hermenn hans seldu vopnin
af höndum og gæfust upp.
Makhno neitaði því vitanlega
og lagði til orustu. Honum tókst
að brjótast í gegn um hersveitir
kommúnista, en flestir manna
hans féllu.
Nú breytti Lenin stefnu og
leyfði bændum sjálfum að eiga
jörðina,
Öll barátta Makhnos hafði
hnigið að því, að gera bænd-
urna sjálfstæða. Og hann hugði,
að þessi fyrirskipun Lenins
mundi miða í þessa ált. Hann
sá það lika, að Ukrainemenn
mundu aldrei vera látnir í friði,
á meðan hann dveldi á meðal
þeirra. Hann vildi gefa þeim
tækifæri til að ná sér eftir
hörmungarnar.
Hann leysti því upp her sinn
og hélt úr landi. Hann hélt
fyrst til Rúmeníu. Kommúnistar
urðu óðir og uppvægir og
kröfðust þess að hann yrði
framseldur stjórn Rússa. En
Rúmenar eyddu því og vísuðu
honum úr landi. Seinna komst
hann til Póllands. Og þar hófst
sami leikurinn. Kommúnistar
ákærðu hann fyrir alla skapaða
hluti og kröfðust þess, að hann
yrði framseldur Rússum. Mak-
hno slapp þaðan og komst til
Þýskalands, vegabréfalaus og
peningalaus. Þaðan hélt bann i
vesturátt. Og nú vita engir nema
kunningjar hans, hvar hann
dvelst. Þeir láta það ekki uppi.
Þeir vita, að rýtingur ílugu-
mannsins býður hans, ef dvala-
staður hans verður lýðum Ijós.
Makhno er lítill vexti og
veikbyggður, Augu hans eru
eldsnör og fögur. Hann er glað-
lyndur og iþróttamaður mikill.
Hann er nú 38 ára að aldri.
Ef hann lifir og heldur heilsu,
á hann vafalaust eftir að koma
fram á leiksviðið af nýju. —
Og bændurnir í Ukraine taka
áreiðanlega vel á móti honum,
hvenær sem hann kemur. —
Þeir trúa á hann og kalla hann:
hinn mikla föður og hinn mikla
kennara.
PrentsmiOjan Gntenberg.