Norðlingur - 30.11.1929, Blaðsíða 2

2
NORÐLINGUR
Fullveldis-afmælil
i. desember 1918. " 1. desember 1929.
Á morgun eru 11 ár liðin frá því
að ísland fjekk viðurkent fullveidi
sitt — eftir langa og stranga, og
oft misjafnlega fijófa deilu við það
ríki, sem fullveldisviðurkenninguna
átti að láta af höndum. Á morgun
eru 11 ár liðin síðan þjóðin gat
farið að sýna það, hvað mikinn
mátt, hvað heilbrigðan stjórnatfars-
legan merg hún hafði að geyma.
Að þessu sinni skal ekki farið
út í það, að rekja þá deiiu, þá
margvíslegu sóun á góðum kröftum,
sem var undanfari fullveldisviðm-
kenningarinnar, Hún var að mörgu
leyti lamandi fyrir þjóðina, skifti
henni í tvo andstæða flokka, og
dró mjög mátt úr innanlandsum-
bótum og heilbrigðri framsókn.
Skylt er þó að játa það, að yfir
þeirii baráttu var oft Ijómi frjáls-
borinna manna, sem ekki vildu hlíta
yfirráðum erlendrar þjóðar.
Enn eru ávextir fullveldis landá-
ins, fullkominnar sjálfstjórnar í öll-
um efnum, ekki komnir í Ijós enn. *
11 ár er stutiur tími í lífi einnar
þjóðar, og á þeim stutta tíma er
trauðla unt að sjá eða segja urn,
hvað fullveldið hefir fært okkur. En
það dylst engum, að það er margt
og mikið. Við höfum rjett úr
hryggnurn, orðið að horfast í augu
við veruleikann, orðið að bera á-
byrgð á okkur sjálíir, orðið að taka
á ktöftunum. Og þessi síðustu 11
Politísk sttflamgnska --
»póliíísl! íiræ.«
Böðlar sinna eigin raka.
Fyrir stuttu var hjer í blaðinu
getið um grein sem birtist í Verkam.
þar sem ritstj. Norðlings er að
nokkru getið, og á fremur vingjarn-
legan hátt (i!) eins og þar er jafnan
um að ræða. Örfáum orðum verður
að fara um það efni, þó því hat'i raun-
ar verið svarað áður.
það er sú gamaikunna tugga Vkm.
að ritstj. Norðlings hafi verið »kastað
ár sýna það, að kraftarnir hafa ver-
ið til.
Pvt ekki leikur það á tveim tung-
um, að framfarir og umbætur ýms-'
ar á þjóðarhögum síðustu 11 árin
eru stórkostlegar. Að sumum
framförunum var grundvöllurinn
að vísu lagður fyrir 1918. En síð-
asta áratuginn er framsóknin marg-
þættust og stórstígust. 4
— Ýmsir halda því nú fram, og
hafa raunar haldið aíla tíð síðan
1918, að þá hafi alt fengist í stjórn-
arfarslegum efnurn, sem þurfti að
fást. En það er mikill misskilning-
ur. Sambandslögin voru ekki gaila-
laus. Þau veittu mikið. En þau
veittu ekki alt. Enn er ýmislegt
eftir að gera til þess að tryggja að-
stöðuna, heimta landið og ónumin
auðæfi þess að fullu og öllu í
hendur íslendinga. Það sfatf er
eðliiegt og sjálfsagt áframhald vinn-
ingsins frá 1918. Jafnframt vakandi
auga fyrir framförunum í Iandinu
sjálfu, þarf öfluga varðstöðu gegn
erlendri ásælni, sem íil greina gæti
komið, og ekki fjekst fyrirbygð með
sambandslögunum. —
Eftir því sem tímar iíða, mun
það koma æ betur og betur í Ijós,
hvílíkur kraftgjafi og menningar-
auki okkur var að fuilveldinu. Síðari
kynslóðir rnunu sjá glöggari, merki
þess en við, sem stöndum á tíma-
mótunum.
út 'ái heimili Morgunbl., sem ónýiu
pólitísku hræi, sem vanvirða var að.*
O-jæja! Þetta er nú ekki beiniínis
neitt nýtt »innlegg* hjá Vkm. En nú
skýtur hann þessu sem lökum undir
það, að fyrir það að i'itstj. þessa biaðs
hafi hætt störíum við Morgunblaðið,
geti það ekki koinið til mála að líða
það bótalaust, að hjer sje sýnt leikrit
eft r hann I
Annað er nú ekki með þetta ger-
andi en að hlægja að því. En af því
ritstjórar Vkm. eiga í tilut, er nógu
garnan að angra þá með öðru en
hiátrinum. Þeir hafa geit sig þess
maklega.
Fyrst er nú því til að svara, að
þeim forsprökkum Vkm. er með öllu
ókunnugt um, af hvaða ástæðum ritstj,
Norðlings fór frá Morgunblaðinu.
------------------------
NORÐLINGUR
(kemur út annan hvorn dag)
Ritstj. og ábyrgöarm.:
JÓN BJÖRNSSON.
Skrifstofa og afgreiðsla 1
Strandgötu 13. Sími 226.
Pósthólf 54.
Áskriftargjald kr. 1,00 á mánuði
I Iausasölu 10 aura eintakið.
i------------------:____
Hugsanlegt et, að þar hafi aðrar á-
stæður valdið, en að hann teldist þar
algerlega þarflaus maður. Hugsanlegt
er, að honum hafi verið íyrirhugað
sama starf en aðeins á öðrum stað —
það starf: að íletta gn'munni af öðr-
um eins þjóðmálaloddurum og skað-
ræðisgripum og t. d. þeim, sem Ijúga
fólk íult i Vkm. viku eftir viku og
ár eítir ár. Ritstj. Norðl. hefir einu
sinni bent þeim á þennan möguleika
áður — en þeir vdja auðsjáanlega
ekki trúa. ÞSim er yfir höfuð erfitt
að þekkja sannleikann, hver sem hann
er, og hvar sem hann birtist.
En látum nú þetta liggja milli hluta.
Látum rititj. Norðlings hafa verið
»pólitískt hræ< á skrifstofu Morgunbl,
Það er rjett að gefa Halld. og Erl.
og Steinþóri alla möguleika til að
hafa á rjettu að standa. Þeim verður
ekki bjargað að heldur.
Því -
kemur það skáldverki eít(r ritstj.
Norðlings nokkuð við, hvoit hann
hefir verið hátt eða lágt settur hjá
Morgunbl.? Kemur það ieiksýningu
i Akureyri r.okkuð við, hvort J. B.
hefir verið »pól tískt hræ« suður í
Rvík ?
Þetta skilur Erlingur siálfsagt betur,
sje honum annars auðið að skilja
mælt mál, ef gengið er nær honum
og hann sjálfur tekinn til rannsókna í
þessu efni.
Erlingur stendur framarlega í opin-
beru lífi — því miður fyrir sæmd
þessarar þjóðar. Á stefnu hans á þeim
vettvangi er ráðist. Hann stjórnar líka
kaupfjelagi. En er rjett að foidæma
stjórn hans á því fyrirtæki, af því að
stefna hans í þjóðmálum er hættuleg
og ill? Hvað finst honum? En þá:
er líka jafn órjettmætt, jafn heimsku-
legt, að slöngva þeim dómi á Leik-
fjelag Akureyrar, að það rnegi ekki
sýna leikrit eftir Jón Björnsson, af því
að hann hafi verið talinn einskisnýtur
fyrir Morgunbl. — hafi verið »póli-
tískt hræ*. Erlingur er verra en *'péli—
tískt hræ* — hann er pólitískur stiga-