Morgunblaðið - 27.03.2010, Blaðsíða 4

4 FréttirINNLENT
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. MARS 2010
Eftir Rúnar Pálmason
runarp@mbl.is
NOKKUR dæmi eru um að fólk sem
hefur haldið í gönguferð á Fimm-
vörðuháls til að berja gosstöðvarnar
augum hafi verið vanbúið, jafnvel að-
eins í strigakóm og gallabuxum.
Nokkrir hafa gefist upp í Baldvins-
skála sem er í um fjögurra kílómetra
fjarlægð frá gosinu og þurft að fá
mat gefins, því ekkert var nestið.
Þekkt veðravíti
Slysavarnafélagið Landsbjörg
brýnir fyrir fólki að gönguleiðin sé
löng og erfið og nauðsynlegt að búa
sig vel. Ólöf Snæhólm Baldursdóttir,
upplýsingafulltrúi Landsbjargar,
minnir á að gönguferðin á Fimm-
vörðuháls geti tekið um 12 tíma, með
því að fólk dvelji um stund við gos-
stöðvarnar. Félagið hafi töluverðar
áhyggjur af því að fólk fari af stað án
nægilegrar þekkingar og án þess að
búa sig nógu vel. Ganga á Fimm-
vörðuháls sé ekkert grín, leiðin að
gosstöðvunum sé um 15 km löng en
reikna megi með að fólk gangi um 34
km alls. Nauðsynlegt sé að vera í
góðum gönguskóm, í góðum og hlýj-
um fatnaði og í vind- og vatns-
heldum hlífðarfatnaði.
„Fimmvörðuháls er þekkt veðra-
víti og fólk hefur jafnvel orðið úti þar
að sumarlagi,“ segir Ólöf. Slæmt
veður getur skollið á með litlum fyr-
irvara og á hálsinum er lítið skjól.
Þótt svæði í 5 km radíus frá gos-
inu sé ekki lengur skilgreint sem
hættusvæði er alls ekki hættulaust
að nálgast gosið. Hætta er á hruni úr
hraunjaðrinum og frá eitruðum gas-
tegundum sem stíga upp af hrauninu
en þær geta valdið varanlegum
skaða á lungum.
Gosgangan er ekkert grín
 Dæmi um að fólk hafi haldið á Fimmvörðuháls í strigaskóm og gallabuxum
 Löng og erfið ganga  Góður búnaður og orkuríkt nesti lífsnauðsynlegt
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Vekur mikinn áhuga Ferðamenn virða fyrir sér gosið í gær. Mikill fjöldi snjósleða fór um svæðið og að minnsta kosti þrjár þyrlur voru á sveimi.
FERÐAMÁLASTOFA beinir þeim
tilmælum til ferðamanna sem vilja
berja gosið í Eyjafjallajökli augum,
að ganga veginn upp Fimmvörðu-
háls frekar en að fara göngustíg-
inn. Sveinn Rúnar Traustason, um-
hverfisstjóri Ferðamálastofu, segir
mikla bleytu vera í göngustígnum,
en veginn töluvert þurrari. Straum-
ur göngugarpa á stígnum muni því
líklega valda á honum miklum
skemmdum.
Þótt göngufólki sé bent á að
ganga veginn frekar en að fara
hina hefðbundnu gönguleið, er veg-
urinn lokaður fyrir bílaumferð.
Lögreglan á Hvolsvelli fékk í gær
upplýsingar um að einhverjir
jeppamenn hefðu ekki látið sér
segjast heldur ekið upp veginn og
valdið á honum skemmdum.
Lögregla hafði hins vegar hvorki
tök á né tíma til að hafa uppi á við-
komandi.
Fólk gangi veg-
inn frekar en
göngustíginn
„ÞETTA hefur
verið mjög við-
burðarík vika,
það er óhætt að
segja það,“ segir
Þorkell Freyr
Sigurðsson,
framreiðslumað-
ur hjá Hótel
Hvolsvelli. Alveg
frá því gosið
hófst hafi verið
gríðarlegur straumur ferðamanna,
aðallega íslenskra en einnig er-
lendra, sem bæði gista og snæða á
hótelinu. Sömu sögu er að segja af
veitingastaðnum Gallerí Pizza á
Hvolsvelli. Staðurinn var troðfullur
af spenntum ferðalöngum í gær frá
morgni til kvölds. Talsvert meira
hefur verið að gera á veitinga-
staðnum en gengur og gerist.
Mikið að gera í veit-
ingasölu á Hvolsvelli
Nóg er að gera á
Hótel Hvolsvelli.
SLYSAVARNA-
FÉLAGIÐ
Landsbjörg verð-
ur með sérstakan
viðbúnað á
Fimmvörðuhálsi
um helgina en þá
er búist við mikl-
um fjölda ferða-
manna. Björg-
unarsveitarmenn verða við
gosstöðvarnar og á vissum stöðum
á leiðinni upp hálsinn, samkvæmt
upplýsingum frá félaginu.
Lögreglan á Hvolsvelli mun einn-
ig auka viðbúnað sinn um helgina
og fær hún aðstoð frá öðrum emb-
ættum.
Aukinn viðbúnaður
vegna ferðamanna
Einungis fólk sem vant er fjall-
göngum að vetri til ætti að reyna
uppgöngu, að mati Slysavarna-
félagins Landsbjargar. Veður á
hálsinum getur breyst hratt og því
þurfa þeir er ætla að ganga að eld-
stöðvunum að vera afar vel búnir
og hafa eftirfarandi atriði í huga:
 Fylgist með veðurspá og farið
eftir henni.
 Gerið ferðaáætlun og skiljið
hana eftir hjá aðstandendum.
 Kynnið ykkur vel það svæði sem
ferðast á um.
 Góður fatnaður er að sjálfsögðu
algert lykilatriði. Best er að
klæðast nokkrum lögum af
fatnaði sem verður að anda og
ysta lagið þarf að vera vatns-
helt.
 Takið með lágmarks skyndi-
hjálparbúnað og orkuríkan mat.
 Góður fjarskiptabúnaður er
mikilvægt öryggistæki. Ekki er
GSM samband á öllum stöðum
á leiðinni.
 GPS staðsetningartæki og átta-
vita ættu allir að hafa með-
ferðis. Kunnátta til að nota slík
tæki þarf auðvitað að vera til
staðar.
 Svefnpoki, einangrunardýna og
vatnsheldur utanyfirpoki eða
lítið tjald geta skilið á milli lífs
og dauða ef til þess kemur að
ferðalangur þarf að liggja utan-
dyra af einhverjum orsökum
 Betra er að snúa við í tíma held-
ur en að koma sér í ógöngur.
Nákvæmari upplýsingar er að
finna á vef Landsbjargar,
www.landsbjorg.is.
Góður fatnaður og undirbúningur er lykilatriði
REKSTRARFORSENDUR kúabúa
munu bresta með niðurfellingu tolla
sem fylgja mun inngöngu Íslands í
Evrópusambandið, sagði Sigurður
Loftsson formaður Landssambands
kúabænda, í setningarræðu á aðal-
fundi sambandsins.
„Niðurfelling tolla mun leiða af sér
verulegan markaðssamdrátt ís-
lenskra mjólkurafurða og þar með
munu núverandi rekstarforsendur
greinarinnar bresta. Verst er þó að
aðildarumsóknin sem slík skapar
óvissu í starfsumhverfi greinarinnar,
því ekki mun liggja fyrir fyrr en við
undirskrift, hvað leynist í mjölpoka
aðildarsamningsins,“ sagði hann.
Jafnframt sagði Sigurður athygli
vekja að ákvörðunin hefði verið tekin
á sama tíma og stjórnsýslan og at-
vinnulífið heyr harða baráttu við end-
urreisn efnahagslífisns. Þá hlyti sá
niðurskurður sem orðið hefur á fjár-
lögum að veikja stjórnsýsluna í því
vandasama verkefni sem aðildarvið-
ræður við Evrópusambandið er.
Þau bú sem voru rekstrarhæf
fyrir hrun verði það áfram
Sigðurður vakti einnig máls á
skuldastöðu kúabænda, sem eins og
margir aðrir hafa glímt við forsendu-
brest í kjölfar efnahagshrunsins
haustið 2008.
Hann sendi fjármálafyrirtækjum
skýr skilaboð. „Það hefur verið skil-
yrðislaus krafa Landssambands kúa-
bænda í þessu efni, að öll þau bú sem
voru rekstrarhæf fyrir hrun verði það
áfram. Undir þessu liggur krafa um
að leiðréttur verði, eftir því sem að-
stæður leyfa, sá forsendubrestur sem
þarna varð,“ sagði Sigurður í setning-
arræðunni.
Umsókn veldur óvissu
 Formaður Landssambands kúabænda segir niðurfellingu
tolla grafa undan rekstrinum  Hrunið olli forsendubresti
Morgunblaðið/Þorkell
Verndaðir Kúabændur óttast áhrif
tollaniðurfellingar í ESB.