Morgunblaðið - 01.07.2010, Blaðsíða 12

Vökvadælur
Vökvamótorar
Stjórnbúnaður
Skútuvogi 6 • 104 Reykjavík • Sími 510 4100 • www.danfoss.isDanfoss hf
Vökvakerfislausnir
Kaliforníubúar sem þáðu framfærslu-
styrk frá ríkinu notuðu debetkort sem
ríkið gaf þeim til að taka út 1,8 millj-
ónir dollara í hraðbönkum í spilavít-
um á átta mánaða tímabili. Það svarar
til 230 milljóna íslenskra króna. Rík-
isstjórinn, Arnold Schwarzenegger,
hefur gefið út tilskipun þar sem styrk-
þegum er skipað að lofa að nota styrk-
ina aðeins í allra brýnustu nauðsynjar,
að því er fram kemur hjá blaðinu LA
Times.
Bótaþegarnir tóku peningana út á
tímabilinu október 2009 til maímán-
aðar síðastliðins. Í tilskipun ríkisstjór-
ans eru félagsþjónustu Kaliforníuríkis
gefnir sjö dagar til þess að koma með
áætlun um það hvernig hægt verði að
draga úr annarri „sóun, svikum og
misnotkun“ á velferðarkerfi ríkisins.
Tilskipunin kemur í kjölfar fréttar
LA Times frá því í síðustu viku, þar
sem fram kom að embættismenn fé-
lagsþjónustunnar hefðu ekki tekið eft-
ir því að hægt hefði verið í mörg ár að
nota bótakortin til að taka peninga út
úr fjölda spilavíta og pókerstofa í
Kaliforníu. Debetkortakerfi ríkisins
var tekið upp árið 2002.
Úttektir í spilavítum, sem voru inn-
an við 1% af heildarútgjöldum til vel-
ferðarmála á fyrrnefndu átta mánaða
tímabili, voru að meðaltali 227 þúsund
dollarar á mánuði, eða 29 milljónir
króna. Schwarzenegger hefur þegar
skipað fyrirtækinu sem sér um að
reka hraðbankakerfi velferðarkerf-
isins að búa svo um hnútana að ekki
verði hægt að nota kortin í spilavít-
ishraðbönkum. Þingmenn repúblik-
ana vilja nú að stjórnvöld elti uppi þá
sem tóku út upphæðir í slíkum bönk-
um og endurheimti peningana.
„Að mínu viti er þarna um að ræða
stórkostlega sóun á skattfé,“ hefur LA
Times eftir leiðtoga repúblikana á
Kaliforníuþingi, Martin Garrick.
ivarpall@mbl.is
Eyddu framfærslustyrk í spilavítum
Spilavíti Sumir ráða ekki við spilafíknina, jafnvel þótt þeir eigi ekki
aðra peninga en framfærslustyrk frá hinu opinbera.
Ásgeir Ingvarsson
ai@mbl.is
Ekki verður annað sagt en að reksturinn hjá Kaup-
félagi Skagfirðinga hafi verið með besta móti á liðnu
ári: „Heildarvelta var tæpir 22 milljarðar og hagnaður
af allri samsteypunni um tveir milljarðar,“ segir Geir-
mundur Valtýsson, fjármálafulltrúi KS til 25 ára.
Kaupfélagið rekur slaturhús, mjólkursamlag,
verslanir og nýtt bílaverkstæði sem Geirmundur full-
yrðir að sé með þeim flottustu í Evrópu: „Svo á Kaup-
félagið líka Fisk Seafood sem gerir út fjóra togara,“
útskýrir hann, og segir stóran hluta hagnaðarins á
liðnu ári koma frá þessu dótturfélagi enda nýtur fisk-
iðnaður góðs af lágu gengi um þessar mundir.
Geirmundur segir þó reksturinn allan ganga
sæmilega, og nefnir sem dæmi að KS seldi úr landi á
síðasta ári dilkakjöt fyrir um 700 milljónir. Hann segir
erlendu söluna raunar hafa bjargað sláturstarfsem-
inni þar sem eftirspurn eftir dilkakjöti innanlands hafi
minnkað mjög á síðustu árum: „Við eigum erfitt með
að keppa við kjúklinga- og svínakjötið, enda orðið
breyting á neysluvenjum í landinu.“
Það berst í tal að lengi hefur loðað nokkuð nei-
kvæð ímynd við kaupfélagsformið. Dæmin eru ófá um
illa heppnaðan rekstur kaupfélaga og jafnvel að þau
þyki hreinlega „sveitó“. „Þetta hefur vissulega verið
umdeilt rekstrarform og margir athafnamenn voru ill-
ir út í Sambandið á sínum tíma. Hvernig reksturinn
hefur gengið á hverjum stað held ég að hafi farið mik-
ið eftir stjórnendunum og vegna þess að farið hefur
verið of geyst,“ segir Geirmundur.
Viðhorfin breytt til rekstrarformsins
„Sumir fóru t.d. flatt á þvi að setja reksturinn á mark-
að og ég man að hugmyndir voru uppi á sínum tíma
um að fara þá leið með KS. Við ákváðum að halda
frekar áfram í gömlu gildin og samvinnureksturinn,“
segir hann og bætir við að afbragðsgott starfsfólk og
samstaða í héraðinu sé sterkasta undirstaða rekstr-
arins. „Mig grunar að hugmyndir fólks um það rekstr-
arform sem kaupfélag er hafi gjörbreyst við atburði
síðustu missera. Við sjáum að það sem stendur uppi
núna eru fyrirtækin sem vinna á heimavelli og eru
engum háð.“
Og það er komið sumar í Skagafirði, yndislegt að
vanda. Að vísu segir Geirmundur að það varpi skugga
á blíðuna að Landsmót hestamanna skyldi blásið af
vegna hitasóttar og áhrifin neikvæð á alla hesta-
mennsku í héraðinu. „En við deyjum ekki ráðalaus og
heimamenn að finna upp á ýmsu sem koma mun í
staðinn.“
Gömlu góðu gildin
hafa reynst best
Morgunblaðið/Björn Björnsson
Í búðinni „Sumir fóru t.d. flatt á þvi að setja reksturinn á markað og ég man að hugmyndir voru uppi á sín-
um tíma um að fara þá leið með KS,“ segir Geirmundur um misjafnt gengi sumra kaupfélaga landsins.
Svipmynd Geirmundur Valtýsson fjármálafulltrúi
Ákvörðun Ásdísar Ránar Gunnars-
dóttur, helstu fyrirsætu Íslands, um
að sitja fyrir hjá búlgarska Playboy
hefur að vonum vakið athygli. Einn er
þó sá flötur á máli því, sem íslenskir
fjölmiðlar hafa ekki fjallað um. Það er
hinn efnahags- og viðskiptalegi.
Eins og Ásdís segir réttilega í við-
tali á mbl.is, eru háar upphæðir í boði
„þegar um er að ræða stjörnur sem
sitja fyrir á forsíðu Playboy eins og í
mínu tilviki […] en svo eru óþekktar
stelpur sem gera þetta fyrir sama
sem ekki neitt.“
Þetta þýðir, með öðrum orðum, að
þegar Ásdís Rán fær greitt fyrir fyr-
irsætustörfin fær íslenskt hagkerfi
innspýtingu í formi búlgarsks gjald-
eyris, en lögeyrir þar í landi er sem
kunnugt er hið svokallaða lev. Búast
má við því að levin fari að flæða um
íslenskt efnahagslíf á næstu mán-
uðum.
Á móti kemur að Íslendingar hafa
skuldbundið sig til að kaupa 1.000
eintök af umræddu tölublaði búlg-
arska Playboy-tímaritsins. Útiloka
má þann möguleika að það sé grein-
anna vegna, þar sem búlgörsku-
kennslu er því miður áfátt í íslensku
menntakerfi. Þess vegna má, ef
marka má rétttrúnaðinn, leiða að því
líkur að íslenskir kaupendur séu upp
til hópa dónakarlar, sem vilji sjá Ás-
dísi nakta.
Innspýting
frá Búlgaríu
 Útherji
Ásdís Háar upphæðir standa stjörnum eins
og henni til boða fyrir fyrirsætustörf.
Réttarríkið Þóroddur Bjarnason