Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.05.1920, Page 5

Rafveita Reykjavíkur.
Fjórða desember 1919, samþykti bæjarstjóm
Reykjavíkur, að láta gera 1000 liestafla rafaflstöð
við Elliðaárnar. Áætlun um þcssa aflslöð, (Ártúns-
stöðina), gerðu þeir verkfræðingarnir J ó n J> « r-
1 á k s s o n og G u ð m. H 1 í ð d a 1, sbr. Tímarit
V. F. f. 3. h. 1918. pessir sömu verkfræðingar hafa
lika gert áætlun um aðra stöð, til notkunar á vatns-
afli Elliðaánna (Grafarvogsstöðina). Er þar gert
ráð fyrir að vcita ánum, sem Elliðaárnar myndasl
úr, Hólmsá og Kirkjuhólmsá, eftir skurði i Rauða-
vatn, þaðan fyrst um jarðgöng, og svo í pípum nið-
ur i Grafarvog, þar sem aflstöðin átti að vera. Vor-
ið 1919 fól svo bæjarstjórnin N. P. Kirk verk-
fræðingi, sem nú er látinn, að gera þær undirbún-
ingsrannsóknir, er nauðsynlegar væru, til þess að
leiða í ljós, hversu framkvæma mætti þessar áætl-
anir, svo og til þess að liægt væri að bera þær
saman. pessar rannsóknir voru i því fólgnar, að
framkvæmdar voru reglulegar mælingar á vatninu
i Hólmsá og Kirkjuhólmsá. Vegna Grafarvogsáætl-
unarinnar voru svo grafin göng, á þeirri leið. þar sem
jarðgöngin voru fyrirhuguð, til þcss að rannsaka
jarðveginn og hversu hann væri l'allinn til að gera
þar göng; svo var og grafið niður til rannsóknar í
Grafarvogi, þar sem aflstöðin átli að vera, og borað
niður á mörgum stöðum í skurðlínunum, niður að
Rauðavatni og i pípulinunni.
Aðalvinnan við rannsóknina á Árbæjaráætluninni
var í því fólgin, að áin var stífluð lil reynslu, til þcss
að rannsaka, livort jarðvegurinn við stifluna, sem
virðist mjög óreglulega myndaður, væri nægilega
þjettur fyrir vatnsþróna, scm áætluð var. Til þess
varð að gera töluvert stórar stiflur, við efri veiði-
húsin, og svo nokkuð neðan við Árbæ, bæði vegna
þess, að veita þurfti vatninu í vestri farvcginn, sem
áður var nær því þurr, milli efri veiðihúsanna og
Árbæjar, og svo vegna þess, að reynt var að gera
svo lítið tjón á laxveiðunum, við þessa breytingu
á vatnsrenslinu, sem unt var. Stíflur þessar hafa stað-
ið ágællega i allan velur og koma því að mildum
notum nú, þegar gera á stíflur til frambúðar. par
að auki var hka vegna Ártúnsáætlunarinnar grafið
til reynslu og borað, bæði við stífluna og sjálft
stöðvarlmsið. Loks var valnsmagn ánna mælt á
mörgum mismunandi stöðum, til þess að athuga
hvort nokkuð af vatniuu hyrfi úr l'arveginum út i
hraunið.
pessu tilraunastarfi var lokið haustið 1919.
Eftir því fór svo bæjarstjórnin, er hún, eins og
að framan er sagt, ákvað að láta framkvæma virkj-
unina við Ártún. Stjórn verksins var falin G. J.
H1 í ð d a 1 verkfræðingi og mjer undirrituðum. par
að auki verður Steingri m u r J ó n s s o n verk-
fræðingur eftirlitsmaður af bæjarins hálfu um allar
leiðslur í hús og fyrirkomulag raforkutækja.
Um nýár var byrjað á vinnunni við aflstöðina.
Verkamenn urðu bráðlega um 30, flciri komast ekki
fyrir i neðri veiðihúsunum, en þau hefir bærinn lát-
ið rafveitunni cftir, fyrir verkamannaskála, á með-
an á vcrkinu stendur. J>á cr nauðsynlegustu breyt-
ingar böfðu verið gerðar á veiðihúsunum, var tekið
til að grafa fyrir frárenslisskurðinum frá aflstöð-
inni; í sarúbandi við það var líka grafið og sprengt
fyrir undirstöðu stöðvarhússins, og neðsta hluta
pípuskurðsins. Fyrir 10 dögum var einnig tekið til
að grafa fyrir efri enda pipunnar. pað gefur að
skilja, að mikið hefur það tafið l'yrir þessum mold-
arverkum og gert þau dýrari, hve veturinn var óvenju
harður; en ef frestað bcfði verið að hefjast banda
þar til nú, að frost er að hverfa úr jörðu, er hætl
við, að ekki hefði fengist nægilegt vinnulið, þvi nú
eru menn komnir á sió og i aðra vorvinnu. En með
þvi að byrja i vetur, er unt að hafa flesta þá verka-
menn, sem nú eru ráðnir, á meðan á öllu verkinu
stcndur. Menn komust að raun um það síðaslliðið
suniar, meðan á tilraunastarfinu stóð, hvc erfitt er