Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.05.1920, Qupperneq 11

TÍMARIT V.F.t 192 0.
7
Sem fylgiskjal er kafli úr brjefi vegamálasjóra
Geirs G. Zoéga og húsameistara Guðjóns Samúels-
sonar lil Stjórnarráðsins, dags. 14. júní 1919:
-----Við erum báSir sammála um, aS hjer
sje um mikið nauðsynjamál að ræða og að frum-
varpið, eins og það lá fyrir, stefni rjetta leið að
marki þvi, sem sett er um hollara og hagsýnna
skipulag kauptúna hjcr. Má geta þess, að í mörg-
um kauptúnum Norðurálfunnar hafa á síðustu ár-
um verið sett lög sama efnis sem frumvarp þetta,
t. d. í Englandi, Frakklandi, Hollandi, Svíþjóð, þýska-
landi og víðar. 1 Danmörku er málið ekki komið
lengra á leið en hjer, liggur fyrir í lagafrumvarpi
frá alþjóðarfjelagi þar (Landsforeningen for bedre
Byggeskik), sem hefur beitt sjer fyrir því. Frum-
varp þetla höfum við átt kost á að kynna okkur,
og hefur það, þó frábrugðið sje í ýmsum atriðum,
sannfært okkur enn betur um, að frumvarp það,
sem hjer liggur fyrir lil athugunar, sje einnig að
forminu til hið ákjósanlegasta i öllum aðalatriðum,
enda eru breytingar þær, er við höfum á því gert,
engar mikilvægar. 1 athugasemdum þeim, er fylgja
frumyarpinu, eru svo glögg og ítarleg rök færð
fyrir nytsemi þcssa máls, að þar þarf ekki við að
bæta, enda er málið undirbúið af þeim manni, próf.
Guðm. Hannessyni, sem mest hefur beitt sjer fyrir
umbótum i húsagerð hjer á landi. Við viljum taka
það fram, að við teljum óefað þá lcið rjetta, sem
hjer er farin, að landsstjórnin sjái um, að skipulags-
uppdrættir verði gerðir, en ekki einstakar bæjar-
stjórnir hvcr. í sínu kauptúni. Álítum, að einmitt á
þcnnan hátt fáist best trygging fyrir því, að verk-
ið verði svo vel af hendi leyst, sem kostur er á. Með
ákvæðum frumvarpsins er þess einnig gætt, að vand-
lega sje tekið tillit til álits bæjarbúa.
Lög þessi hafa að sjálfsögðu nokkurn kostnað í
för með sjcr, cn þar sem gera verður ráð fyrir, að
Iandsstjórnin vcrði hvort eð er að skipa fastan liúsa-
meistara, er sje ráðunautur hennar í öllum mál-
um, er snerta opinberar byggingar eða embættisbú-
staði í Reykjavik og úti um land, má gera ráð fyrir
að sama manni mcgi fela að mestu leyti, að sjá um
að gerðir vcrði skipulagsuppdrættir og framkvæmd
annara þeirra ákvæða í lögum ]>essum, sem lands-
stjómin annast. Verður þannig aukakostnaður að
þessu lcyti ekki tilfinnanlegur. Sjerstakur kostnað-
ur verður þó að sjálfsögðu við skipulagsuppdrætti
þá, sem boðið verður til samkepni imi, en að okkar
áliti verður í því efni varla um aðra bæi að ræða
en Reykjavík. Nokkur kostnaður mun verða af skipu-
lagsnefndinni, mælti ætla jafnvel 2000 kr. fyrstu ár-
in fram til 1930, er skipulagsuppdráttum á að vera
lokið, nema af þeim kauptúnum, sem við kunna að
bætast með 200 íbúa þangað til. Að þeim tíma liðn-
um mun nefndarkostnaður verða hverfandi. Sjálf
mæling verslunarstaðanna og uppdrættir af þeim,
sem gert er ráð fyrir í l'yrsta kafla laganna, er svo
sjálfsagt mál, að gegn þeim mun engum andmælum
verða hreyft og verður að framkvæma, hvort sem
frumvarp þetta verður að lögum eða ekki.“ —
Enda þótt frumvarp þetta hefði ekki framgang á
síðasta þingi, má telja vafalaust að það komi fram
næst og verði þá afgreitt sem lög, og má þá vafa-
lausl telja þau með þeim bestu — a. m. kosti ef frum-
varpið verður samþykt óbreytt — og lögunum fram-
fyigt!
Fossalögunum var, eins og kunnugt er, á
þingi 1919, vísað til stjórnarinnar, og stjórnin lagði
fyrir þing 1920 frumvarp til vatnalaga, sem er sam-
hljóða meirihluta fossanefndarinnar sælu, „þar eð
ráðuneytið getur fallist á það í öllum aðalatriðum.“
Ennfremur frumvarp til laga um sjerlcyfi til hag-
nýtingar á orkuvötnum og raforku, og er það i öllu
verulegu frumvarp Sveins alþm. Ólafssonar; en báð-
um þessum frumvörpum var fljótlega vísað til
stjórnarinnar aftur. —
Frumvarp til laga um kejisTu í
mótorvj elfræði kom fram á þessu þingi
frá þingmanni Akureyrar, Magnúsi Kristjánssyni, og
var samþykt að mestu óbreytt. Samkvæmt frum-
varpinu skal stofnuð sjerstök deild við vjelstjóraskól-
ann í mótorvjelfræði, þar sem bæði er níunnleg,
skrifleg og verkleg kensla; kent verður í íslensku,
dönsku, mótorfræði, reikningi og eðlisfræði, og verð-
ur kenslunni lokið með prófi. Skilyrði til að geta
gengið undir próf sem mótorvjelstjóri cr meðal ann-
ars eins árs járnsmíði eða vjelsmíði í viðurkendri
smiðju eða vjelstjórn á mótorbát á eigin ábyrgð eitt
ár Nánari reglur um námið setur Stjórnarráðið.
Einkennileg virðisl þessi orðmyndun „mótorvjel-
fræði“ og „mótorvjelstjóri“; því ckki að nota hið
styttra orð, „mótorfræði“ — enda er það notað á
einum stað í lögunum — „mótorstjóri“, ef ekki má
nota vjelstjóra einnig á mótor. Næst fáum við lík-
lega lög um „mótorvjelamaskínumeistara“.
U m g j ö1d ti 1 h o1r æ s a o g gangstjetta
í kaupstöðum öðrum e n Reykjavík
o g Akureyri voru að tilhlutun þingmanns ís-
firðinga, Jóns A. Jónssonar, gefin lög. Lögin gera
hverjum húseiganda að skyldu, að gera skolpræsi
frá húsi sinu út í /göturæsi, og skal það vcra gert
samkvæmt reglum, sem bæjarstjórn ákveður. Ivostn-
aðurinn við holræsagerð í götum og við steinlímd-
ar eða hellulagðar gangstjettir, greiðist úr hæjar-
sjóði, en sjerstakan holræsa- og gangstjettaskatt má