Freyr - 01.06.1905, Blaðsíða 7

FREYR.
53

Öll verzlun hefir tvær hliðar, sem heita
kaup og sala.
Eins og kuDougt er, er verzlunarþekkiug
vor IsleDdinga lítil; þó er hún óðum að glæð-
ast., en fremur heftr það verið einhliða í’ram á
seinustu ár. Kaupfólögum hafa bændur haldið
uppi í mörg ár, hafa þau efalaust stórum bætt
verzlunina, þótt misjafn orðrómur fari af þeim;
hiua hlið verzlunarinnar hefir lítið verið gert
til að bæta. Sölufélög hafa eugin verið til, fyr
en rjómabúin komust. á fót, þau eru góð byrj-
un, verzlunaraðferðin efalaust sú rétta.
í*að sem aðallega styður að því að frarn-
leiðendur fái meira verð fýrir vöru síoa er, að
þeir vandi hann sem mest, að hún sé jafna
góð og komist í álit, «ð kaupandinn geti ör-
uggur keypt vöruna án þess að skoða hana
grandgæfilega, þurfi ekki annað en líta á vöru-
merkið; að varan komist á markaðiun með
sem fæstum milliliðum; helzt ættu þeir engir
að vera.
JÞað er félagsskapuriun einD, sem getur
hrundið þessu í rétt horf. Bændur eiga sjálf-
ir að mynda þennan félagsskap og kjósa sér
framkvæmdarstjóra, og hann á helzt að fylgja
vörunni á markaðinn; kynna sér þar nákvæm-.
lega það, sem henni er ábótavant, og kynna
sér óskir og kröfur kaupendanna, og sjá svo
um að þær séu uppfyltar. Yaran á að vera
eins og kaupandinn helzt vill hafa hana, móti
því dugar ekki að beita neinum þráa.
Helztu landbúnaðaraíurðir, sem til útlanda
seljast eru auk smjörsins, kjöt og ull.
Kjötverzlunin hefir verið gjörð að umræðu
og athuguuareíni upp á siðkastið. I því skyni
er talað um stofnun slátrunarhúsa og vafalaust
ér það rétta leiðin til að koma kjötinu í álit.
En bœndur þurfa sjálfir að e.iga slátruriarhúsin,
að minsta kosti í þeim héruðum, þar sem kjöt
er útflutningsvara að nokkrum - mun. Austfirð-
ingar þurfa minst eitt slátrunarhús, hvort sem
það nú væri á Seyðisfirði eða Reyðarlirði. Á
Norðurlandi þyrftu að vera þrjú, á Blönduós
Akureyri og i í»ingeyjarsýslu, helzt anstar en
á Húsavík, ef þar væri góð höfn. Á ísafirði
þarf eitt að vera og i Stykkishólmi annað. Með
þessu móti gætu þeir landshlutar, sem mest
flytja út af kjötitiu, náð til slátrúúarhúss.
Þessi hús þurfa ekki að verða dýr, þau
eiga ekki að kosta meir eh svo að bændur geti
auðveldlega af eigin ramleik reist þau. Húsin
eiga að vera þeirra eign og þeir geta komið
þeim upp áu uokkurs landssjóðsstyrks.
Fyrirkomulag kjötsöln-félaga getur orðið
líkt og fyrirkomulag rjómabúa-félaga; að eins
ná kjötsölufélögin ytír langtum stærra svæði.
Vegna hins mikla sölumarkaðs hér í Rvík.
er síður þörf á kjötsölufélögum hér suunan
lands en í öðrum hlutum landsins, en hvað
sem um það er, þarf að k.oma hér á fót slát.r-
unarhúsi.
Ullarsalan hefir lengi verið í mesta ólagi,
reyndar fékst hærra verð fyrir haua síðastlið-
ið ár eu verið hefir undanfarið, en aðferð þessi
sem höfð er með ullarsöluna er óhætíieg. Ull-
in verður aldrei í lagi, meðan hver verkar haua
heima hjá sér og selur svo kaupmönnum. Fé-
lagsskapur með ullarsöluna þarf að komast: á
alveg eins og með kjötið og smjörið. Eti til
þess að varan geti orðið góð og jöfn, á að þvo
ullina úr heilum héruðum alla á eaiunt stað.
Þessar þvottastöðvar ættu helzt að vera nálægt
kauptúnum, þangað flytja bændur söluull sína
óþvegna, afhenda hana þar framkvæmdarstjóra,
sem ullarsölufélagið hefir valið sér; hann sendir
síðan ullina þaðan með ákveðnu vörumerki
eða fer með henni sjáltúr á útlendan markað,
án milliliða.
Það segir sig sjálft, að umbúnaður á þvptta-
stöðinni þarf ekki að vera dýr, en geymsluhús
þarf þar að vera.
Þetta er mál, sem vert er að athuga. Bæud-
ur sjálfir verða hér eftir að taka tilsinnaráða
með það að koma vöru sinni í viðunanlegt verð
og jafnframt að sjá um að kostuaðurinn, sem á
hana logst, verði sem allra minstur. Til þess
að þetta komist á, þurfa að myndast sölufélög.
Einar Helgason.
Kynnisför danskra búfræðiskandídata
hingað til lands i sumar er nú fast ákveðin;
koma þeir með „Ceres“ 27. þ. m. Ennþá eru
ekki ákveðnir nema 5, en búist við 1 eða 2 í