Freyr - 01.01.1908, Síða 8

4
FREYK,
Kúakynin í Korvegi eru svipuð vorum kúm
að stærð og gæðum, og landrými er víða svo
mikið, að ekki þarf að gefa ungviðunum á
sumrum með beitinni svo neinu verulegú nemi,
og sumstaðar ekkert. £>að er því ekki ófróð-
legt íyrir oss að athuga hvað uppeldi nautgripa
kostar í Norvegi, því þar hefir það verið'athug-
að nákvæmlega á seinni árum einkum í naut-
gripafélögunum.
í Noregi bera kýr venjulega í fyrsta sinn
þegar þær eru tveggja ára að aldri, eins og hjá oss,
og er uppeldiskostnaðurinn ekki talinn lengur
en tii þess tíma, þótt kýr séu í rauninni ekki
fullþroskaður fyr en þær eru 4 ára.
Að sjálfsögðu er uppeldiskostnaðurinn all
jnisjafn, og fer það m. a. eftir þvl hvað kálf-
urinn er vel alin, hvaða fóðurtegundir eru not-
aðar, og hvernig þeim er blandað. £>á hefir
það mikla þýðingu á hvaða tíma kálfurinn er
fæddur, því undir því er komið hversu vel hann
getur hagnýtt sér sumarhagana.
Taflan hér áundan sýnir kostnaðinn við upp-
eldið á 8 kvígum þartilþær voruársgamiar í „Efte-
lös“ eftirlitsfélag iá Þelamörk i Noregi. Hún
gefur jafnframt góðar bendingar um hvernig
kvigur eru fóðraðar í Noregi, þar sem uppeld-
ið er í góðu lagi.
Eins og taflan sýnir, kostar uppeldið á kvig-
unum fyrsta árið 82—100 kr., 88,13 kr. að
meðaltali. Ef vér drögum þar frá sumarbeitina,
og reiknum kálfinn nýborinn á 7,50 kr. eða 1ji
lægra en gjört er i töflunni. sem er sanngjarnt
miðað við kjötverð hér og í Noregi, ætti vel
upp alin kvíga hjá oss, ársgömul, að kosta um
80 kr.
Eftirtektavert er það hvað litla nýmjólk
kálfarnir hafa fengið, 92 potta að meðaltali, og
er það mikið minna en venjulegt er hér á landi.
Kálfarnir fengu nýmjólk fyrstu 3—4 vikurnar,
og enginn þeirra meira en 5pottaádag. Und-
anrennu fengu kálfarnir þar til þeir voru 5
mánuða, en aldrei yfir 5 potta á dag, en eftir
að farið var að draga við þá nýmjólkina, var
þeim gefinngrautur úr linfrækökumjöli með undan-
rennunni. Haframjölið ogrúgmjölshratið vargefið
þurt. ursökin til þess að kálfarnir fengu svo-
litla nýmjólk er sú, að reynslan hefir sýnt,
að eftir að fystu 3—4 vikurnar eru liðnar, má
bæta káliunum upp þá feiti er þeir fá í ný-
mjólkinni með linfrækumjöli eða haframjöli, en
það verður mikið ódýrara.
Fóðurkostnaður kvígunnar annað árið er
venjulega talinn í Korvegi 70 kr. auk sumar-
beitarinnar, og er hún víð reiknuð á 15 kr.
I þeim skýrslum um uppeldi á kvigum f
Noregi, sem eg hefi fyrir mér, er talið að þær
kosti 2 ára 180 —190 kr. (JÞegar sumarbeitin
er reiknuð með), enda er alment söluverð á kúm
austanfjalls i Norvegi um 200 kr.
Nautkálfar eru venjulega nokkuð stærri en
kvígukálfar þegar þeir fæðast, og taka meiri
þroska. Eigi uppeldið að vera í góðu lagi,-
verður því fóðurkostnaður þeirra mun meiri eu
á kvígum, en hvað miklu það nemur að öðru
jöfnu skal eg láta ósagt.
Vonandi er að bændur vorir fari að at-
huga betur en gjört hefir verið uppeldiskostnað
nautgripanna, og sérstaklega er ástæða til að>
vonast eftir að nautgripafélögin gangist fyrir
að útvega áreiðanlegar skýrslur um það efni.
G. G.
Bráðapestin.
(Úr dagbók minni að nokkru leyti).
Arið 1884byrjaði eg búskaphérí Vigur. Hér-
hafði bráðapest legið í landi um langan aldur og
verið allopt mjög skæð. Vigur er mjög
snögglend, enda mestöll slegin árlega siðan óg
kom hingað, kvistur enginn og léleg beit á