Freyr - 01.01.1908, Qupperneq 15

FREYR.
11
& bygði flest alt, sem bér er sagt; því hvað
stoða oss þær forsagnir, sem vér höfum viðlíks
efnis, er hvorki hlýða almenDÍngs ástandi, né
fella sig hér við loftins og landsÍDs náttúru11.*)
Næst á eftir innganginum eru „Ejörgynar-
mál“, kvæði alllangt um hag þjóðarinnar á
liðnum timum og um horfurnar á samtímanum.
Er þar hent á, hvern óhag landbúnaðurinn
hafi haft af stefinu þeirri, er ráðandi hafi verið
i verzlunarsökunum: Allar afurðir landins voru
að engu metnar og menn voru þar með tældir
til að leita atvinnu á sjónum, en sveitirnar
mistu vinnukraftinn.
Um verzlunarstefnuna er svo sagt:
„Gáfu þeir við fiski Enn vaðmál mín
glingur mikið og vararfeldi,
og við skreið nógri allar búnytjar
skartsöm klæði. einkis möttu“.
En afleiðingarnar urðu þær, að:
„Gjörðust æskumenn Þótti þeim hvert dægur
eigingjarnir, sér draga mundi
er hrannar sól arð févænni
við hafnir litu. en vika bændum.
Kváðu bænda lif
hágt til fengjar,
afla lítið
við ærinn lúa.
Elyktust þeir til vera,
fenginn feldu
við því sem hinir
höfðu að bjóða.
Liggja síðan ósánar
ekrur mínar,
fyllir megin lands
mosa þýfi“.
Og ennfremur:
„Skriftuðu mér Hver var sótraftur
sköp enD framar, á sæ dreginn,
ginnast létu þá varat mér í sjálfræði
gamlir bræður. við að sporna“.
(*Þess má geta, að stafsetningin er hér og
víðar í tilfærðum setningum löguð eftir rithætti
irntimans. En orðfæri er ekki raskað. S. S.
Af þessu leiddi, að búin urðu „forystulaus11
og hagur sveitanna hríðversnaði.
En þá:
„Spurði Eriðrekur Hann kvað eg skyldi
fylkir Dana háttum breyta,
þróttleysi mitt halda mér til gildis,
og þrifa brigði. sem gjörðag forðum.
Heyrði hann að landsmegin
lægi ónotið,
eyddir skógar,
engi troðin11.
Voru þeir Eggert og Bjarni þásendir hing-
að til lands til að rannsaka ástæðurnar^ og
leggja ráð á, hvernig bæta skyldi.
Nokkur hluti kvæðisins minnist svo sér-
staklega á Eggert og áhrif þau, er hann hafi
haft með fræðslu sinni um það, hversu jörðina
megi nota og arðsama gera.
Er áhrifa hans meðal annars minst
þannig:
„Ligg]'a spor hans
um lands héruð
blessuð og blómguð
hjá beztu mönnum11.
í>á kemur og fram sorgin yfir fráfalli hans
frá nýbyrjuðu starfi.
Við því verður ekki gert, en
„Hans skal eg minning
heiðri skrýða,
sem ólga sjóar
man aldrei keíja".
Nú rofar lika fyrir betri tíma:
„Nú á eg skapbót JÞá mun hagur minn
nokkra í vonum, hefjast af nýju,
ef bændur rækja endurfæðast aldir
búnaðs fræði. æsku minnar11.
Hér er rætt um endurfæðingu þá, er rækt-
un ættjarðarinnar hefir í för með sér.
Vér hljótum að játa, að sú endurfæðing
hefir gengið seint, þá litið er á það, hversu
fátt og lítið enn er ræktað á landi voru.