Tímarit Verkfræðingafélags Íslands - 01.08.1930, Blaðsíða 3

Rafmagnsstöð Reyðarfjarðar
Síðastliðið haust og vetur var bygð 130 kw. vatns-
aflsstöð á Reyðarfirði. Aflgjafinn er svonefnd Búð-
ará, sem rennur til sjávar í gegnum kauptúnið.
Á rúmlega 1 km vegalengd upp frá kauptúninu
er fallhæð árinnar liðlega 130 metrar, en þar fyrir
ofan tekur við hallalítill dalur (Svinadalur). Yatna-
svæði árinnar hefir ekki verið mælt, en það er all-
stórt. Vatnsmælingar í ánni eru einnig fáar og ófull-
komnar, þó var
hún mæld um
haustið 1929, en
þá og um sum-
arið áður var
með fádæmum
þurkasamt á
Austfjörðum og
vötn öll óvenju
litil. Reyndist
vatnsmagn ár-
innar á nefnd-
um tíma um
230 lítrar á sek.
minst. Nothæft
minnsta afl hef-
ir þá verið um
300 hestöfl.
Virkjun ár-
innar er fram-
kvæmd þannig, að uppi i Svínadalskjaftinum er
byggð steinsteypt stífla, þvert yfir árfarveginn.
Féll áin þar í gjúfrum nokkrum svo að hækka
varð hana upp um ca. 3 metra til að ná henni
upp úr þeim. Stiflan er um 5,5 m á hæð i miðj-
um árfarvegi. Við ytri enda liennar er steypt þró,
þar sem vatnið rennur inn i pípurnar. Fyrir op-
inu inn i þróna er járnrist. Önnur rist er inni i
þrónni, fyrir pípumunnanum. Innan við þróna er
op í gegnum stífluna til að tæma lónið. Opinu er
lokað með tréloku, sem hreyfð er með skrúfu og
liandhjóli.
Vatnsþrýstipípan er um 1100 metrar á lengd.
Efri hlutinn er 45 cm viður, en neðri lilutinn 40
cm. Þyktin er 3—8 mm. Pípan er úr smiðajárni,
hikuð utan og innan og vafin að utan með striga
og hikuð þar yfir. Hún er sett saman með lausum
krögum og þétt með gúmhringum. Pípan er graf-
in niður eða hulin jörðu.
Stöðvarhúsið stendur i gili ofan við svonefnda
Bakkagerðiseyri. Það er hygt úr steinsteypu, ein-
ljdt, 5,5 X 18,8 m að flatarmáli. Stærð vélasalsins
er miðuð við
það, að bæta
síðar við einum
vélum. V atns-
þrýstipípan er
einnig liöfð við-
ari en þurfti
fyrir núverandi
vélar, til þess
að geta síðar
aukið aflið án
þess að breyta
eða bæta við
pípuna. — Túr-
hinan er „pel-
ton“-hjól með
láréttum ás og
einni bunu. —
Hraðinn er 600
/1080 snúning-
ar á mín. Nálin er hreyfð með handlijóli, en að öðru
leyti er túrbinan óstilt. Aflið á túrbínuás er 200
hestöfl, og vatnsþörf við fullraun 160 litrar á sek.
— Ástengdur túrbínunni er rakstraumsrafall
(„shuut“-rafall með raðarvefjum). Hann er 130
kw, 2x230 volt með 2 úttakshringum og spennu-
deili fyrir 15% straum á miðvír. Segulmögnunar-
vélin er ástengd aðalrafalnum. Hún er ein af liin-
um svonefndu jafnspennuvélum (Konstant-span-
nungs-Mascliinen). Vélar þessar draga nafn sitt af
þvi, að þær halda jafnri spennu við mismunandi
liraða og áraun.
Spennustilling vélanna er gerð þannig, að segul-
mögnunarvefja þeirra er tengd á milli skautanna