Nýi tíminn - 22.09.1942, Blaðsíða 1

Nýi tíminn - 22.09.1942, Blaðsíða 1
TIMINN Tryggið sameiningarsigur alþýðunnar í kosningun- um 18.—19. október. 1. árgangur. Reykjavík. 22. sept. 1942. 1. tölublað. Ávarp til lesendð Átök þau, sem nú fara fram um licim allan, munu valda meiri alda hvörfum í sögu mannkynsins en dæmi finnaist áður til. Enn er að vísu vant að geta sér til um úr- slit yfirstandandi styrjaldar, en jafnvel þótt svo hörmulega færi að fasisminn bæri sigur af hólmi í íjálfum vopnaviðskiptunum, þá myndi skamma stund hönd verða höggi fegin. Bíki þeirrar nýskip- unar, sem reist yrði á ofbeldi og kúgun gagngerðrar öfugþróunar, gæti aldrei átt sér langan aldur — fyrr en varði myndi það hrynja um sjálft sig. Askur lífs- ins er ódauðlegur og mun halda áfram að vaxa af því dýpri rót sem grimmilegar er ofan af hon- um höggvið. Enn mun hann sprengja af sér helf jotra þá, sem á hann hafa verið lagðir um sinn og gnæfa síðan við himin fagur- lúnaðri en nokkru sinni fyrr. IOh til þess að slíkt megi verða sem fyrst, er hverjum góðum manni skylt að leggja fram alla krafta sína — einnig hér við hið yzta haf. Einnig hér skerpast á- í.olvin æ meir, enda þótt vér Is- lendingar eigum, nú ærna sér- stöðu um margt. En ýmsum mun veitast örðugt að átta sig til hlít- air á þeim flóknu öflum, er dylj- ast að baki atburðanna og knýja þá fram. Einkum mun alþýðu manna í sveitum og hinum a£- skekktari kauptúnum næsta tor- velt að ná til þeirra heimilda, er veita jafnliarðan dró'g að tíma- bærum skilningi á þeim táknum «g stórmerkjum, sem nú blika á lofti innan lands sem utan. Er þó mála sannast, að oft hafi ver- ið á sHku þörf, en nú sé nauðsyn. Nauðsyn alþýðunnar, hvar sem hún er í sveit sett, á því að end- urskoða afstfíðu sína til mannfé- lagsmálanna almennt er nú orðin svo brýn, að henni má ekki lengur slá á frest. Öll hin gomlu verðmæti þarf að meta á ,ný, strika yfir þau, sem fallin eru í fyrnsku, og afla sér annara nýrra í þeirra stað. Að öðrum kosti er sjálfur lífsmeiður vor í hættu: hraði þróunarinnar vex oss yfir höfuð og vér sitjum eftir með sárt ennið, yfirgefin og ráðþrota. Sóknin snýst þá upp í vó'rn, er verður þejm mun vonlausari sem vér streitumst meira við. .. Sameiningarflokkur alþýðu — Sósíalistaflokkurinn er fylking þeirra Islendjnga, sem ekki vilja verða á eftir tímanum, heldur freista þess að fylgjast með hon- um og skapa hann og móta í þágu sameiginlegrar «tet»nn;ngar. Hann er eini stjórnmálaflokkurinn á Islandi, sem hefur sett sér það markmið að standa ekki í vegi fyrir óhjákvæmilegri þróun, held- ur hjálpa henni áleiðis eftir mætti. öll barátta hans er miðuð við vísindalega fræðikenningu, sem byggð var á endurtekinni reynsla liðinna kynslóða og hefur sannazt því betur sem lengur leið. Það er markmið þessa flokks að fá hvern einasta Islending í lið með sér, því að sannfæring hans er sú, að hugsjón hans, sósíalism- inn, sé eini vegurinn til giftu- samlegrar . framtíðar. Hinsvegar skal rík áherzla logð á það, að á meðan ekki vinnst aðstaða til fullkominnar valdatöku alþýðunnar, vill flokkurinn beita öllu afli sínu til róttækra aðgerða á þeim grundvelli, sem er, ,en lít- ur þó á alla þá baráttu sína sem markvissan undirbúning undir hið komandi framtíðarskipulag. Fyrir því sendir hann yður þetta blað í von um góða áheyrn og síðan samvinnu. Þetta blað er. ætlað alþýðu í sveitum og kauptúnum úti um land, þar sem dagblaði verður ekkS við komið að ráði. Það vill koma til yðar einu sinni i mán- uði, og oftar, ef kostur verður á, og reyna að varpa sem skýr- ustu ljósi yfir þau viðhorf, sem efst eru á baugi á hverjum tíma. Það vill verða vinur yðar og ráð- gjafi í hinni vandasömustu lífs- baráttu, sem nokkur íslenzk kynr slóð hefur háð. En jafnframt vill það heyra áhyggjuefni yðar, ósk- ir og tillögur, eftír því sem við verður komið. Sameining allrar íslenzkrar al- þýðu í sveit og við sjó í órjúfandi fylkingu í baráttu fyrir raunveru- legu frelsi sínu, er draumur, sem verður að rætas^. Meíiigerðamönn- um þjoðfélagsins má ekki haldast það öllu lengur uppi að maka krókinn á misskilningi og úlfúð milli hinna vinnandi stétta inn- byrðis, heldur verða þær að beina einum og sama geiri þangað, sem rökin standa tíl. Þá væri betur farið en heima setið, ef þessu Utla blaði auðnaðist að leggja sinn skerf til þess að svo mætti verða. Heilbrigð skipulagning' atvinnuvegarins, samfara aukinni véltækni. Hér fer á eftir þingsályktunartillaga sú, er þingmenn flokksins fluttu á síðasta þingi. Alþingi ályktar að fela Biínaðarfélagi Islands eftirfarandi verliefni: 1. .Að láta fara fram rannsókn á því, hvar heppUegust eru sldl- yrði með tilliti tU ræktunar, rafvirkjunar, samgangna o. s. frv. til Iandbúnaðarframleiðslu í ýmsum greinum, með það fyrir augum, að byggðin færist saman. 2. Að gera áætlun um rafvirkjun sveitabyggða og samgongukerfi sveitanna með hliðsjón af rannsókn þeirri, er greinir í 1. Uð, í samvinnu við aðrar hlutaðeigandi rUdsstofnanir. 3. 1 sambandi við ofangreinda rannsókn að gera tíllogur um stofn- un fyrirmyndarbúa á ýmsum stöðum á landinu og um fyrir- komulag þeirra, og skulu verkefni þeirra vera m. a. að gera tílraunir í ræktunar og búrekstri, halda namskeið fyrir bændur, útvega vélar o. s. frv. 4. Að undirbúa löggjöf um framkvæmdir og aðstoð við landbúnað- inn á grundvelli þess undirbunmgsstarfs, sem að ofan greinir, og að endurskoða gildandi búnaðarloggjó'f, til að greiða fyrir þróun hans í samræmi við þær niðurstó'ður, sem rannsókn sú ,er um getur í 1. Uð, leiðir í ljós. Kostnaður greiðist úr rUdssjóði. Greinargerð: Undanfarna áratugi hefur rík- ið árlega lagt fram nokkurt fé í því skyni að skapa betri lífs- skilyrði í sveitum landsins. Þessu fé hefur aðallega verið varið til aukinnar ræktunar og til þess að gera mogulegt að nota vélar í sta$ handverkfæra við landbúnaðarstörf. Nokkuð hefur áunnizt við þetta, en langt er þó í land með sama hraða, að vélar verði notaðar við alla vinnu, þar sem hagkvæmt er að nota þær. Enn er verulegs hluta af heyfeng landsmanna aflað á þýfðum og rányrktum engj- um. Á öðrum sviðum landbún- aðarins er breytingin þó víðast Afurðaverðið n kaupjpldið 1 styrjöld á Norðuratlants- hafinu hlýtur aö skapast dýr- tíð hér á landi, hlutfallslega meiri en víðast hvar annars- staðar. Flutningaleiðirnar að og frá landinu eru langar og hættulegar. Farmgjöld öll og vátryggingar verða því dýrar. Ofan á þessar venjulegu á- stæður til dýrtíðar, bætist í þessu stríði, að fjölmennt er- lent lið hefur tekið sér setu í landinu. En því hefur fylgt aukin eftirspurn á vinnuafli og vörum. Dýrtíð og það mikil dýrtíð hlaut því að verða förunautur þessarar styrjald- ar. En þrátt fyrir þetta, er ástæða til að ætla, að dýrtíð sé orðin meiri en eðlileg rök standa til. Það viröist í það minnsta ástæðulaust að dýr- tíðin innanlands fari langt fram úr því sem aðkeyptar vörur hækka í verði. Ef allt væri eðlilegt, ætti meðaltala dýrtíðarinnar að vera lægri . en meðalhækkun aðkeyptra nauðsynjavara. En það er eitt hvað annað en svo sé. Að- keyptar nauðsynjavörur munu Framhald á 2. síðu skemmra á veg komin. Enda munu tekjur smabænda, eink- um þeirra, sem afskekkt búa, vera minni samanborið við erf- iði en nokkurra annarra stétta lanidsins. Það horfir því svo enn, þrátt fyrir aðgerðir ríkisins, að fjó'ldi bænda hlýtur á næstunni að hverfa til annarra starfa, ef tækifæri býðst, nema kjör þeirra breytist að mun til batnaðar. Enginn ágreiningur er um það, að það sé hin mesta nauð- syn, að við framleiðum eins mikið af þeim landbúnaðarvor- um, sem við þurfum að nota, og frekast er unnt. Eðlileg afleið- ing þeirrar skoðunar er, að ríkið geri ráðstafanir til, að tekjur fólksins, sem að landbúnaði vlnn- ur, verði viðunandi og lífsþæg- indi þess og menningaraðstaða eins góð og annarra landsbúa. Kemur þá til álita, hvort by&gja skuli á sama grundvelli og undanfarin ár um aðstððu til landbúnaðarins, en auka fjár- framlögin, eða hvort ætla má, að meira mundi vinnast með breyttu skipulagi byggðanna og breyttum búskaparháttum og leggja þá megináherzluna á að vinna að því að hið nýja byggðaskipulag kom- ist á og þeir búskaparhæ.ttir, sem því fylgja, þó að áfram yrði veittur styrkur til þeirra, sem búa vilja. í gamla horfinu. Landbúnaður, sem rekinn er með rányrkju án véla, þarf á miklu landsvæði að halda sam- anborið við áhöfn, þó'rf á flutn- Framhald á 3. síðu. ist Sósíalistaflokkurinn hefur menn í framboði í öllum kjör- dæmum landsins við kosning- arnar 18.—19. okt. Fara hér á eftir nöfn fram- bjóöenda. Reykjavík: Einar Olgeirsson, alþingism., Brynjólfur Bjarnason, alþm., Sigfús Sigurhjartarson, alþm., Siguröur Guönason, formaður Dagsbrúnar, Katrín Thorodd- sen, læknir, Björn Bjamason, form. Iðju, Konráð Gíslason, form. Skipstj.- og stýrim.fél. Rvíkur, Snorri Jónsson, form. Fél. járniðnaðarmanna, Ár- sæll Sigurðsson, form. Sósíal- istafél. Rvíkur, Stefán Ög- mundsson, prentari, Sveinbj. Guðlaugsson, form. KRON, Petrína Jakobsson, skrifari, Sigurvin Össurarson, sjómað- ur, Zóphónías Jónsson, verka- maður, Amfinnur Jónsson, kennari, Halldór Kiljan Lax- ness, rithöfundur. Eyjafjarðarsýsla: Þóroddur Guðmundsson, verkam., Páll Sigurðsson, kenn ari, Ingólfur Guðmundsson, bóndi, Gunnlaugur Hallgríms- son, kennari. Norður-Múlasýsla: Jóhannes Stefánsson, skrif- ari, Sigurður Ámason, bóndi, Þórður Þórðarson, bóndi, Gunn þór Eiríksson, verkamaður. Suður-Múlasýsla: N Lúðvík Jósefsson, kennari, Einar Ástráðsson, læknir, Sig- fús Jóelsson, kennari, Sigur- geir Stefánsson, sjómaður. Rangárvallasýsla: Sverrir Kristjánsson, sagn- fræöingur, Katrín Pálsdóttir, frú. Árnessýsla: Gunnar Benediktsson, rith., Hlöðver Sigurðsson, skólastj., Guðm. Egilsson, bóndi, Sigurð- ur Jónsson, hréppstjóri. Borgarf jarðarsýsla: Steinþór Guðmundsson, kennari. Mýrasýsla: Jóhann J. E. Kúld, rithöf. SnæfellsnessT og Hnappadals- sýsla: Guðmundur Vigfússon, verkamaður. Dalasýsla: Jóhannes úr Kötlum, rithöf. Barðastrandarsýsla: Albert Guðmundsson, kaup- félagsstjóri. Framhald á 4. síðu.

x

Nýi tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Nýi tíminn
https://timarit.is/publication/883

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.