Stormur


Stormur - 26.11.1936, Blaðsíða 2

Stormur - 26.11.1936, Blaðsíða 2
S T O R M U R Ky nsjúkdómar. Eftir heilbrigðisskýrslum landlæknis hafa verið 576 lekanda- sjúklingar á árinu 1934 og liefir þeim farið mjög fjölgandi síð- ustu 10 árin. 1935 voru þeir 258 eða meira en helmingi færri. 1 skýrslu Hannesar Giiðmundssonar læknis segir að skrásettir gonorrhoea-sjúklingar hjá honum hafi verið 329, þar af voru 15 börn á aldrinum 1—15 ára, 100 konur á aldrinum 15—60 ára. 304 sjúklingar voru íslendingar, 25 útlendingar, flest Danir og Norðménn. Eftir aldursflokkum skiftast sjúklingar þessir þannig: Aldur ár 1—5 5-10 Konur 8 4 Karlar » 1 10-15 15-20 20-30 30-40 40-60 yfir 60 1 24 65 9 2 7 — 1 22 139 36 15 2 — — Þola konurnar eftir þessu ekki samkepnina við karl- mennina, þegar þær fara að nálgast þrítugsaldurinn og heltast algerlega úr lest er þær eru komnar yfir sextugt. — Mörgum mun blöskra með börnin. Ókeypis læknishjálp er nú hjá Hannesi Guðmundssyni lækni daglega frá kl. 11—12. Úti um land er nokkuð af lekanda en þó hlutfallslega mikið minna en í Reykjavík, er margt sjúklinganna útlendingar og .allmjög hefir borið á smitun héðan úr Reykjavík. — Eftir- lektarvert er það, sem Jónas læknir Kristjánsson segir: Lekanda verður vart öðru hvoru, jafnvel uppi í sveitum, og «r sennilega mun tíðari en nokkurn grunar. Blenorrhrea í ný- fæddum börnum hefir orðið vart síðustu árin, þrátt fyrir ídrep- ingar í augun við fæðingu. Norðfjórðurs „Héraðslæknir segir smitunarsögu 6 kyn- isjúkdóma sjúklinga, sem leituðu hans á árinu. Alt ungt fólk og sumt að minsta kosti myndarfólk. En sagan er drykkjuskap- ur, andvaralaus léttúð og lausung í kynferðismálum, lygar, •trassaskapur um að leita sér lækninga og síðan ófyrirsjáanlegar ¦afleiðingar". Orímsnes: „Sá tvo karlmenn með gonorrhoea. Höfðu báð- ir smitast af sömu stúlkunni, sem var frá Eeykjavík". Eyraroákkas „Þau fáu tilfelli af gonorrhoea, sem komið liafa fyrir á árinu, eru öll frá Reykjavík, á föngum á vinnuhæl- inu á Litla-Hrauni". Syphilis. Syphilis sjúklingar voru 30 árið 1934. 1925 voru þeir 31, og hafa verið 20—30 flest árin á þessu tímabili, en komust þó niður í 13 árið 1929 en urðu hinsvegar 50 árið 1932. Hjá Hann- esi Guðmundssyni lækni voru skrásettir 16 árið 1934, 11 karl- menn og 5 konur. íslendingar voru 12 en 4 útlendingar. 1 mað- ur dó úr lekanda á árinu og 1 úr syphilis. Dánarorsakir. Sex algengustu dánarorsakirnar eftir heilbrigðisskýrslunum 1934 eru þessar: Ellihrumleiki 170 Berklaveiki 165 Krabbamein og sarkóm 148 Lungnabólga 137 Hjartasjúkdómar 96 Heilablóðfall 65 í 2100 kr. Útkoman verður þá sú, að þessi dyggi starfsmaður hefir fengið 70 — sjötíu — krónur í kaup um tímann, eða um sjötíu sinnum meira en verkamaðurinn, umbjóðandi hans. Er þetta að jafna lífskjörin, verkamenn? Er þetta að fylgja fram boðorðum og hugsjónum jafnaðar- stefnunnar? Eða er þetta eitthvað annað? Er þetta eitthvað, 8em á skylt við það, sem almenningur nefnir þjófnað eða svik? Er þetta það, sem veldur brottrekstri og refsingu, þar sem eftirlit er og lögin eru látin ganga jafnt yfir alla? Þið svarið. — Og þá fyrst og fremst þið, verkamenn, sem hafið þennan mann fyrir fulitrúa ykkar og ábyrgð berið á honum. Dánartala ársins 1934 er 10,4 af þúsundi hverju. Árið 1933 var hún 10,3% og var þá lægri en hún hafði verið nokkru jsinni áður. Berklaveikin er enn sem fyr algengasta dauðameinið, þegar ellihrumleiki er frátalinn en krabbamein togast á við hana um völdin og veitti heldur betur þetta ár því að dánartala úr berkla- veiki lækkaði lítið eitt frá árinu 1933, en hækkaði úr krabbanum. Berklaveikin. Um hana segir meðal annars svo, í heilbrigðisskýrslunum: „Árið 1933 lækkaði dánartalan skyndilega úr um og yfir 200 og um 2% af öllum landsmönnum, sem hún hafði verið í síðan 1924 niður í 173 og 1,5%. Dánartalan lækkar enn á þessu ári (þ. e. 1934) (165, 14%). Fellur nú berklaveikin í f'yrsta skifti eftir langan tíma, úr forsæti dánarmeinanna og verður önnur í röðinni næst á eftir ellihrumleika". Langflestir deyja úr lungnaberklum eða 108 af 165 árið 1934, en heilahimnuberklar ganga næstir, 26. Skýrslur héraðslæknis telja berklaveikina yfirleitt fara heldur rénandi í héröðum sínum. Þetta ár voru hinar svonefndu Pirqueu rannsóknir gerðar á 2669 skólabörnum í 13 læknishér- uðum og reyndust 24,8% berklasmituð. Læknirinn í Þingeyrarlæknishéraði hefir þessa sögu að segja: „74 ára gamall maður veiktist í fyrsta sinni í sumar með miklum blóðspýtingi. Við eftirgrenslun kemur í ljós ,að hann mun hafa veikst um tvítugs aldur. Hafði þá mikla kirtlabólgu í hálsi. Annars hefir hann yfirleitt verið hraustur, og aldrei leitað læknis af þessum ástæðum. Við hlustun finnast miklar skemdir í báðum lungum, einkum þó í hægra lunga. Hafa svo stórfeldar breytingar eigi gerst á skömmum tíma, enda veiktist han nsnögglega eftir ofkælingu. Gegnir furðu, að maðurinn skuli aldrei hafa orðið þess var fyr. Hefir stundað störf sín hindrunarlaust alla tíð. Við áramót er hann farinn að vinna venjuleg störf sín og telur sig sjálfur alheilann. í hráka fund- ust berklasýklar. Er sennilegt, að maður þessi hafi verið smit- beri meginið af ævinni". A ffrásögn þessari sést, hversu lævís og undirförul berlda- veikin getur verið, þar sem getum dulist með manni hálfa öld og allan þann tíma aldrei séð sig úr færi að vinna mein grandalausum mönnum. Holdsveiki. Árið 1925 voru alls taldir 50 holdsveikir sjúklingar í öllu landinu. Þar af voru 38 á Lauganesspítala en 12 í héruðum. 1934 var sjúklingatalan 31, 22 á Lauganesi en 9 í héruðum. Sullaveiki. „TJm hana er orðið fremur lítið í fólki. Langflest er þetta gamalt fólk með forna sulli. Þó er getið um einn mann á tvítugs aldri í Hólmavíkurhéraði, og eftirtektarvert er, að í Norðf jarð- arhéraði er kunnugt um ekki færri en 3 konur ^ miðjum aldri sullaveikar". Læknirinn í Miðfjarðarhéraði skýrir frá þessu: 1 sjúklingur skráður með eehinoeoeeus pelvis et abdominis- Var gerð eehin ococeotomis og tæmdir út tveir stórir sullir, og greri hún að fullu fyrir ca. 30 árum. Kvaðst sjúklingurinn hafa verið um 3 álnir yfir um sig. Þá sprakk sullur út í kviðarholið og var sullvökvinn tæmdur út með ástungu tæmd út alls um 30—40 lítrar að sögn sjúltlingsins". Kvillar skólabarna. Skólaskoðanir fóru fram á 7420 börnum 1934 í 40 læknis- héruðum. „Af þessum 7420 börnum töldu héraðslæknar 12 svo berkla- veik við skoðunina, að þeir vísuðu þeim frá kenslu, þ. e. Ififo' Önnur 135, þ. e. 18,2%, sem voru að vísu talin berklaveik, eD ekki smitandi og leyfð skólaganga. Lús eða nyt fanst í 1370 börnum eða 18,8% af þeim, sefl* skýrslur lágn fyrir um, að athuguð hefðu verið að því leyti •• • Geitur fundust ekki í neinu barni. Tannskemdir höfðu 5595 börn eða 76,8% af þeim, sem séð varð að athuguð hefðu verið að því leyti".

x

Stormur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Stormur
https://timarit.is/publication/1027

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.