Morgunblaðið - 22.08.2013, Blaðsíða 22

22 | MORGUNBLAÐIÐ
S
pilhúsin munu lifna við með hljóð-
innsetningu eftir Finnboga Pét-
ursson listamann,“ segir Ásta. „Í
rauninni er verið að ramma inn húsin
og draga fram sérstæður þeirra, það
má líka hugsa sér húsin sem risastórar spila-
dósir.“
Ásta Olga rennir ekki alveg blint í sjóinn
með verkefnið því hún á þegar að baki verkefni
á hafnarsvæðinu.
„Ég hef staðið að innsetningu og uppákomu
á slippasvæðinu, „Óður til Slippsins“. Í janúar
2006 var hátíð sem við Anna María Bogadóttir
stóðum fyrir, en við unnum þá saman undir
nafninu Úrbanistan. Þá römmuðum við inn
slippasvæðið í samstarfi við Stálsmiðjuna og
Daníelsslipp og buðum Reykvíkingum í heim-
sókn. Okkur fannst að fólk ætti að fá að upplifa
svæðið fyrir breytingar sem þá voru yfir-
vofandi. Við vorum í rauninni að leita leiða til
þessa að varpa ljósi á gæði og karakter í um-
hverfi sem átti að mestu að hverfa,“ bætir hún
við. „Sem betur fer eru spilhúsin þarna ennþá
og listamaðurinn sem ég fékk í lið með mér nú,
Finnbogi Pétursson, skapar hljóðinnsetningu
sem byggir á hljóðskúlptúrunum sem þarna
má finna.“
Gamalli hugmynd gefið líf
Aðspurð að því hvað hafi komið til að hún valdi
einmitt þennan vettvang fyrir verkefnið segir
Ásta Olga að spilhúsin séu heillandi, bæði að
utan og innan. „Mekanisminn inni í þeim er
magnaður. Utan frá mynda þau skemmtilega
götumynd með Slippfélagshúsinu, sem núna er
Icelandair Hótel Reykjavík Marina. Nú hefur
verið ákveðið að kalla götuna Spilhúsastíg, og
þetta er orðin fjölfarin göngugata þar sem
hafnarstarfsemi og túrismi mætast. Í raun er
þetta gömul hugmynd. Við Anna María Boga-
dóttir í Úrbanistan lögðum eitt sinn til við
hafnarstjórn að það yrði til Gallerí Höfn, sem
væri gallerí sem dreifðist um hafnarsvæðið,
fléttaðist inn í svæðið, svona óhefðbundið úti-
gallerí sem ynni með því sem er á svæðinu. Það
varð ekkert úr því þá, við þurftum að sinna öðr-
um verkefnum og maður getur ekki endalaust
verið að trufla aðra í vinnunni sinni!“ segir
Ásta og hlær. „Nú er tíðarandinn þannig að
það þarf engar málalengingar til þess að
breyta spilhúsunum í hljóðgallerí í einn dag.
Harmonían milli Slippsins og Hótels Marina
hjálpar líka til.“
Ásta Olga segir svæðið hafa verið sér hug-
leikið lengi, eiginlega hafi hún fengið Slippinn á
heilann þegar hún fluttist til útlanda upp úr
2000 og menn fóru að gera fyrstu drög að
breytingum þar. „Ég ólst upp í nágrenni við
Slippinn og var að sniglast hér sem barn og
unglingur. Pabbi minn lék sér hér líka sem
barn og þá var amma mín, Steinunn Magn-
úsdóttir, líka hér sem barn að hjálpa pabba sín-
um, sjómanni að leggja fisk. Svo ætli megi ekki
segja að nostalgían hafi hellst yfir mig í útlönd-
unum. Sem betur fer hitti nostalgían háleitari
og framsæknari markmið hjá áðurnefndri
Önnu Maríu, og ég áttaði mig á að breyting-
arnar væru eðlileg og spennandi þróun, það
væri bara ekki sama hvernig breytingar og
hvaðan þær stýrðust. Svo tóku við miklar pæl-
ingar um hvernig við gætum tekið þátt í breyt-
ingunum sem leikmenn en samt ekki sem
mótmælendur.“
Þegar talið berst að þeirri starfsemi sem
fram fer í spilhúsunum í dag segir Ásta Olga að
nær væri þá að tala við slippstjóra og spil-
stjóra. „Ég er bara gestur eða eiginlega hálf-
gerður aðskotahlutur sem hunsaði „aðgangur
bannaður“-skiltin í gamla daga. Nú er maður
eldri og kann sig, fæ meira segja að gægjast al-
veg inn í stjórnklefa spilstjórans og fylgjast
með öllu ferlinu þegar hann dregur skipin á
land eða lætur þau síga aftur út í sjó. Allt er
undir og ekkert má fara úrskeiðis, fjörumaður
og turnmenn og spilstjóri stilla saman strengi í
gegnum talstöðvarnar. Spilin snúast og vír-
arnir síga með smellum og látum. Tannhjól og
túrbínur.“
Engum dylst að Ásta Olga lætur sig nær-
umhverfi sitt varða og hefur meiningar um
borgarmál og skipulag. Hver er hennar kenn-
ing varðandi ástæður þess að þessi borgarhluti
– sem áður var sumpart niðurníddur og
óspennandi – breyttist á tiltölulega skömmum
tíma í kraumandi pott af skapandi rekstri, veit-
ingastöðum, og framhaldinu mannlífi?
Hafið er heillandi og höfnin líka
„Það er náttúrulega enginn leyndardómur að
mannfólkið heillast að hafinu,“ segir Ásta Olga.
„Það var hins vegar meiri leyndardómur fyrir
sumum að iðnaðarsvæðið fæli í sér sjarma. Að
það gæti faktískt verið fegurð í draslinu. En í
fyrstu átti að stroka allt út, pólitíkusar, arki-
tektar og fleiri sáu einmitt bara þetta sjúskaða
og niðurnídda. Sægreifinn var frumkvöðull og
hélt sínu striki. Af áfergju var byrjað að undir-
búa svæðið fyrir að mínu mati slæmt skipulag,
sem er í endurskoðun núna, Stálsmiðjan og
Daníelsslippur voru látin fara í hasti. Jarðveg-
urinn hreinsaður og götur lagðar. Um leið opn-
aðist svæðið almenningi. Áður voru skilti sem
sögðu „aðgangur bannaður“ við Ægisgötu og
Mýrargötu svo það voru ekki margir sem höfðu
komið inn á svæðið og séð það.
Með efnahagshruninu gafst síðan tími sem
var frábær fyrir mótun borgarinnar og ég held
að breytingar sem fái tíma feli oft í sér meiri
gæði. Hafnarstjórn áttaði sig fljótt á tækifær-
um sem fólust ekki bara í að útbúa lóðir fyrir
nýbyggingar, heldur líka að tengja saman
gamalt og nýtt, bjóða rekstraraðilum að nota
þetta gamla í nýjan rekstur, rekstur sem ekki
þurfti að falla undir flokk hafnsækinnar starf-
semi. Með Hótel Marina var stórt og flott skref
tekið í þá átt.“
Sumir vilja meina, að sögn Ástu Olgu, að það
hafi verið ferðamenn sem opnuðu augu Reyk-
víkinga fyrir höfninni. „Vissulega er gests aug-
að glöggt, en íbúar og þeir sem unnu á svæðinu
daglega bentu líka á karakter svæðisins á þess-
um tíma en það var ekki mikill áhugi á að heyra
sjónarmið þeirra. Nú vilja allir eiga höfnina og
vera þar sem er skiljanlegt. Aukning ferða-
manna hefur síðan gert veitingarekstur í borg-
inni almennt arðbærari og vinsælli og þess
vegna er hægt að hafa svona mörg veitingahús
við höfnina. Eftir á er augljóst að þetta átti eft-
ir að gerast, nálægt miðbænum og sjónum og
höfninni. Mér hefði samt aldrei dottið í hug
dekkuð borð úti á hafnarbakkanum eins og
maður er farinn að sjá núna. Svo er þetta
smám saman að teygja sig út á Granda núna.
Síðan verður kannski farið að horfa í hina átt-
ina, til Laugarness, Skarfakletts og Viðeyj-
arsunds. Bátamenning er líka alveg á frumstigi
hér, að sigla á milli eyjanna eða tengja saman
ólíka borgarhluta frá sjó – við erum bara að
byrja að teikna upp hafnarborgina Reykjavík,“
segir Ásta Olga að endingu, um leið og hún vill
þakka Stálsmiðjunni/Slippnum og Icelandair
Hótel Reykjavík Marina fyrir starfsemi sína á
svæðinu og gott samstarf.
jonagnar@mbl.is
Magnaður mekanismi í spilhúsum
Það er kunnara en frá þurfi að segja að hafnarsvæðið og slippurinn í Reykjavík krauma af lífi þessi dægrin. Svo verður líka á Menn-
ingarnótt þar sem gömlu spilhúsin verða meðal annars í brennidepli. Ásta Olga Magnúsdóttir segir því sem þar verður í gangi.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Gangverkið Innviðir Spilhúsanna við Slippinn eru sannarlega sjón að sjá. Hér eru þau Ásta Olga Magnúsdóttir, listamaðurinn Finnborgi Pétursson og Sigmundur Sigurgeirsson hjá Stálsmiðjunni.
Sjónarsviptir Gamla Stálsmiðjuhúsið við Slippinn var tilkomumikið hús sem setti svip sinn á umhverfið.