Frjáls Palestína - 01.11.2009, Page 11

10 FRJÁLS PALESTÍNA FRJÁLS PALESTÍNA 11
Þetta er auðvitað allt dómaranum Richard Goldstone að kenna. Hann
á sök á þessu, eins og öllu öðru slæmu
sem við erum að lenda í núna. Hann á
sök á vandræðunum sem við erum í hjá
Sameinuðu þjóðunum, bæði í New York
og í Genf. Á samsærinu um að færa
bæði stjórnmála- og hernaðarleiðtoga
okkar fyrir dóm í Haag. Á áframhaldandi
erfiðleikum á milli okkar og Tyrklands.
Á öllum þeim tilraunum sem fram fara
víðsvegar um heim til að sniðganga
Ísrael.
Nú á hann einnig sök á tilvistarkrepp-
unni sem blasir við Mahmoud Abbas
(Abu Mazen).
Þegar Goldstone-skýrslan var lögð
fyrir framan mannréttindaráð SÞ, ákvað
ríkisstjórn okkar að gera allt sem í hennar
valdi stóð að koma í veg að skýrslan yrði
einu sinni rædd.
Það voru auðvitað Palestínumenn sem
heimtuðu umræðuna. Þegar skýrslan
var birt gerði talsmaður Palestínumanna
í Genf hið augljósa: Hann heimtaði
umræður um skýrsluna með það fyrir
augum að leggja hana fyrir Öryggisráðið,
sem myndi þá vísa henni til Alþjóðlega
sakamáladómstólsins í Haag.
Það sem á fylgdi næst hefði verið hægt
að sjá fyrir. Ísraelska ríkisstjórnin þrýsti
hart að Bandaríkjunum og Bandaríkin
þrýstu þá um leið á Mahmoud Abbas.
Abbas gaf eftir og skipaði talsmanninum
í Genf að draga aftur beiðni hans um
umræður.
Hefði málefnið verið annað, hefði þetta
farið hljótt fram. En þar sem málefnið
var stríðið á Gaza, urðu viðbrögð hjá
palestínskri alþýðu mjög hávær. Allt
stríðið sá hver einasti Palestínumaður
á Vesturbakkanum stríðshörmungarnar
á hverjum einasta degi, já hverri klukku-
stund, á Al-jazeera og öðrum arabískum
fréttastöðvum. Þar sáust sundirslitnir
líkamar kvenna og barna, skólar og
moskur í rústum og sprengjur með
hvítum fosfór.
Fyrir Hamas-leiðtog ana var skipun
Abbasar um að draga beiðnina til baka
eins gjöf frá Allah. Þeir réðust á Abbas af
fullum krafti. „Svikari“, „samverkamaður“,
„undirverktaki zíonistamorðingjanna“
voru hófasamari nöfnin sem þeir kölluðu
hann. Margir Palestínumenn bergmáluðu
þessi viðhorf, þó þeir væru ekki endilega
stuðningsmenn Hamas. Lagaleg staða
Abbasar er óljós. Samkvæmt einni út-
gáfu er kjörtímabili hans löngu lokið. En
samkvæmt annari lýkur því eftir nokkra
mánuði. Hver sem niðurstaðan er þá
mun hann neyðast til að halda kosningar
bráðum. Undir þeim kringustæðum getur
hann ekki hunsað almenningsálit sem
hefur orðið æ andsnúnara honum. Þar
af leiðandi dró hann rökrétta ályktun
og skipaði talsmanni sínum í Genf að
endurnýja beiðni sína um að Goldstone-
skýrslan yrði rædd. Því máli lauk í gær
með ályktun
um að vísa
skýrslunni til
allsherjarþings
S a m e i n u ð u
þjóð anna.
Rík isst jórn
okk ar hafði
feng ið nóg
af þessu og
brást reiðilega
við. Fjöl miðla-
sveitin sagði
Abbas vera
„vanþakk lát-
an“, jafnvel
h r æ s n a r a .
Hafði hann
ekki, þrátt fyrir allt, hvatt Ísraela á meðan
á Gaza-stríðinu stóð að efla árásirnar á
íbúa Gaza, til að steypa Hamas? Þessi
ásökun var sem olía á eldinn. Fyrir
Palestínumenn merkti það að Abbas léti
sér ekki nægja hörmungarnar sem Ísrael
hafði látið dynja á íbúum Gaza, heldur
heimtaði hann meiri. Það er erfitt að
ímynda sér skaðlegri ásökun.
Eins og þetta hafi ekki verið nóg, þá
tilkynntu fjölmiðlar Ísraels að Jerúsalem
hefði sett palestínsku heimastjórninni
„úrslitakosti“: Ef beiðnin um umræður
væri ekki dregin til baka, þá myndi
Ísrael ekki veita öðru palestínsku far-
símafyrirtæki, „al-Wataniya“ leyfi fyrir
tíðni og því var bætt við hlakkandi að
hluthafar fyritækisins væru m.a. synir
Abbasar. Slíkt leyfi er virði hundraða
milljóna dollara. Jafnvel í þess konar
máli eru Palestínumenn algjörlega háðir
ísraelskum hernámsyfirvöldum.
Allt málið varpar skýru ljósi á þær
ómögulegu aðstæður sem sem pal-
estínsk yfirvöld standa frammi fyrir. Þau
eru á milli steins og sleggju – í raun á
milli nokkurra sleggja og steins.
Ein sleggjan er Ísraelar. Palest ínsk
yf irvöld eru algjörlega háð her náms-
herrunum. Eins og símamálið sýnir getur
ekkert hreyfst á Vesturbakkanum án
leyfis Ísraela.
Binyamin Netanyahu talar um „efna-
hagslegan frið“ í staðinn fyrir pólítískan
frið. Efnahagskosti í stað þjóðfrelsis.
Þetta sýnir annars hversu fjarlægur
hann er kenningum átrúnaðargoðs
síns, Ze‘ev (Vladimir) Jabotinsky sem
fyrir 85 árum síðan gerði grín að zíon-
istaleiðtogum fyrir þá tálsýn að hægt
væri að múta Palestínumönnum til friðs.
Hann sagði að engin þjóð seldi sig fyrir
efnahagsumbætur.
Forsætisráðherra palestínsku heima-
stjórnarinnar, Salam Fayad, er þegar
búinn að falla í þessa gildru. Hann bendir
á framfarirnar sem hann segir hafa orðið á
efnahagnum á Vesturbakkanum. Nokkrir
vegatálmar voru fjarlægðir. Tilkomumikil
verslunarmiðstöð var opnuð í Nablus.
Fayad sagði að á innan við tveimur
árum myndu Palestínumenn geta lýst
yfir sjálfstæði. Hann hefur að engu þá
staðreynd að ísraelski herinn, sem ræður
í reynd ríkjum á hernámssvæðunum,
getur stoppað allt þetta á augabragði.
Vegatálmana er hægt að setja upp
aftur og tvöfalda fjölda þeirra, það er
hægt að setja útgöngubann í bæjunum
og rústa verslunarmiðstöðinni. Í raun
gerir hver ný verslunarmiðstöð á Vest-
urbakkanum íbúana háðari velvild her-
námsyfirvaldanna.
Önnur sleggjan er bandarísk. Pal est-
ínska heimastjórnin hefur ofan af fyrir sér
með peningagjöfum frá Bandaríkjunum
og félögum þess í Evrópu. Örrygisverðir
Palestínsku yfirvaldanna eru núna þjálf-
aðir af bandarískum hershöfðingja,
Keith Dayton. Washington kemur fram
við Mahmoud Abbas rétt eins og við
forseta Afhanistan, Hamid Karzai og
forsætisráðherra Íraks, Nuri Kamal al-
Maliki. Hann er „okkar tíkarsonur“. Hann
er þarna eins lengi og það hentar okkur,
hann hverfur þegar við sleppum honum.
Í deilum á milli Washington og Jerú-
salem myndi Ramallah græða. En eins
og Goldstone-ferlið sýnir, þá vinna Banda-
ríkin og Ísrael, samhliða, allavega sem
stendur. Abbas hefur ekki aðra úrkosti
en að dansa eftir tónlist hinnar ísraelsku
flautu.
Steininn er Palestína. Eins og er,
þá er palestínsk alþýða aðgerðalaus.
Hún er þreytt, slitin, taugatrekkt og ör-
væntingarfull. En eins og Goldstone
málið sýnir þá kraumar eldfjall undir
yfirborðinu.
Talsmenn Hamas bera Abbas saman
við Marskálkinn Petain, sem var frönska
stríðshetja í fyrri heimsstyrjöldinni og
átrúnaðargoð fólksins og hersins. Í
seinni heimsstyrjöldinni, þegar þýski
herinn rústaði þeim franska í leiftursókn
sem sló heimsbyggðina, leystist stjórnin
í París upp. Á neyðarstund sinni kallaði
fólkið eftir aldraða marskálknum, sem
gafst upp fyrir Þjóðverjum til þess að
bjarga því sem bjargað yrði. Hann var án
nokkurs vafa franskur föðurlandsvinur.
Hitler virti marskálkinn og kom upp-
haflega vel fram við hann. Í u.þ.b ár, velti
hann meira að segja fyrir sér að gera
Petain að bandamanni sínum, fremur
en Mussolini. Stór hluti Frakklands hélt
áfram að vera „óhernuminn“, einskonar
þýskt verndarríki, og þar var Vichi-
stjórnin skipuð (nefnd eftir höfuðborg
hennar). Bráðlega fóru málin hins
vegar að versna og Petain varð algjör
samverkamaður nasista og tók jafnvel
þátt í útrýmingu gyðinga. „Vichy“ varð
einskonar samnefni yfir landráð og eftir
stríðið var Petain dæmdur til dauða. Þó
var tekið tillit til glæstrar fortíðar hans og
var dómurinn þannig minnkaður niður í
lífstíðarfangelsi.
Ég held ekki að þetta sé sanngjarn
samanburður. Ramallah er ekki Vichy.
Khaled Mashaal í Damaskus er ekki de
Gaulle í London. En Vichy er einskonar
aðvörun og palestínsk yfirvöld eru á
hálum ís. Stjórn sem býr við hernnám á
alltaf á hættu að verða að samverkastjórn.
Munnlegar árásir Hamas eru aðeins til
að auka eymd Abbasar og bandamanna
hans.
Upphafleg skipun Abbasar að hætta
við beiðnina um að Goldstone-skýrslan
yrði rædd hindraði líka tilraunir til að brúa
gjána á milli palestínsku hreyfinganna.
Egyptar breiða nú út fréttir um innbyrðis
sáttmála milli Palestínumanna og leka
innihaldi hans. Það er erfitt að trúa því að
eitthvað verði úr slíkum sáttmála. Hamas
á að láta af einveldi sínu á Gaza og það
er mjög erfitt að trúa að þeiri geri það.
Abbas á að fara á móti Hamas í frjálsum
kosningum – þetta er líka mjög erfitt
að ímynda sér. Það er enn erfiðara að
trúa því að Bandaríkjamenn myndu taka
áhættuna á því að leyfa slíkar kosningar.
Þeir hafa þegar tilkynnt að þeir séu að
reyna sitt besta til að koma í veg fyrir
sættir.
Ísraelskir fjölmiðlar tilkynna hlakkandi að
hatrið á milli Fatah og Hamas sé sterkara
en hatur þeirra í garð Ísraels. Það er ekkert
einsdæmi. Þegar við börðumst á móti
bresku stjórninni í Palestínu fyrirskipaði
David Ben-Gurion að bardagamenn
Irgun yrðu framseldir í varðhald til bresku
lögreglunnar og það var aðeins nánast
ofurmannleg sjálfsstjórn Menachem
Begin sem kom í veg fyrir borgarastyrjöld.
Írsku frelsisbaráttumennirnir drápu hvorn
annan af miklum móð þegar Bretar buðu
upp á málamiðlun. Slíkt hefur gerst víða.
Ef Palestínumenn þurfa að velja á
milli Hamas og Fatah þá eru þeir ekki
öfundsverðir. Hamas er álitin óspillt
hreyfing, trú baráttunni gegn hernámi
Ísraela. En höftin sem þeir eru nú að
setja á Gazabúa, þá sérstaklega á
konurnar, og byggjast á bókstafstrú,
eru hræðileg í augum margra
Palestínumanna. Palestínsk yfirvöld eru
álitin spillt og samverkamenn, en þau eru
jafnframt álitin eina hreyfingin sem geti
fengið Bandaríkin til að styðja málstað
Palestínumanna.
Í dag bjóða Hamas-liðar í reynd ekki
upp á neinn annan kost, þar sem þeir
viðhalda líka vopnahléi við Ísrael. Þó
er vonin um að Abbas gæti fært frið að
dofna.
Hvernig bregst ríkisstjórn okkar við
þessu ástandi?
Sakleysingjar gætu sagt að Ísrael vilji
eyða öfgahreyfingunni Hamas og styrkja
hinn hófsamari Abbas, sem sé að vinna
að friði við Ísrael. Það segi sig sjálft.
Ef svo er, hvers vegna er Ísraelstjórn
þá að koma í veg fyrir að Abbas geti náð
nokkrum pólitískum ávinningi, jafnvel
táknrænum? Af hverju kallaði Ariel
Sharon hann „reitta hænu“? Afhverju
endurtaka ísraelskir fjölmiðlar á hverjum
degi að Abbas sé „of veiklyndur til að
semja frið“?
Hvað hindrar Netanyahu í að frelsa
þúsundir palestínskra fanga sem
látbragð fyrir Abbas, á meðan hann
er að semja við Hamas um að fá látna
lausa þúsundir fanga í staðinn fyrir
hermanninn Gilad Shalit, sem tekinn
var gísl? Af hverju setur hann Abbasi
skilyrði sem yrðu Abbasi ekkert annað
en pólitískt sjálfmorð hans ef hann féllist
á þau (til dæmis að viðurkenna Ísrael
sem „ríki gyðingaþjóðarinnar“)? Af hverju
er stækka landtökubyggða í austur-
Jerúsalem og á Vesturbakkanum á
ógnarhraða fyrir framan nefið á Abbasi?
Stjórmála- og hernaðarforystan í
Ísra el eru ekki skipuð heimsku fólki.
Því fer fjarri. Þegar hún gerir eitthvað
með fyrirsjáanlegum afleiðingum, þá
er hægt að búast við því að þetta séu
niðurstöðurnar sem hún vill, jafnvel
þegar hún heldur fram hinu gagnstæða.
Þegar svona mikið af aðgerðum ríkis-
stjórnarinnar styrkir Hamas og veikir
stöðu Abbasar, er það þá ekki þess
vegna sem hún gerir þetta?
Abbas er sannarlega hættulegur nú-
verandi stjórnarstefnu Ísraels. Hann nýtur
stuðnings Obama forseta, sem þrýstir á
Ísrael að hefja samningaviðræður um
„tvö ríki fyrir tvær þjóðir“, sem hefur í för
með sér að Ísraelar myndu draga sig
frá Vesturbakkanum og fjarlægja flestar
landtökubyggðirnar. Það myndi þýða
endalok 120 ára útþenslu zíonista og
gjörbreyta eðli Ísraels.
Ef Hamas réði yfir öllum Palestínu-
mönnum myndi það skjóta þessum „hætt-
um“ í burtu. Þá væri enginn bandarískur
þrýstingur um málamiðlun. Engin þörf
á samningaviðræðum. Engin þörf á
„að halda aftur af“ landtökubyggðum
eða á málamiðlun varðandi Jerúsalem.
Hernámið gæti haldið áfram algjörlega
ótruflað.
Þetta gæti leitt til stórslyss í framtíðinni.
En hverjum er svo sem ekki sama um
framtíðina?
Höfundur er ísraelskur friðaraktívisti,
fyrr um hermaður, blaðamaður og
stjórn málamaður. Hann hefur helg að
langt líf sitt friðarbaráttu og er einn af
meðstofnendum ísraelsku friðar sam-
takanna Gush Shalom.
Þýðing: Einar Steinn Valgarðsson
Eftir
Uri
Avnery
Á hálum ís