Frjáls Palestína - 01.11.2009, Blaðsíða 18

18 FRJÁLS PALESTÍNA FRJÁLS PALESTÍNA 19
Netfang
félagsins
er
palestina@palestina.is
Á þessu ári hafa verið ritaðar tvær viðamiklar skýrslur um Ísrael og
framferði Ísraela gegn Palestínumönnum.
Önnur skýrslan, kennd við formann
rannsóknarnefndarinnar, Richard
Goldstone, hefur hlotið töluverða
umfjöllum víða um heim og var nýlega
rædd á þingi Sameinuðu þjóðanna, þar
sem óskað var eftir að öryggisráðið tæki
hana fyrir, og jafnframt voru þjóðir heims
hvattar til aðgerða. Goldstone skýrslan
fjallar um stríðsglæpi í árásarstríði
Ísraela gegn Gazabúum um s.l. jól og
áramót. Hin skýrslan, sem var birt í
maí á þessu ári, hefur ekki fengið sömu
athygli umheimsins eftir því sem ég best
veit. Þessi skýrsla ber heitið Hernám,
nýlendustefna og kynþáttastefna?
– Endurmat á framferði Ísraels á
hernumdum svæðum í ljósi alþjóðalaga.
Skýrslan er unnin í Suður-Afríku á
vegum The Human Sciences Research
Council (HRSC), en þeirri stofnun
var komið á fót 1968 og fæst hún við
rannsóknir í þágu ýmissa aðila um allan
heim. Markmið HSRC er að stunda
víðtækar rannsóknir á sviði félagsvísinda
og opinberrar stefnumótunar. Áhugasamir
lesendur geta nálgast skýrsluna á
netinu: www.hsrc.ac.za/Document-3230.
phtml (samantekt) og www.hsrc.ac.za/
Document-3227.phtml (öll skýrslan). 19
sérfræðingar á sviði laga og stjórnmála,
frá mörgum þjóðlöndum, tóku þátt í ritun
skýrslunnar.
Ótvíræð niðurstaða
Upphaf rannsóknar HRSC á framferði
Ísraela má rekja til skýrslu prófessors
John Dugard, eftirlitsmanns Sameinuðu
þjóðanna varðandi mannréttindi á
hernumdum svæðum Palestínu.
John Dugard varpaði fram eftirfarandi
spurningu í skýrslu sinni:
Það er augljóst að Ísraelar hafa
her numið Palestínu. Jafnframt
fram fylgja þeir hernáminu með
ný lendustefnu og kynþáttastefnu
(apartheid) sem ganga þvert gegn
alþjóðalögum. Hverjar eru lagalegar
afleiðingar fyrir stjórnvöldin sem
stjórna langdregnu hernámi
með aðferðum nýlendustefnu
og kynþáttastefnu og hverjar eru
lagalegar afleiðingar fyrir hernáms-
ríkið og önnur ríki?
Starfsmenn HRSC ákváðu að leita svara
við spurningum John Dugard með því að
rannsaka ítarlega ákvæði alþjóðalaga og
kanna framferði Ísraela í ljósi laganna.
Eftir 15 mánaða rannsóknir skiluðu
sérfræðingarnir rúmlega 300 bls. skýrslu
og niðurstaðan var ótvíræð: Ísrael er
hernámsveldi sem framfylgir stefnu
sinni að hætti nýlenduvelda og stundar
kynþáttaaðskilnað og brýtur alþjóðalög
sem ná yfir alla þessa þætti.
reka nýlendustefnu og kynþáttastefnu
bera þríþættar skyldur; að vinna
með öðrum ríkjum til þess að stöðva
framferði brotlegs ríkis; að neita að
viðurkenna hið ólöglega framferði; og
að neita brotlegu ríki um alla aðstoð
og stuðning. Niðurstöður rannsóknar
HRSC á alþjóðalögum sýna að bæði
Bandaríkin og Evrópusambandið brjóta
gegn þessum lögum þegar þessi ríki
veita Ísrael margvíslega aðstoð og eiga í
samvinnu við hið brotlega ríki á mörgum
sviðum.
Íslenskum stjórnvöldum
ber að hefja aðgerðir
Ísland er ekki undanskilið alþjóðalögum
og ber því sömu skyldur og önnur ríki í
þessu máli. Samkvæmt niðurstöðum
skýrslu HRSC ber íslenskum yfirvöldum
að leggja til við önnur ríki að grípa
skuli til aðgerða í þeim tilgangi að
stöðva ríkið Ísrael sem beitir aðra þjóð
kúgun og framfylgir nýlendustefnu og
kynþáttastefnu auk hernáms. Hernámið
er ólöglegt m.a. sökum þess að Ísraelar
taka sífellt stærra svæði af hernumdu
landi til eigin nota, með ólöglegum
landtökubyggðum, með byggingu
ólöglegs múrs á landi Palestínumanna
og yfirtöku vatnsréttinda sem tilheyra
öðrum.
Friðarviðræður
eru óhugsandi
Niðurstaða skýrslunnar sýnir hversu
innantómt allt tal um friðarsamninga á
milli Ísraela og Palestínumanna er í raun.
Friðarviðræður geta aðeins átt sér stað
milli aðila sem ganga til þeirra með það í
huga að um eitthvað sé um að semja. En
í tilfelli Ísraels er enginn alvara að baki
þar sem þeir hafa ekki neina þá stefnu
sem getur skilað mönnum í átt til friðar.
Það getur aldrei ríkt friður þar sem kúgun
er allsráðandi og þar sem hernámsveldi
ástundar það leynt og ljóst að ræna landi
annars aðilans og framfylgir jafnframt
kynþáttastefnu þar sem þjóðir eru
flokkaðar sem æðri og lægri.
Bernskan í Palestínu á sér flókn-ar rætur sem fólk í öðrum heims-
hlutum fær aðeins að kynnast í gegn-
um hrikalegar fréttir og myndir af
hertekinni Palestínu. Palestínumenn
horf ast daglega í augu við alvarlega at-
burði í tengslum við uppreisnina gegn
aðskilnaðarstefnu, hernámi og hústökum
Ísraelsmanna. Dauðinn er mörgum
pal est ínskum börnum þráhyggja og
á þverstæðukenndan hátt álíta þessi
börn líkur sínar til að lifa mun minni en
líkurnar á að deyja. Þau finna hvorki
öryggi heima hjá sér né í skólanum
eða úti á götu. Þau eru ekki einu sinni
örugg í örmum mæðra sinna. Enginn
verndar þau, skoðar myndirnar sem þau
teikna eða hlustar á samræður þeirra.
Teikningar þeirra og umræðuefni fjalla
aðallega um píslarvotta, jarðarfarir og
dauða. Þetta er þeirra daglega upplifun,
þar sem þau verða reglulega vitni að
dauða barna og ungs fólks heima hjá
sér og á stöðum fjarri vígvellinum. Flest
eru kyrrsett á heimilum sínum, sum með
útgöngubanni, önnur vegna loftárása.
Það er augljóst að sex áratuga
ágrein ingur milli Palestínumanna og
Ísra elsmanna hefur sáð fræjum haturs
og hefndar í hjörtu fólksins á svæðinu,
sérstaklega meðal yngri kynslóðarinnar.
Í starfi mínu á sviði leiklistar með börnum
og unglingum í Palestínu hef ég tekið
eftir háu hlutfalli palestínskra barna sem
glímir við áfallastreituröskun eftir að
hafa upplifað hryllilega atburði í nánasta
umhverfi sínu. Þessi áföll koma niður á
andlegri heilsu og félagslegri hegðun
þessara barna og þau eru ráðvillt og
vita ekki hvernig þau eiga að kljást við
hugsanir sínar og tilfinningar.
Sem leiklistarfræðingur sem starfar
í palestínskum skólum hef ég í miklum
mæli tekið eftir að nemendur hafa til-
hneigingu til að leysa ágreiningsefni og
önnur vandamál sín á milli með of-
beldi. Þar sem þekking ungra barna
kemur aðallega frá foreldrum og fjöl-
miðlum, tengja palestínskir kennarar
þessa tilhneigingu til ofbeldis við upplifun
og reynslu barnanna að heiman þar sem
umræðuefni fjölskyldurnar snýst gjarnan
um HINA, sem hafa hertekið land þeirra
og eignir, og þörfina fyrir að endurheimta
landið og eignirnar, hvað sem það
kostar.
Leiklistin með börnum í Palestínu
byggist á því grundvallaratriði að barnið
sjálft sé miðpunkturinn í því að vakna til
vitundar. Leiklistin sem samskiptamiðill
mun ekki ein og sér leysa vandamál
barnsins gagnvart öðrum en getur
aft ur á móti nýst því sem verkfæri til
að takast á við samskiptaörðugleika
og menningarlegar hindranir milli sín
og annarra. Eðli leiklistar sem sam-
skiptamiðils er lykilatriði í leiklist með
börnum. Leiklist má skilgreina sem
hegðun eða atferli sem einstaklingur eða
hópur miðlar til þess að eiga tjáskipti við
aðra. Þátttakendur í leiklist geta valið
um að nota líkamstjáningu, samtöl, ein-
ræðu eða tjáningu tilfinninga til þess
að þróa þekkingu sína á hlutverkinu
sem og umhverfinu. Að nota hreyfingar,
að tala við aðra og sýna tilfinningar
er hegðun sem við notum sjálf til að
þroska sjálfsþekkingu okkar og til að
eiga samskipti við aðra í kringum okkur.
Leiklistin getur hjálpað ungu fólki til
Eftir
Hjálmtý
Heiðdal
Öllum ríkjum ber skylda
til að vinna gegn framferði Ísraels
Í skýrslunni kemur fram að hernám er
ekki ólöglegt skv. alþjóðalögum en aldrei
er viðurkennt að það sé ástand sem skuli
vara til langframa. Ef hernámsþjóðin
nýtir sér landgæði hernuminnar þjóðar
og framlengir frelsisskerðingu líkt og
Ísrael hefur gert þá stangas það á við
alþjóðalög. Fari eitthvert ríki fram með
þessum hætti þá leggst sú lagaskylda á
önnur ríki að viðurkenna ekki gjörninginn
og má undir engum kringumstæðum veita
hernámsríkinu stuðning. Ólíkt hernámi
þá eru nýlendustefna og kynþáttastefna
undir öllum kringumstæðum brot gegn
alþjóðalögum.
Skylda annarra ríkja
Í skýrslunni er ritað: „Alþjóðalög varðandi
nýlendustefnu og kynþáttastefnu eru
ófrávíkjanleg, þau eru viðurkennd af
alþjóðasamfélaginu án undanþágu.“ Þar
kemur einnig fram að hvert einasta ríki er
ábyrgt gagnvart öllum öðrum að ástunda
ekki slík brot á alþjóðalögum. Það eru
hagsmunir allra ríkja að þessum lögum
sé fylgt, þau eru grundvallargildi fyrir öll
samskipti ríkja.
Ríki sem standa önnur ríki að því að
Eftir
Mohammed
Awwad
að tjá þarfir sínar, koma vandamálum
sínum í orð og tjá eigin sýn á málefni
svo sem stríð og frið, ást og hatur, vald
og yfirráð, o.s.frv. Í æskuleikhúsinu í
Palestínu þurfum við að geta tileinkað
okkur nýjar samskiptaleiðir og notfært
okkur þær þegar við þurfum að takast á
við tungumála- og menningarörðugleika
okkar milli.

Mohammed Awwad er palestínskur
leiklistarfræðingur, leikari og leikstjóri,
fæddur í Betlehem. Hann hefur unnið
að því að þjálfa ungmenni, áhugamenn,
félagsþjónustufólk, sjálfboðaliða og há-
skólanema í leiklist. Hann sat einnig
í stjórn Inad-leikhússins frá 2001 til
2005 og frá 2006 hefur hann setið í
stjórn Alharah-leikhússins. Hann hefur
starfað frá 2005 sem leiklistarkennari í
St. Jósefsstúlknaskólanum. Hann gekk
til liðs við palestínsku deild Alþjóða-
verndar barna og bjó til trúðaleik fyrir
börn á hernumdu svæðunum, en
verkið var flutt hvarvetna í suðurhluta
Palestínu, þar sem Awwad starfaði með
þúsundum barna í hrjáðum þorpum og
flóttamannabúðum. Hann hefur hlotið
margvíslegar viðurkenningar fyrir störf
sín.
Þýðing: Ásgerður Jóhannesdóttir
Tvær skýrslur Undir hernámi jafnast ekkert á við fagurt andspyrnuleikhús