Feykir - 17.01.1996, Blaðsíða 3

2/1996 FEYKIR 3
Komin út bók um
Blöndudeiluna
Nýkomin er út bók um
Blöndudeiluna svokölluðu. Það
eru Landvemdarsamtök vatna-
svæða Blöndu og Héraðsvatna
sem standa fyrir útgáíú bókar-
innar, sem ber hinn athyglis-
verða titil „Lýðræði í viðjum
valds“. Helgi Baldursson fymim
kennari í Varmahlíð skrifaði
bókina og er hún byggð á mikl-
um bunka heimilda um málið.
Bókinni er skipt í 10 meginkafla
og eru kaflaheiti með léttu yfir-
bragði, svo sem: Upphitun, æf-
ingaleikir, blásið til leiks, undan-
úrslit, sérfræðingar og úrslit hér-
aðsmótsins. Af þessu má sjá að
Helgi setur málið upp sem kapp-
leik eða orrustu, en „Blöndu-
deildan er tvímælalaust einhver
alvarlegasta deila sem upp hefur
komið í íslensku þjóðlífi á síðari
tímum. Hún skipti íbúum nokk-
urra sveitarfélaga, og reyndar
allstómm hóp þjóðarinnar, í tvær
andstæðar fylkingar og skildi
eftir sig sár sem seint eða aldrei
gróa“, eins og segir á bókarkápu.
í upphafskafla bókarinnar
stiklar höfundur á stóm og grein-
ir M því að í ársbyrjun 1982 hafi
oróið til fjöldahreyfing í Skaga-
firði og Austur-Húnavatnssýslu.
Þegar horft sé á málið úr fjar-
lægð veki það undmn aö þetta
gerist að því er virðist á
nokkrum dögum. Annað sem
veki athygli sé að hreyfingin
verði til yfir hreppa- og sýslu-
mörk. Stoíhfundur var haldinn í
Hótel Varmahlíð 31. janúar.
Hreyfingin fékk heitið Land-
verndarsamtök vatnasvæóa
Blöndu og Héraðsvatna.
„Eins og nafnið gefur til
kynna er það landvemd, sem
þjappar þessu fólki saman. Til-
efnið er fyrirhuguó virkjun
Blöndu. Áður en þessi samtök
vom formlega stofnuð hafói það
mætt á samningamönnum sex
sveitarfélaga, sem land áttu á
Blönduheiðum og sveitarstjóm-
um sömu hreppa að standa vörð
um gróóurlendi á Auókúluheiði
og Eyvindarstaðaheiði. Við lest-
ur bókarinnar er fljótlegt að
komast að því hvaða ögranir ollu
því að Landvemdarsamtökin,
eins og þau vom kölluð, vom
stofiiuð á þessum tíma.
En það sem nauðsynlegt er að
taka eftir strax við upphaf bókar,
er að það er til að vemda gróóur-
lendi, sem andstaðan gegn virkj-
un Blöndu varð til. Blöndudeilan
snérist um það. Það var deilt um
leiðir, hvemig ætti að virkja ána
en ekki hvort ætti að virkja hana,
og deilumar snémst einnig um
það hversu mikið lægi á að
hrinda virkjunarframkvæmdum
af stokkunum.
I daglegu tali var talað fyrst
og fremst um tvo kosti við virkj-
un Blöndu; virkjunartilhögun I
og virkjunartilhögun n.
I stómm dráttum getum við
sagt það þannig að með því að
Siggi á Klónni veiðir
vel á gulllínuna
„Ég hef nú ekki róið mikið í
haust síðan ég byrjaði á lín-
unni. Ég er á aflamarki og
maður verður því að skipu-
leggja veiðarnar út frá þessu
kerfi. Ég hef farið fjóra róðra
með línuna og fengið mjög
góðan afla. Ætli þetta séu ekki
svona sjö til átta tonn saman-
lagt í þessum róðrum. Það
hefxir verið að fást um 130 kíló
á bjóðið, sem er mjög gott“,
segir Sigurður Pálmason
skipstjóri á Klónni þegar
blaðamaður Brimfaxa riti
Félags íslenskra smábátasjó-
manna, hitti hann í beitninga-
skúr niður við Hafnarfjarðar-
höfn. Það kannast flestir
Skagstrendingar við Sigga á
Klónni, sem þangað mætir á
hverju sumri til veiða.
Sigurður byrjaði á línunni
árið 1992 og hefur verið meðal
aflahæstu trillukarla undanfarin
ár. Hann fékk 100 tonn í afla-
hámark í haust og mun þaö vera
fjórða sæti í úthlutun yfir landið
í þessu kerfi. Hann var þess
vegna spurður hvort hann þakk-
aði þessari góðu norsku línu
þennan árangur?
„Gulllínan hefur reynst mér
mjög vel. Eg hef prófað ýmsar
tegundir af línum þessi fjögur ár
og þetta er sú besta sem ég hef
notað. Ég stend í þeirri trú að
veióarfærin skipti miklu máli og
því er ekki að efa að gulllínan
hefur hjálpað til við þennan
góóa afla. Það skal tekið ffam að
norsku línumar em mjög mis-
jaffiar, en þessi kemur M ffam-
leiðanda sem heitir MoreNot og
ég er ánægður með hana.“
Beitingarfólkið lætur einnig
vel af gulllínunni og segir að
það sé mjög gott að eiga við
hana og það sé fljótlegra að
beita hana. Sigurður beitir
sjálfur ásamt eiginkonu sinni og
tveimur öðmm starfsmönnum.
Hann heflir haft mann með sér á
sjónum undanfarin ár, en í haust
hefur hann verið einn og segir
það vera vegna aflaskerðing-
arinnar. Á sumrin fer hann á
skak með konu sinni og sigla
þau þá gjaman norður og halda
til á Vestfjöróum yfir sumarið.
Blöndungar, klæddir einkennisbúningi., fjölmenntu suður með bænaskjalið. Spurðu ekki um leiðir en
vildu fa virkjun strax. Undirskriftir afhentar á Alþingj. Þama má þekkja marga menn og vaska.
velja kost n í stað kosts I spömð-
ust a.m.k. 20 ferkílómetrar af vel
grónu óbætanlegu heiðalandi, án
þess að framleiðslugeta virkjun-
arinnar væri skert og án þess aó
um umtalsverðan kostnaðarauka
væri að ræða.
Um áramót 1981-’82 er stór-
um hópi landvemdarmanna á
Noröurlandi vestra orðið ljóst að
stefna ráðamanna í virkjunar-
málum er stórhættuleg, bæði
landi og lýð. Hópurinn hefur
einnig gert sér grein fyrir að
raunvemlegum náttúm- og land-
vemdarsjónarmiðum er, af ríkis-
valdinu, haldið fyrir utan samn-
ingaviðræðurnar við heima-
menn. Sömuleiðis er vitað að
harkalega hefur verið þjarmað
að málsvörum landsins í hópi
sveitarstjómarmanna og þeir því
aó vonum oiðnir þreyttir eftir hart-
nær tveggja ára samningastreð.
Á almennum fundi á Sauðár-
króki í janúar 1982 heldur þáver-
andi fjármálaráðherra því Mm,
að yfirgnæfandi meirihlutafylgi
sé fyrir virkjun Blöndu eftir til-
högun I með 400 G1 lóni. í felst
þá raunar ábending til andmæl-
enda þessarar fyriihuguðu fram-
kvæmda á Blönduheiðum: Þið
emð lítill öfgahópur sem ekki er
hægt að taka nokkurt tillit til.
Mióað við þá baráttu sem búið
var að heyja, komu viðhorf ráð-
herrans sumum fundarmanna
mjög á óvart. Sá hinn sami ráð-
herra var þá spurður að því
hversu margir þyrftu að lýsa
andstöðu við þessar fram-
kvæmdir, eins og þær væm fyr-
irhugaðar, til þess að mark yrði á
þeim tekið. Éðlilega vildi hann
ekki nefna neina tölu þar en
fékkst þó til að segja að fýrr en
hópur sá yrði talinn í hundmð-
um, já löngu fýrr, yrði mark tek-
ið á honum. Örskömmu síðar
hafði landvemdarfólk í Skaga-
firði og Austur-Húnavatnssýslu
myndað með sér samtök sem
höfðu um 400 meðlimi.
I------------------
I ATOMIC GÖNGUSKÍÐI
| SALOMON INDINGAR
■ GÓÐAR VÖRUR
I -GOTTVERÐ
SKAUTAR 30% AFSL.
ÍÞRÓTTASKÓR 30% AJPSL,
SKÍÐA/KULDAGALLAR 30% AFSL.
VERIÐ VELKOMEN
SKAGFIRÐINGABUÐ
- SPORTVORUR -