Morgunblaðið - 05.04.2018, Blaðsíða 8

Í nóvember á síðasta ári var greint frá því í
Morgunblaðinu að ört vaxandi sænskt fyrir-
tæki, Storytel, hefði keypt íslenska hljóðbóka-
fyrirtækið Skynjun af Stefáni Hjörleifssyni,
sem eftir kaupin varð starfsmaður Storytel á
Íslandi. Stefán og aðrir starfsmenn Storytel
hafa ekki setið auðum höndum síðan þá, en nú
þegar hefur verið settur aukinn kraftur í fram-
leiðslu íslenskra hljóðbóka undir þessu nýja
merki og Íslendingar hafa tekið fyrirtækinu
opnum örmum. Fjöldi áskrifenda fyrstu vikuna
fór margfalt fram úr björtustu vonum, að sögn
aðstandenda, og góð stígandi er í fjölgun
áskrifenda dag hvern. Fólk sé ánægt með þjón-
ustuna og vöruúrvalið.
Áður en Storytel keypti Skynjun þekktu
sjálfsagt fáir sænska fyrirtækið. Enn færri
vissu líklega af íslenskum rótum þess, en annar
tveggja stofnenda þess er íslenskur í húð og
hár, Jón Baldur Hauksson, ættaður frá Akur-
eyri. Hlutur Jóns í félaginu er í dag metinn á
tæpa tvo milljarða íslenskra króna.
„Ég flutti ásamt móður minni til Lundar í
Svíþjóð árið 1979, þegar ég var níu ára gamall,
en bjó á Akureyri fram að því,“ segir Jón í sam-
tali við ViðskiptaMoggann. Eftir grunn- og
framhaldsskóla innritaðist Jón í kerfisfræði í
háskóla og vann síðan sem ráðgjafi í upplýs-
ingatækni næstu sex ár eftir að námi lauk. „Við
Jonas [Tellander, hinn stofnandi Storytel]
kynntumst í gegnum eiginkonur okkar. Þær
voru saman í líffræðinámi og við hittumst oft í
matarboðum. Við ræddum oft um að okkur
langaði að stofna fyrirtæki saman. Þetta var í
kringum 1999. Við höfðum ýmsar hugmyndir
en það varð ekki mikið úr neinu á þeim tíma.
Ég flutti svo til Brussel í Belgíu en Jonas fór í
MBA-nám til Frakklands. Síðan líður og bíður
og árið 2005 hringir Jonas allt í einu í mig og
segist vera búinn að skoða vandlega banda-
ríska fyrirtækið Audible [hljóðbókafyrirtæki í
eigu Amazon]. Í kjölfarið fengum við fund með
Audible og fórum í heimsókn á skrifstofur
þeirra í Bandaríkjunum. Markmið okkar var að
fá umboð fyrir Audible á sænska markaðnum.
Eftir þó nokkra vinnu með þetta að markmiði
hættu þeir við allt saman og gáfu þá ástæðu að
þeir vildu frekar einblína á stærri markaði en
Svíþjóð. Nú voru góð ráð dýr, en við ákváðum í
staðinn að stofna bara okkar eigið hjóðbóka-
fyrirtæki. Það voru í raun hæg heimatökin því
símarisinn Sony Ericsson var með starfsemi í
Lundi sem þýddi að það var mikil þróun þar í
farsímatækni,“ segir Jón.
Hann segir að á þessum tímapunkti, árið
2005, hafi þeir Jonas verið búnir að átta sig á
því að framtíðin lægi í að streyma hljóðbóka-
efni í símann yfir netið. Þeir hafi því tekið til
óspilltra málanna. „Þarna var Jonas búsettur í
Sviss en ég var í Lundi og starfaði hjá ráðgjaf-
arfyrirtækinu Sigma. Ég var í feðraorlofi á
þessum tíma og byrjaði nú að smíða grunninn
að nýju hljóðbókaforriti. Þarna voru enn ekki
komnir snjallsímar eins og við þekkjum þá í
dag, en ég byrjaði að kynna mér Nokia, Erics-
son og fleiri síma í kjölinn. Á þessum tíma vant-
aði samskiptareglur fyrir streymi (e. Stream-
ing Protocol) en við gerðum samt sem áður
slíkan grunn, þótt það hafi verið nokkuð snúið
að streyma efni í símann yfir farsímanetið.
Þarna tengdust símarnir heldur ekki neinum
þráðlausum netum eins og þeir gera í dag.
Annað sem við þurftum að huga að var að út-
vega okkur efni til að selja og Jonas fór á fullt í
að semja við bókaforlögin um aðgang að bók-
um.“
Jón segir að einnig hafi þurft að semja við
símafyrirtækin því gagnaflutningar í síma hafi
á þessum árum verið mjög kostnaðarsamir.
Samningarnir gengu, að sögn Jóns, út á að
símafyrirtækin fengju 25% hlut af sölu hverrar
áskriftar gegn því að það yrði ókeypis að
streyma efninu. „Þetta var þó allt mjög tak-
markað í byrjun; ekki var hægt að streyma
nema einni bók í mánuði og bókunum var skipt
upp í nokkra hluta. En þetta þróaðist samt
fljótlega yfir í ótakmarkaða áskrift. Í dag er
fyrirkomulagið þannig að viðskiptavinur fær 14
daga fría og svo er um ótakmarkaða notkun að
ræða, rétt eins og fólk þekkir hjá Spotify-
tónlistarveitunni og Netflix með kvikmyndir og
sjónvarpsefni.“
Fór í Dragon’s Den
Jón viðurkennir að þeir hafi verið aðeins á
undan sínum tíma í tækninni. Viðskiptavinirnir
hafi ekki alveg áttað sig á út á hvað þetta
áskriftarfyrirkomulag gekk sem þeir voru að
kynna til sögunnar. „Menn voru lengi að átta
sig enda var svolítið erfitt að fara á netið í sím-
anum. Fólk þurfti að fara inn í stillingarnar á
símanum sínum til að koma hlutunum í gang og
þetta var alls ekki nógu notendavænt og að-
gengilegt. Það var því ákveðinn þröskuldur.“
Þegar hér er komið sögu er fjármálahrunið
árið 2008 að færast nær og hlutaféð sem félagið
hafði safnað nánast uppurið. Frá stofnun höfðu
þeir náð að safna hlutafé hjá fjölskyldu og vin-
um sem trú höfðu á fyrirtækinu, auk þess sem
englafjárfestar svokallaðir lögðu peninga í það.
„Svo lokaðist alveg á okkur í kreppunni og þá
var úr vöndu að ráða. Þá gerðist það að Jonasi
var eiginlega alveg óvart boðið að taka þátt í
sænskri útgáfu sjónvarpsþáttanna Dragon’s
Den, þar sem frumkvöðlar keppa um að ná að
heilla valinn hóp fjárfesta, ekki ólíkt þáttunum
Toppstöðin sem sýndir voru á RÚV árið 2015.
Þetta varð til þess að það komu nýir fjárfestar
inn í félagið, en þar var um að ræða einn af
dómurunum í þáttunum, Richard Båge, og við-
skiptafélaga hans úr Mediaplanet, Rustan
Panday. Båge er núna stjórnarformaður Story-
tel og hefur verið í fullu starfi hjá félaginu síð-
astliðin ár. Það sama gildir um Panday.“
Þáttaskil urðu í tækniumhverfi fyrirtækisins
í kringum árið 2009 þegar fyrstu Android-
Bókamarkaðurinn hefur tekið
Þóroddur Bjarnason
tobj@mbl.is
Með byltingu í tækni og útbreiðslu
snjallsíma hafa opnast nýjar víddir í
miðlun margs konar afþreyingar-
efnis. Eitt af því er bókaútgáfa í hljóð-
bókaformi, en hljóðbókafyrirtæki
eins og sænska fyrirtækið Storytel
blómstra nú sem aldrei fyrr og eru að
koma bók-„lestri“ til bjargar.
8 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. APRÍL 2018VIÐTAL
Storytel var í lok árs 2017 með 534 þúsund
áskrifendur í níu löndum, en fjöldinn óx um
48% frá fyrra ári. Áætlanir gera ráð fyrir
nokkurri fjölgun á þessu ári, en stefnt er að
800 þúsund áskrifendum í lok 2018, þar af
60 þúsund í Svíþjóð. Það þýðir að á fyrri
helmingi 2018 munu erlendir áskrifendur í
fyrsta skipti fara fram úr innlendum.
Fyrirtækið er skráð í kauphöll í Svíþjóð
og markaðsvirðið er 3,8 milljarðar sænskra
króna, eða um 46 milljarðar íslenskra
króna, litlu verðminna en Hagar er í ís-
lensku kauphöllinni.
Velta félagsins var 1.265 milljónir sænsk-
ar krónur árið 2017, jafnvirði 15,5 milljarða
íslenskra. Jón segir að þar inni séu tekjur
bókaforlagsins einnig, en tekjur af
streymisþjónustunni vaxi hraðast og séu
nú að nálgast einn milljarð sænskra króna.
Erlendir áskrifendur fleiri
en sænskir í fyrsta sinn
Höfundarréttarmál rithöfunda komust í
hámæli eftir að Storytel byrjaði að bjóða
þjónustu sína hér á landi. Spurður út í þau
mál segir Jón að þarna geti spilað inn í að
ákveðin nýjung er á ferðinni og ekki
skrýtið að einhverjir verði óöruggir með
hvernig eigi að taka á því. „Ég mæli með
að fólk gefi þessu smátíma til að sjá betur
hvernig þetta virkar. Þetta gæti líka opnað
nýja möguleika fyrir íslenska höfunda. Í
Svíþjóð eru fjölmargir höfundar sem ekki
höfðu náð að vekja athygli á hinum hefð-
bundna markaði en eru núna komnir með
góðan markað fyrir afurðir sínar í gegnum
Storytel. Þá tel ég að þetta gæti hjálpað
íslenskum höfundum að selja bækur er-
lendis. Það er létt að markaðssetja bæk-
urnar annars staðar á Norðurlöndunum í
gegnum Storytel.“
Getur opnað nýja möguleika
fyrir íslenska höfunda
„Það er nauðsynlegt að hafa aðgang að
eigin efni og rithöfundum,“ segir Jón Baldur.