Þjóðólfur - 27.04.1942, Blaðsíða 3

ÞJÓÐóLP.tJR
*
Menn hafa kannske
mestan áhuga fyrir vor-
sóknaráformum styrj-
aldaraðilanna, en það er
samt sem áður hægt að tala um vorsókn á fleiri
vígstöðvum. — Ætlar ekki menntamálaráð að
„leysa út“ Þorgeirsbola til þess að verjast eins-
konar „v‘orsókn?“ — Og ef til vill boðar stofn-
un Ungmennafélags Reykjavíkur „vorsókn“ á
vígstöðvum, þar sem bardagar liggja nú niðri. —
Bændurnir á Búnaðarþingi vildu líka hefja sókn,
sjálfsagt „vorsókn“, að fleiru en einu marki.
----------------------------- Umhorf Þjóðólfs
VORSÓKN — er það ekki orð-
ið, sem menn bera sér oft-
ast í munn um þessar mundir?
Um víða veröld verður fólki tíð-
rætt um hina margumtöluðu vor-
sókn Hitlers. Hann lét sjálfur svo
um mælt snemma vetrar, að með
vorinu myndi hann
Vorsókn hefja sókn á nýjan leik.
Hitlers. Sumir eru þó að láta
sér detta í hug, að
ekkert muni verða af þessari
sókn. Rússneski veturinn og her-
skarar Stalins hafi bitið bakfisk-
inn úr liði hans og hann sé ekki
lengur þess umkominn að hefja
verulega öflugar hernaðaraðgerð-
ir eða komast í sóknaraðstöðu.
Bandamenn fara hinsvegar ekki
dult með það, að þeir séu að
búa sig undir sókn. 1 blöðum og
útvarpi austan og
Opinskáir vestan Atlantshaís-
stríðsmenn. ins hefur verið rætt
opinskátt um það,
að þeir ætli sér að hefja innrás
á meginland Evrópu á þessu
sumri. George Marshall, yfirfor-
ingi herforingjaráðs Bandaríkja-
hers, og Hopkins, láns- og leigu-
fulltrúi Roosevelts, hafa dvalizt
í London undanfarið og rætt við
Churchill og aðra æðs.tu menn
Breta. Blöð og útvarp hafa rætt
um það fullum fetum, að viðræð-
urnar snerust um þessa innrás.
Hitler er aftur á móti sagna-
fár um sín sóknaráform. I háa
herrans tið hefur ekkert það orð
komið yfir hans varir, sem bendi
til þess, að hann hafi sókn í
huga, því síður að
Hvað boðar hvaða marki hún
Þögnin? muni beinast. En
það er bara eftir að
vita, hvort leyndin felur ekki
meira í skauti sínu en hávaðasam
ar orðræður. Einn af talsmönn-
um Rússa hefur lýst því yfir sem
óbifanlegri sannfæringu sinni, að
á þessu ári muni rauða hemum
takast að mola hinn þýzka inn-
rásarher mélinu smærra. Ef þetta
gengur eftir, og Þjóðverjar verða
þar að auki að kljást við innrás-
arher Breta og Bandaríkjamanna
í Vestur-Evrópu, virðist auðsæt.t,
að þeir fái að horfast í augu við
algeran ósigur í styrjöldinni áð-
ur en þetta ár er á enda. Menn
bíða þess því að vonum með nokk-
urri eftirvænting, að málin skýr-
ist. Ýmsar spumingar bíða svars:
Verður rauði herinn sigursæll?
Leggja Bandamenn til innrásar á
meginlandið? Og síðast en ekki
sízt: Hvað boðar þögn Hitlers ?
En svo er talað um. vorsókn
í ýmislegri annarri merkingu en
hér hefur verið gert. Þannig
byrjaði Stafford Cripps stjórn-
málalega vorsókn í Indlandi.
Hún misheppn-
ósigur í aðist algerlega.
Indlandsmáluni. Honum tókst
ekki að ná sam-
komulagi við Indverja. Sennilega
hafa þeir verið. tortryggnir í garð
Breta og þótzt eiga nokkurrar
brigðmælgi að minnast frá því í
síðustu styrjöld, en þá vom þeim
gefin ýms heit, sem illa þóttu
efnd að styrjaldarlokum. — Aft-
ur á móti hefur Laval hinn
franski orðið sigursæll í sinni vor-
sókn. Honum hefur enn einu
sinni tekizt að tryggja tilveru
sína í frönskum stjómmálum.
iiann er nú orðinn stjórn
Lavai. ariormaður í Frakklandi
og mun raunvemlega
ráða þar einn öllu, a. m. k. því,
sem hann þykist þurfa að ráða.
Hefur valdataka hans vakið hina
mestu athygli. Láfa Bandamenn
illa yfir, en Þjóðverjar lofa.
Sjálfur fer Laval ekki dult með,
að hann sé fýsandi náinni sam-
vinnu við Þýzkaland. Hafa því
þær ráddir látið til sín heyra, að
valdataka Lavals sé liður í undir-
búningi Þjóðverja undir vorsókn-
ina. En frá Þýzkalandi hefur
hvorki fengizt staðfesting eða
neitun á þeim getgátum.
INNANLANDS er einnig hægt
að tala um vorsókn á fleiru
en einu sviði. Sextíu og sex mynda
gerðarmenn, rithöfundar, skáld
og tónlistarmenn hefja vorsókn
gegn Menntamálaráði. Telja þeir,
að forsjá allrar andlegrar starf-
semi í landinu sé illa komið í
höndum ráðsins. Misbeiti það
valdi sínu og sé ekki dómbært
um alla þá hluti, er því sé ætlað
að fjalla um. Bera þessir ákær-
endur ráðið
Menntamálaráð ýmsum rök-
og Þorgeirsboli. studdum sök-
um og skjóta
máhnu til Alþingis. Enn er engin
reynd komin á „þinglukku” þeirra
í þessu tilliti, en formaður
menntamálaráðs er þegar búinn að
skipuleggja varnir ráðsins. Hef-
ur hann boðað í einkamálgagni
sínu, að hann muni tefla fram
Þorgeirsbola Jóns Stefánssonar
gegn sókn listamanna og rit-
höfunda, sem hann kallar einu
nafni kommúnista. Það mun því
væntanlega fást úr því skorið
innan skamms, hvort „fítons-
anda”-kraftur Þorgeirsbola er
enn hinn sami og áður var, eða
hvort hann kunni að hafa þorrið
með raflýsingu og vélamenningu
20. aldarinilar.
Um þrjú hundruð Reykvíkingar
stofnuðu með sér ungmennafélag
fyrir viku síðan undir nafninu
Ungmennafélag Reykjavíkur. I
stjóm vom kosin: Páll Pálsson,
stud. jur. form., Skúli H. Norð-
dal, varaform., Svanhildur Stein-
þórsdóttir, ritari, Jón úr Vör
fjármálarit. og Kristín Jónsdótt-
ir gjaldkeri. — Meginverkefni
þessa félags hlýtur að verða efl-
ing þjóðemis-
Vorsókn í kenndar unga
þjóðernisinálum. fólksins. En 'til
þess að nokkuð
sé hægt að gera í þeim efnum,
verður að binda enda á þá ó-
heillastefnu, að æskunni í höfuð-
stað landsins sé beinlínis hrint út
á hálkuna. Unga fólkið í Reykja-
vík verður að fá friðland fyrir
skemmtnir sínar og tómstunda-
iðkanir. Skemmtistaðir bæjarins
eru nú þéttsetnir af útlendingum.
íslendingum virðist næstum því
vera ofaukið á þeim slóðum. Ef
ekki verður ráðin bót á þessu,
renna allar aðrar aðgerðir út í
sandinn. Hið nýstofnaða ung-
mennafélag hefur þegar hafið at-
huganir á möguleikum til að koma
upp æskulýðsheimili í Reykjavík.
Það væri vel, ef þetta nýja félag
væri upphaf vorsóknar í þjóðem-
ismálum vomm.
BÚNAÐARÞING sat á rök-
stólum hér í Reykjavík
síðast í fyrra mánuði. Gerði
það ýmsar samþykktir og voru
sumar þeirra hinar athyglisverð-
ustu. Verður vart annað sagt, en
að yfir störfum Búnaðarþings
hafi hvílt ólíkt lífrænni svipur en
yfir athöfnum Alþingis, sem sat
á rökstólum samtímis.
Ein af merkustu samþykktum
Búnaðarþings fjallaði um húsbún-
að og -híbýla-
Húsbúnaður prýði í sveitum
og híbýlaprýði. landsins og er
svohl jóðandi:
„Búnaðarþing ákveður að ráðinn sé
maður í þjónustu Búnaðarfél. Is-
lands, er leiðbeini bændum í sam-
ráði við teiknistofu landbúnaðar-
ins, um húsbúnað og híbýlaprýði
í þjóðlegum stíl, og undirbúi og
skipuleggi væntanleg byggðasöfn,
þar sem þess er óskað. Leggulr
Búnaðarþingið til, að Ragnar Ás-
geirsson ráðunautur sé ráðinn til
þessa samhliða því starfi, sem
hann hefur nú hjá Búnaðarfélag-
inu og væntir þess að Alþingi og
ríkisstjórn leggi árlega fram
nokkurt fé til stuðnings þessara
mála”.
I greinargerð með tillögunni
segir svo: „Á síðari árum hafa
augu ýmsra mætra manna opnazt
fyrir því, að ekki mætti lengur
dragast að hafizt ýrði handa með
að bjarga frá algerri glötun og
jafnframt endurreisa ýmis gömul
og þjóðleg verðmæti í sveitum
landsins. — Það er kunnara en
frá þurfi að segja, að það hefur
mörgu skolað fyrir borð á undan-
fömum byltinga- og umbrotatím-
um. Þó mun svo, að nokkru má
enn bjarga, og annað byggja upp
að nýju í þjóðlegum stíl, sem hæf-
ir nútímanum”.
Það mun engum blandast hug-
ur um, að þama hafi verið hreyft
þjóðnýtu máli og nefndur til
framkvæmdanna sá maður, sem
hefur mikið og almennt traust.
Búnaðarþing ályktaði „að skora
á Alþingi að samþykkja frumvarp
til laga um ráðstaf-
Vinnuafl og anir til að tryggja
vinnumiðlun nauðsynlegustu at-
vinnuvegum þjóðar-
innar vinnuafl með vinnumiðlun,
meðan landið er hemumið”. —
Aðalefni fmmvarpsins er sem
hér segir:
að ríkisstjórnin taki í sínar
hendur stjóm og framkvæmd
allrar vinnumiðlunar í landinu.
að íslenzkum þegnum sé óheimilt
að ráða sig til vinnu hjá herj-
unum, stofnunum, verktökum
eða einstaklingum, sem hér
vinna beint eða óbeint í þjón-
ustu erlendra ríkja, nema fyr-
ir milligöngu vinnumiðlunar
ríkisins.
að vinnumiðlun ríkisins skuli sjá
þeim framleiðslugreinum þjóð-
arinnar, er vinna að öflun
brýnustu lífsnauðsynja henn-
Framh. á 4. síðu.
*M4^^^^5*^^4H*^*X*4K*4!MX**í**«,*I****4X4*t4*t**I**^*t**JMI**Jp*I,*I**t**M*,HHXM,***M**XHWt*W***^
I - *
I
Ý
I
I
x
y
y
í
y
f
y
I
y
x
t
y
t
t
y
f
y
T
y
y
y
y
y
y
Ý
f
y
Frægasla
þvotiadufi
landsins
Losar óhreíníndín á svíp-
sfundu, en sbaðar engan
þvott
Fix-þvottaduft
I
t
f
f
4
4
4
Ý
Í
t
y
i
x
l
4
i
y
GLEÐILEGT SUMAR!
Smjörlíkisgerðin Ásgarður h.f.

u
ö
U
0
ö
æ
»
ö
ö
æ
n
k
ö
ö
ö
&
$3
GLEÐILEGT SUMAR!
Viðtækjaverzlun ríkisins.
n
n
u
u
Í3
!2
U
$3
ö
&
æ
u
ö
u
u
u
13