Börn og menning - 01.09.2004, Page 7

Gleði-Glaumur hittir Snuðru og Tuðru
5
af innlifaðri ástríðu og hefur heldur betur
komið við barnaleiklistarsöguna síðan, bæði
með drjúgu starfi sínu í sjónvarpi og nú síðast
með sinni eigin barnasýningu, Ævintýrinu
um Augastein. Fremstir dverga voru Jón St.
Kristjánsson og Stefán Jónsson, fullkomlega
æðislegir, en dvergarnir
áttu langt framhaldslíf í
barnatíma sjónvarps eins og
þið vitið. Tónlist Jóhanns G.
Jóhannssonar við frábæra
texta Þorvalds hefur líka
notið framhaldslífs á
hljómdiski. Þar er sagan líka
sögð á svipaðan hátt og
gert er é vinsælum plötum
með verkum Torbjörns
Egners.
Sem sagt: Þarna
spilaði allt saman til að búa
til listaverk sem gaf frábæra
leikhúsupplifun og sýndi öllum
virðingu. Frjór skáldskapur í
hugmyndaríkumleikrænum
búningi. Fullkomið.
En síðan eru tíu ár. Af
hverju er ekki búið að setja
Skilaboðaskjóðuna upp
aftur? Ýmislegt mátti gera
betur í uppsetningunni,
einkum í sviðsmynd og
lýsingu, til dæmis var
ferðalag sólarinnar frá
austri til vesturs sem skiptir
svoóhugnanlega miklu máli
í sögunni ekki nógu skýrt.
Og nátttröllið var klaufalegt. Þetta hefði
verið upplagt að bæta í nýrrí uppsetningu.
Og leyfa nýjum leikurum að spreyta sig
á hinum ástsælu - eða stórhættulegu
- persónum. Af hverju komum við okkur
ekki upp íslenskri klassík við hliðina á Línu,
Dýrunum og Kardimommubænum sem allar
kynslóðir barna fá að kynnast og njóta?
Bestu barnaleikritin eiga það sameiginlegt
að þau eru góður skáldskapur, í þeim eru
líka raunveruleg étök, raunverulegur háski.
Ekkert plat. Putti er i alvöruhættu um að
komast aldrei heim til Möddumömmu aftur
og ekkert óttast börn nú meira en það, og
frumuppsetningu og óskandi að leikhúsið
reyni aftur. (( stað þess að fljúga sigldu
börnin um sviðið á heysátum í tjullpilsum. I
Gaggalagú í Hafnarfjarðarleikhúsinu var hey-
skapur sýndur á skuggamyndum á bakvegg;
hefði ekkí mátt nota skuggamyndir í Bláa
hnettinum?)
Sagan af bláa hnettinum er ekta
skáldskapur fyrir börn og skýr í minningunni
með sín sterku skilaboð um samhjálp. Börnin
gera mistök af því að
þeirra er freistað, en þau
sjá villu síns vegar og þau
bæta sjálf fyrir brot sín af
mannviti og hugrekki.
Þau eru hinir lífsþyrstu
og skynsömu íbúar
hnattaríns. En leiksýningin
er orðin afar óljós í
minningunni, alveg að
feida út eins og sagt er á
tæknimáli. Eiginlega bara
Gleði-Glaumur eftir sem
Kjartan Guðjónsson lék
eftirminnilegaskemmtilega
enda persónan efniviður til
að sökkva sér ofan í - í
senn barn og fullorðinn,
í senn hress gleðigjafi og
viðurstyggilegur lífþjófur.
Sýningar stóru leikhúsanna á snilldarverkum
Astrid Lindgren, Bróður minum Ljónshjarta
og Ronju ræningjadóttur, eru líka
minnisstæðar, enda fjalla þær sögur ekki
um neitt hjóm.
Bræðurnir Ljónshjarta slást við alltof
raunverulegan óvin í Þenglí, hinum illa
konungi yfir Karmanjaka, og hans skæðasta
vopni, Kötlu, sem óneitanlega minnir á
helsprengjuna.
Baráttan í Ronju er nær heimaslóðum. Þar
snýst málið ekki um gott og illt heldur um
frelsi unglinga til að hleypa heimdraganum.
Ronja er eldri en Putti, hún óttast ekki að
hverfa að heiman heldur þráir hún það - en
vissulega vill hún eiga áfram öruggt skjól hjá
Matthíasi og Lovísu.
Hafnarfjarðarleikhúsið hefur oft glatt
börn og má þar til dæmis minna á nýlegar
sýningar eins og Rauðhettu og Gaggalagú.
það er mikil tilfinningalosun fólgin í því að
fá að arga fullum hálsi „Harka parka inn
skal arka" til að opna Tröllahelli og frelsa
Putta. Þar er leikhúsgestum boðið upp á
alvöruhlutverk í leiknum.
Vonbrigðakeimur
Hins vegar er vonbrigðakeimur í minninu
af uppsetningu Þjóðleikhússins á annarri
snilldarlegri barnabók, Sögunni af bláa
hnettinum eftir Andra Snæ Magnason,
þó að margt hafi verið afar fallega gert
þar. Maður freistast til að segja afsakandi
að auðvitað sé fáránlegt að setja upp
á leiksvið verk sem fjallar um fólk sem
flýgur! Svoleiðis er þægilegra að gera í
bíó. En leiksviðslistamenn munu þá eflaust
gjamma fram í og segja að á sviði sé allt
hægt ef hugmyndaflug er nóg. Og ég held
því míður að svo hafi ekki verið í þessari
L.