Barnadagsblaðið - 24.04.1952, Síða 12

10
BARNADAGSBLAÐIÐ
Heyrt og séð í heimi
ísak Jónsson, skólastjóri, hefur í vetur dvalið í Bandaríkjunum og
kynnt sér skólamál. Hann hefur ferðazt allvíða og dvalið m. a. í New
York, Washington, Baltimore, Philadelphia, Muncie, Chicago og víð-
ar. Isak hefur iieimsótt marga merka skóla og uppeldisstofnanir.
Einnig hefur hann kynnt sér störf og fyrirkomulag leikskóla og ýmsa
aðra starfsemi fyrir börn innan skólaskyldualdurs. ísak Jónsson hefur
verið ritstjóri Barnadagsblaðsins frá stofnun þess þar til nú.
Það er morgunn í New York, 29. nóv-
ember 1951. Veðrið er ákjósanlegt fyrir
íslending, heiðskír himinn, vestan kaldi
og hiti við frostmark.
Leið mín liggur um Broadway frá 112.
til 120. götu, eða um aðalhverfi Colum-
bía-háskólans. En hann á hér heilt borg-
arhverfi og veitir víst ekki af, því að í
skólanum stunda nám um 28 þúsund
stúdentar. Og öll hús skólans einkenna
sig með því að vera með koparþaki.
Aðkoman
íg hugsa með nokkurri eftirvæntingu
til dagsins, því að nú á ég að heimsækja
leikskóla. Skólinn á að byrja klukkan
níu, en ég er mættur nokkrum mínútum
fyrr. Ég gef mig ekki fram, en nota tím-
ann til þess að athuga það, sem fyrir aug-
un ber. Feður og mæður koma nreð börn
sín, flestir með eitt, og hér um bil allir
í bíl, hvort foreldranna sem er. Allir
•vinda sér hressilega að stúlku milli tví-
tugs og þrítugs, sem tekur á móti börn-
unum, heilsa henni alúðlega og biðja
Jiana ósköp vel fyrir dýrmætið sitt.
Börnin eru tæplega 20 og á aldrinum
5—6 ára.
Ég gef mig fram um það bil, sem börn-
in eru að fara inn; kynni mig og segi frá
hvaða landi ég er. Kveðjunni er tekið
vel, ég boðinn velkominn. En mest verð-
ur ungfrúin þó hissa á því, að ég skuli
vera frá íslandi. Og af ýmsum kenni-
merkjum þykist ég finna, að hún muni
ekki vita mikið um þetta fjarlæga land.
Sömuleiðis skotra börnin til mín augun-
um, alveg undrandi.
Aðbúnaður og starísmöguleikar
Börnunum er hleypt inn í stofuna í
•yfirhöfnum sínum. En þegar þau eru
komin inn, fara þau að klæða sig úr
þeim, og gera það sjálf, hjálparlaust, þó
að kennararnir (það var ungur kennara-
nemi með aðalkennara þennan dag) séu
viðbúnir, ef hjálpar er vant. Börnin
hengja yfirhafnir sínar inn í sérstaka
skápa, sem eru gegnt gluggum í sjálfri
skólastofunni. Þau taka og af sér götu-
skóna, setja þá á sérstakan stað og fara í
inniskóna. Meðan börnin eru að þessu,
athuga ég brinað þeirra. Hann er mjög
lítið frábrugðinn því, sem hann gerist
heima. Flest barnanna voru í skjólgóðum
úlpum og utanyfirbuxum, því að New-
York-búum finnst veðrið nú vera farið
að gerast kalt.
Á meðan börnin eru að bjástra við föt
sín, nota ég tímann til að litast um í stof-
unni, þeim stað, sem börnin eiga að haf-
ast við í frá kl. 9—3 á daginn.
Stofan er að minnsta kosti 7x7 metr-
ar að gólffleti, mjög há til lofts og miklir
gluggar. Hún er hituð með loftblæstri.
Við fljótt yfirlit er auðséð, að útbúnaður
allur er hér ríkulegur. Klukka er á vegg,
hitamælir í horni. Borð og stólar eru við
hæfi bamanna og þannig fyrir komið, að
gólfpláss verður mikið. Þarna eru og
borð, sem notuð eru bæði fyrir efnivið
og til að vinna við í viðlögum. Og í stof-
unni er fjöldi frekar lágra skápa. Þeir
standa út á gólfið og eru notaðir báðum
megin, flestir. Þeim er þannig fyrir kom-
ið, að þeir skipta stofunni í hólf á hag-
kvæman hátt til flokkaskiptingar. við
störf. Blómapottar eru í gluggum og víð-
ar. Og vatnsjurtahylki og fiskabúr með
gullfiskunr hafa sinn stað. Þá er þarna
brúðukrókur með brúðum, brúðurúm-
um; brúðubaðkeri, þvottabala, brúðu-
strokjárni með tilheyrandi borði, og
mörg önnur nauðsynleg áhöld stór og
smá. En eldhúskrókurinn er þó allra
beztur. Og þar eru öll „þægindi", smá-
borð, skápar, rafmagnssuðuplata, eldhús-
áhöld og mataráhöld af margs konar gerð.
í einu horninu er píanó, og nálægt því
útvarpstæki. Já, og rétt hjá er stæði með
mörgum grammófónplötum. Nokkrar
trönur eru þar til vatnslitamálningar
með tilheyrandi stæðum fyrir litakrukk-
ur og pensla. Gegnt gluggum er skápur
leikskólanna
með alls konar efnivið, — „einskis virði“,
þ. e. a. s. gömul dagblöð, kassafjalir og
fleira, sem kemur í góðar þarfir í önn
dagsins. í skáp til hliðar eru alls konar
áhöld, senr ómissandi þykja í nútíma
leikskólum, t. d. smíðatól, klossar af
margs konar gerð, röðunarspil, létt og
þung og margt fleira. Hrifnastur varð ég
þó af bókakostinum. Það er geysiúrval af
alls konar litnryndabókum, sem henta
við öll aldursstig leikskólans, — allt upp
að byrjunar-lestrarstigi. Mér finnst mikið
til um að sjá þetta hér, vegna þess, að ég
hef lengi fundið svo sárt til vöntunar á
slíkum bókum heima, al-íslenzkum.
Loks renni ég svo augum yfir veggi stof-
unnar. Þar er tafla, sem nær milli horna
á einum veggnum. En á hinum veggjun-
um er fjöldi mynda, safnað af börnum
og kennara, límdar upp á stór blöð og
skýringar prentaðar með stórum stöfum
neðan við myndirnar. Sumar myndirnar
eru eftir börnin, og þær þykir mér falleg-
astar. Að lokum staðnæmist ég við
blaðaflokk, sem festur er upp á vegg.
Auðséð er, að börnin hafa sjálf prentað á
þessi blöð. Já, og þetta er skemmtilegt.
Hér hafa þessi litlu börn fengið það verk-
efni að prenta á blað, (það er byrjað að
kenna hér lestur), hverjir eru heima.
Það er auðvitað mamma og pabbi, stund-
um bara mamma, oft afi og amma, og svo
systkinin. En seinast prentar barnið jafn-
an sitt eigið nafn. Blöð þessi gefa býsna
góðar upplýsingar um fjölskyldur barn-
anna, já, skemmtilega mynd af mannlíf-
inu yfirleitt.
Staríið
Nú er kominn tími til að athuga,
hvernig börnin starfa í svona umhverfi.
Eftir að börnin höfðu komið fyrir
yfirhöfnum sínum, voru þau látin setj-
ast öll í hóp á gólfið fyrir framan kenn-
aranrí. Þetta var eins konar „andakt“-
stund. Börnin sungu fallegt vers( en
kennarinn lék undir á píanóið. (Víða
þar sem ég hef komið síðar byrja börnin
á að syngja þjóðsönginn). Að þessu búnu
vekur kennarinn athygli barnanna á því,
að nú sé kominn nýr dagur. Börnin taka
því glaðlega og benda upp á vegg. En þar
er þá stórt dagatalsspjald, sjáanlega gert
af bekknum, reitur fyrir hvern dag. Og