Austurland - 04.07.2019, Page 9

9 4. júlí 2019
,,Ekki var vilji til að taka þátt í sameiningarviðræðum“
- segir Þór Steinarsson, sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps
Þór Steinars son, sveitar stjóri
Vopna fjarðar hrepps tók við
starfinu í byjun nú verandi
kjör tíma bils. AUSTUR LAND spurði
sveitar stjórann hvernig fjár hags staða
Vopna fjarðar hrepps væri í dag, og
sagði Þór að staðan væri vel undir
þeirri kröfu fé lags mála ráðu neytisins
að heildar skuldir sveitar fé lagsins
væru vel undir 150% af heildar tekjum
þess á árs grund velli.
,,Sam kvæmt árs reikningnum er það
um 50% svo segja má að við séum á gæt lega
sett. Það eru auð vitað eng hverjar ný fram­
kæmdir á vegum sveitar fé lagsins, s.s. vallar­
hús við knatt spyrnu völlinn og það er verið
að laga í búðir inn í Sunda búð en það er ekki
verið að byggja nein í búðar hús sem stendur,
hvorki á vegum ein stak linga eða bygginga­
verk taka. Við sóttum um fram lag til að fara
í fram kvæmdir en það liggur ekki fyrir fyrr
en í haust hvernig því máli reiðir af.
Upp sjávar vinnslan er mjög mikil væg
fyrir okkar at vinnu líf en hún er ver tíðar­
bundin og eins og kunnugt er brást loðnu­
ver tíðin al gjör lega. Strand veiði bátar eru hér
nokkrir og hér landa stundum að komu­
bátar auk heima báta sem hafa botn fisk­
kvóta. At vinnu leysi er auð vitað til staðar
en það er ekki föst stærð, bæði eykst og
minnkar tíma bundið. Þegar ljóst var að
loðnu ver tíðin mundi bregðast varð um 6%
at vinnu leysi hér á Vopna firði. Það dró hins
vegar úr á hrifunum að upp sjávar veiði skip
hér veiddu nokkuð af kol munna svo á fallið
varð ekki eins mikið fyrir sveitar fé lagið í
út svars tekjum og hefði annars orðið. Við
bindum vonir við að makríl veiðar hefjast í
þessum mánuði,“ segir Þór.
Ekki vilji til
sam eininga við ræðna
Í haust ganga í búar fjögurra sveitar­
fé laga á Austur landi, Borgar fjarðar eystri,
Seyðis fjarðar, Fljóts dals héraðs og Djúpa­
vogs, að kjör borðinu til að á kveða hvort
vilji sé til að sam eina þau undir einn hatt.
Í búar Vopna fjarðar hrepps sem og Fljóts­
dals hrepps eru þar ekki á meðal. Hver er
á stæðan fyrir því?
,,Það var niður staða könnunar meðal
íbúa hér á Vopna firði að það væri ekki vilji
til að taka þátt sam einingar við ræðum, og
hvorki í suður­ eða norður átt, þ.e. heldur
ekki t.d. við Langa nes byggð. Niður staðan
var ljós fyrir síðustu sveitar stjórnar­
kosningar. Per sónu lega hefði ég viljað taka
þátt í þessum við ræðum til að sjá hvert
þær hefðu leitt okkur og taka síðan þátt í
kosningunum ef það hefði verið vilji sam­
einingar nefndar Vopna fjarðar hrepps.“
Minna má á að sam kvæmt á ætlun ríkis­
stjórnarinnar eiga öll sveitar fé lög landsins
sem telja færri en þúsund íbúa að hafa sam­
einast öðru sveitar fé lagi innan sjö ára til að
upp fylla það skil yrði. Það kemur svo í ljós
hvort það fæst sam þykkt.
Upp gjör við líf eyris sjóðinn
Stapa
Sveitar stjóri segir að sveitar stjórn
Vopna fjarðar hrepps hafi á kveðið að greiða
að fullu höfuð stól van goldinna líf eyris­
greiðslna til líf eyris sjóðsins Stapa til starfs­
manna sveitar fé lagsins á tíma bilinu 2005 til
2016 auk vaxta frá tíma bilinu 2013 – 2016,
sem er ó fyrnt.
Mál það sem kom upp fyrir nokkrum
árum og varðar skuld Vopna fjarðar hrepps
við líf eyris sjóðinn Stapa er sér stakt fyrir
margra hluta sakir. Eftir á bendingu starfs­
manns hreppsins kom í ljós að hlut fall sem
miðað var við þegar upp hæð líf eyris greiðslu
var á kvörðuð var of lág og við það safnaðist
upp skuld frá árinu 2005 til ársins 2016. Þar
með gerðist það að árum saman borgaði
sveitar fé lagið of lága prósentu án þess að
átta sig á því, líf eyris sjóðurinn tók á móti
skila greininni án at huga semda og launa­
fólk tók á móti of lágum líf eyris greiðslum
án þess að hreyfa mót mælum.
Þessi víð tæku og kerfis bundnu mis­
tök áttu sér stað í rífl ega ára tug. Nú er
svo komið að upp safnaður höfuð stóll
skuldarinnar er rúm lega 40,6 milljónir. Sú
á vöxtun sem Stapi hefur kosið að gera hluta
af kröfu gerð sinni hækkar þá upp hæð upp í
72 milljónir. Þau greiðslu kjör sem líf eyris­
sjóðurinn hefur boðið sveitar fé laginu fela
í sér fjár magns kostnað sem hækkar upp­
hæðina vel yfir 100 milljónir króna.
,,Það segir sig sjálft að stór hluti af svo
gamalli skuld er fyrndur sam kvæmt lögum.
Það eru því á höld um hversu mikið eigi að
borga, það liggur heldur ekki fyrir ná kvæm­
lega hver á vöxtun á greiðslunum hefði verið
ef upp hæðirnar hefðu verið réttar frá upp­
hafi. Þess í stað miðar sjóðurinn við al­
menna á vöxtunar kröfu sína sem er 3,5%.
Meðal skerðing á líf eyris réttindum
vegna mis takanna er um 2.300 krónur á
mánuði fyrir þá ein stak linga sem í hlut
eiga. Sú tala miðast við stöðuna áður en
sveitar fé lagið greiðir sitt fram lag sem eru
2/3 af kröfunni. Auk þess mun sam spil
við al manna tryggingar vega upp á móti
og væntan lega leiða til þess að skerðingin
verður lítil sem engin í flestum til vikum.
Sam kvæmt út reikningum lög fræðinga
sveitar fé lagsins og trygginga stærð­
fræðings er ó fyrnd upp hæð skuldarinnar
rúm lega 12 milljónir (ó fyrndur höfuð stóll,
tíma bilið 2013 til 2016, auk vaxta). Til
þess að stjórn endum og á byrgðar aðilum
sveitar fé lags sé fært að greiða kröfur sem
ganga um fram laga legar skyldur verður
að vera fyrir því fjár hags legt svig rúm og
sér stök rök. Það á við í þessu máli eins og
öllum öðrum. Það hvíla ríkar skyldur á
sveitar stjórnar fólki á að haga sínum fjár­
málum með á byrgum hætti. Um það vitna
sveitar stjórnar lög, lög um opin ber fjár­
mál og reglu gerð um fjár hags leg við mið
og eftir lit með fjár málum sveitar fé laga.
Auk þess er ljóst að fjár magn sem nýtt
er til greiðslu skuldarinnar er þá ekki til
reiðu fyrir önnur verk efni sveitar fé lagsins
og bitnar þannig beint og ó beint á öllum
í búum sveitar fé lagsins.“
Líf eyris sjóðurinn bar líka
á byrgð
,,Nú liggur fyrir að rekstur Vopna­
fjarðar hrepps er langt undir væntingum.
Munar þar mest um af skrift skuldar
hjúkrunar heimilisins Sunda búðar við
A­hluta upp á 130 milljónir króna og of­
á ætlaða rekstrar af omu ársins 2018 upp
á 110 milljónir króna. Það er því ljóst að
sú á kvörðun að gangast við skuld höfuð­
stólsins auk vaxta af ó fyrnda tíma bilinu
verði að teljast sann gjörn, alls 44.183.938
krónur. Með því er greitt tölu vert um­
fram laga lega skyldu enda sveitar fé laginu
annt um að komið sé til móts við starfs­
fólk hreppsins eins og hægt er. Þá verður
ekki hjá því litið að á byrgð á mis tökum
yfir þetta langa tíma bil skiptist á fleiri
hendur en bara sveitar fé lagsins. Verður
þar einkum að nefna líf eyris sjóðinn sjálfan
sem gerði engar at huga semdir og ber
því ríka á byrgð gagn vart sínum sjóðs fé­
lögum. Sveitar fé lagið hefur með greiðslu
höfuð stólsins staðið við greiðslu skyldur
sínar á hverjum tíma. Líf eyris sjóðurinn
verður að gera grein fyrir því hvernig hann
vill gangast við sinni á byrgð og tryggja
á vöxtun greiðslanna fram til ársins 2013,“
segir Þór Steinars son sveitar stjóri.
www.malbika.is