Kosningablað Félags frjálslyndra stúdenta og Stúdentafélags lýðræðissinnaðra sósíalista - okt 1948, Qupperneq 5

KOSNINGABLAÐ
5
afsprengi öfganna!
STEFÁN HILMARSSON, stud. jur.:
Felfum
Þau tíðindi þykja nú einna mest með
íslendingum, að athyglisverð umskipti á
ýmsum sviðum þjóðmálanna, hafa að und-
anförnu verið að eiga sér stað, og eru
raunar enn.
Þegar sá atburður gerist í félagsmálum
stúdenta á hausti hverju, að kosið er til
stúdentaráðs og hinni eðlilegu framvindu
rúmhelginnar er umturnað með átökum,
sem ætíð eru þeim samfara, fer jafnan svo,
að slík merkistíðindi, eins og þau, sem hér
er átt við, komi að meira eða minna leyti
til skjalanna í kosningabaráttunni og hafi
sín áhrif á stefnu þá, sem mörkuð er með
úrslitum kosninganna. Oðrum þræði hafa
menn viljað láta svo, sem kosningar til stúd-
entaráðs væru, eða ættu að vera, ópólitískar.
Það skiptir að sjálfsögðu mestu máli við
slíkt val, að það eru hagsmunamál stúdenta,
sem verið er að sjá farborða, en ekki fram-
kvæmd pólitískra hugsjóna þeirra, sem
fram eru boðnir. Samt sem áður hefur sú
raun á orðið, að nú hátt á 2. áratug hafa
stúdentaráðskosningar jafnan mótast af
pólitískum viðhorfum, þau mótað baráttuna
fyrir ágæti framboðslista og frambjóðenda.
Ekki er því ósennilegt, að þau straum-
hvörf, sem orðið hafa innan stærstu stéttar-
samtaka á íslandi, með nýafstöðnum kosn-
ingum til Alþýðusambandsþings, setji sinn
svip á niðurstöðu þeirra kosninga, sem nú
fara fram með stúdentum. En einræðisfikti
kommúnista með samtök verkamanna ætti
nú að vera endanlega komið fyrir kattar-
nef. Það herfilega fyrirbrigði, sem aust-
rænir dindlar kalla lýðræði, en okkur
unnendum hins klassiska lýðræðis finnst
býsna skrýtið, hefur nú væntanlega verið
afgreitt til sinnar hinztu hvíldar af þeim
hluta íslenzku þjóðarinnar, sem kommar
höfðu aðallega bundið vonir sínar við.
Að sjálfsögðu hafa afleiðingar þessa orð-
ið sárhryggilegar fyrir kommúnista. í her-
búðum þeirra ku nú vera dapurt um að
litast. Þungbærust er vitneskjan um hrörn-
un og hrun. Þá glundroðinn vegna klofn-
ingshættunnar, sem nú vofir yfir og síðast
en ekki sízt óttinn við vönd húsbóndans
í austri.
Það þarf ekki að fara í neinar grafgötur
með það, hvað það er, sem veldur fylgis-
tapi kommúnista hér á landi. Sú blekking,
sem reynt hefur verið að læða inn hjá mönn-
um hér á landi, að um lýðræðislegan stjórn-
málaflokk væri að ræða, sem starfaði og
mundi starfa, að fengnum völdum, eftir
þeim lýðræðisreglum, sem við eigum að
venjast, hefur nú loksins afhjúpast nægilega.
Menn hafa spurt sjálfa sig hvað ylli þessu
takmarkalausa og væmna dekri á vissri þjóð
og öllum hennar stjórnarháttum. í munni
hérlendra kommúnista hefur stjórnendum
þessarar fjölmennu austrænu þjóðar sem sé
aldrei skjátlast. Allt sem þaðan kemur er
lýtalaust og merkilegt. Jafnvel fávíslegar og
illa gerðar kvikmyndir. Það er ekki nema
von, að menn komist að réttri niðurstöðu
fyrr eða síðar um hið sanna innræti, þegar
svo er opinská aðdáunin í tíma og ótíma
og svo þindarlaus bægslagangurinn með
þessa þjóð, sem venjulegir menn sjá svo
sem ekkert sérstakt við, sem til slíks ágætis
megi telja. Allt er það heldur á hinn veginn,
þótt ekki sé það meiningin, að fara að rekja
þau mál á þessum vettvangi.
Það er fráleitt, að okkar lýðræði meini
mönnum að aðhyllast slíkar dekurstefnur.
í krafti þess er sú ein leiðin fær, að alþjóð
hafni fulltrúum þeirra í frjálsu vali og er
þess ekki að dyljast, að það verk er nú hafið.
Spurningin er því sú, hvar heillavænlegast
muni vera að skipa sér í sveit í þágu hins
klassiska lýðræðis. Þótt íhaldsmenn telji sig
fylgispaka lýðræðinu, fylgir sá böggull
skammrifi og sá illur, að í þeirra höndum
er því misbeitt í krafti forréttindaaðstöðu
og auðs. Kerfið þrautpínt og túlkað til hag-
ræðis einstökum aðilum, en til óbætanlegs
tjóns fyrir hávaðann af þjóðinni og ekki
síður fyrir hugtakið sjálft, sem hugsjónin
um réttlátt þjóðfélag í okkar augum byggist
á. Hugtakið lýðræði ristir dýpra en það, að
í skjóli þess sé unt að gera ráðstöfunarrétt
hinna lítt fjáðu á sannfæringu sinni að
verzlunargóssi til framdráttar stórfelldri
mimunan á nautn lífsgæðanna. Það væri að
fara frá Heródesi til Pílatusar í leit að lýð-
ræði, að knýja fyrst að dyrum járntjalds-
ins (torfundnar dyr) og lemja síðan upp á
í höll íhaldsins.
Það hefur þótt með nokkrum ódæmum,
hversu áðurnefndir óyndisöfgar hafa um
skeið átt marga meðal stúdenta handgengna
sér. Urslit Alþýðusambandsþingskosning-
anna, sem nú eru öllum kunn, eru í fullu
samræmi við þá þróun, sem átt hefur sér
stað í stjórmálalífi stódenta undanfarin ár
með sívaxandi fylgi lýðræðissinnaðra sósíal-
ista. Brölti kommúnista með hvers konar
samtök manna er hvarvetna hafnað, en fylgi
lýðræðissósíalista eykst að sama skapi. Lýð-
ræðisríkin, nágrannar vorir hafa einnig
hafnað forréttindaflokkunum og valið lýð-
ræðissósialismann.
Við sem aðhyllumst þá stefnu teljum, að
grunntónn lýðræðissósíalismans sé sá hag-
felldnasti, sem hægt sé að byggja á til varð-
veizlu lýðræðisins í þeirri mynd, sem það
fær bezt notið sín alþjóð til heilla.
Það er tæplega skammlaust fyrir íslenzka
stúdenta, að vikapiltar íslenzks íhalds meðal
þeirra hafi meirihlutavald í málefnum stúd-
enta. Þau stjórnmálafélög innan háskólans,
sem eiga það sameiginlegt að berjast gegn
íhaldi og kommúnisma hafa að þessu sinni
lagt fram A-listann.
Samvinnan á að tryggja það, að þau at-
kvæði, sem greidd eru gegn Vöku og rót-
tækum, fari eigi til ónýtis á tvo lista og
færri nái kosningu en efni standa til af and-
stæðingum íhalds og komma.
Það er löngu orðið tímabært, að hnekkt
verði árifum óyndisöfganna í samfélagi
íslenzkra stúdenta. Ályktunarorð: Kjósið
A-LISTANN