Ísland


Ísland - 02.12.1898, Blaðsíða 1

Ísland - 02.12.1898, Blaðsíða 1
ISLAND. II. ár, 4. ársfj. Reykjavík, 2. des. 1898. 46. töluMað. Minnisspjald. Landsbankinn opinn dagl. kl. 11 ard. til 2 siðd. — Banka- stjóri við kl. llVí—lVi — Annar gæzlustjóri við kl. 12—1. Söfnunarsjððurmn opinn 1 barnaskólanum kl. 5—6 síðd. 1. mánudag í hverjum mánuði. Landsbðkasafnið: Lestrasalur opinn daglega frá kl. 12— 2 síðd.; á mánud., mvkd. og ld. til kl. 3 sd. — Útlán sömu daga. Forngripasafnið opið mvkd. og ld. kl. 11—12 árd. Bæjarstjórnar-fundir 1. og 3. íimtud. i máu., kl. B siðd. Fátækranefndar-fundir 2. og 4. flmtd. i mán., kl. 5 siðd. Náttúrugripasafnið (i Glasgow) opið hvern sunnudag kl. 2—3 síðd. Ókeypis lækuing á spítalanum á priðjud. og föstud. kl. 11—1. Ókeypis tannlækning hjá tannlækni Y. Bernhöft (Hðtel Alexandra) 1. og 3. m&nudag 1 mánuði hverjum. Holdsveikra-spítalinn. Heimsðknartimi til sjúklinga dagl. kl. 2-3V2. Ókeypis augulækning hjá Birni Ólafssyni augnlækni (á spitalanum) 1. föstudag i mánuði hverjum kl. 11—1. Fiskisýningin í Bergen 1898. Eftir Bjarna Sæmundsson. 7. sýning Svíþjóðar var, að undantek- íudí Norsku sýningunni, hin fjölbreyttasta, því í hennitókþátt fjöldi einstakra manna. Sérstaklega var sá hlutin;-, er laut að veiðum í ám og stöðuvötaum fjölbreyttur og margt á hoaum að græða fyrir oss. Dr. Lundberg hafði samið á ensku »ér- staka sýningarskrá og fróðiega bók með myudum um fiskiveiðar Svía og gaf hana þeim er viidu. í fyrsta lagi var mikið safn af veiðar- færum, veiðarfæra- báta- og þilskipalík- unuin úr fiskiveiðasafninu í Stokkhólmi og frá Götaborgs och Bohusjans kgl. hus- hállninsgsállskap. Af opnum bátum leizt 161 eigi fyr en fðrnin logar fellur ðgnarveggur sá, eigi fyr en bresta bogar, báiið rjáfrið togar, sogar, hrökkur sundur heljar-skrá. Ógnar-margt er enn að vinna áður hann ég megi finna, Ég skal keppa, kvalir dylja, kröfur allar reyna' að skilja, jeg skal herðast, jeg skal vilja. Ja, 6d nú er helgin kyrra. Hversu ólík og í fyrra! Jú, jú, þessi jól ég held: Gullin mín ég geng að skoða, gullin keypt með sálarvoða, þá mín lukkusðl var seld. Meti þau hver móðir hreld! (Hún krýpur við dragkistuna og dregur út skúffu og tekur upp ýmsa muni. Brandur lýkur upp dyrunum en nemur staðar. Hún sér hann ekki). Brandur (i hálfum hljððum). Sama hringsól: Sorgin, gröfin; sama hringl við dauða-höfin. Agnes Signuð kápan, sem hann bar, sonurinn, þá skírður var. Parna hef ég kotrað kjðlnum. (heldur fatinu upp, horfir á og hleer). Yndislega ögnin smá! — Ó, hve gaman var að sjá þegar elskan stóð í fctðlnum! 11 mér bezt á bát frá Helsingjalandi, er hafði skjólþil úr segldúk, til 8ð verjast ágjöfum og á báta frá Norbotten, Bohuslan og Skáne Þilskipin frá Káá, og byrðingar frá Eyr- arsundi með nýjasta lagi og brunni, til að geyma í lifandi fisk (kvasse), voru mjög falleg og vönduð skip að sjá; bæði á þeim og Bindaríkjaskonoitunum or hásetabú- staðurion miklu rýœri, en \ér eigum að venjsst hér. Failegur dekkbitur var raa- krílveiðabátur frá Bohuslæi. Flest annað skipalag var fremur gamald»gs. Af síld- arnetum og öðrum sjóveiðifærum var mjög margt, en flest líkt og í Danmörku. Þó vil ég nefna „snörpsvad", eins konar poka- nót (sjá B&ndaríkjasýn.) er fram til 1892 var brúkuð við síldarveiðar í Bohuelán, þegar síldin var í þéttum toifum út í fjörðunum, en gekk ekki að landi. Hana væri vert að reyna hér, þegar líkt stend- nr á. Lax- og silungsveiðar eru miklar í hiaum mörgu vötnum og ám í Svíþjóð og veiðivélarnar margskonar, vanaleg lag- net, dragnet, „rúsur" (ryssjor), kistur o. fl. Víða er fyrirstaðan búin til úr viðj- um („pator") og næíurbörkur (birkiböik- ur) hafður í flár, líkt og í Noregi. Á síð- ari árum er mest af laxinum veitt næni árósum, eða meðfram ströndum, í net með ýmsu fyrirkomulagi (laxa-satt, strand-satt, og laxgárdsnátt, frá ósi Uaráelfu), sem ómögulegt er að lýsa í fám orðum, og sum þeirra mætti vel reyna hér. Mikið af laxi er veitt út um. Eystrasalt í iek- net og á lóðir, eins og við Borgundar- hólm. 1896 veiddu Svíar lax í sjó fyrir nærri 400,000 kr. Mikið af laxiuum er nú flutt í ís til Englands og Þýzkalands. Af fiskiafurðum ýiLkkoíisr var margt; 162 Hér er kotið, hér er trofjan, — fatið sem hann fékk í strút fyrsta sinn er kom hann út; meir en þrisvar þurfti' að vefja 'ann; þar til barnið ðx úr kút. — Hanskar, sokkar; — sjáum fót! Svo hin þykka silkihufa, sem við kulda skyldi hlúa; — ný og fögur búuingsbðt. 0, svo koma ferðafötin, fötin, er ég sat við sveitt að færa' 'ann í svo yrði heitt. Dá ég aftur, farin flöt inn, færði' 'ann úr þeim — var ég þreytt! Brandur (gnýr saman höndum). Þyrm mér Guð, að þurfa' og hljðta þetta eina goð að brjðta! Sendú annan, herra hár! Agnes Hér er blettur — eptir tár. En sá auður! Porlum prýddur, píslum stunginn, tárum skrýddur, ofinn gegnum voðans val. Helgi fðrnar-skrúðinn skæri, skartið hinsta, sonur kæri! Veit ég enn mitt auratal? (Barið hart á dyr. Agnes litur við og rekur upp hljðð er hún sér Brand. Hurðinni er hrundið upp og inn kemur kona, lörfum klædd með barn i fanginu). Konan (sér barnsfötin og kallar til Agnesar). hertur og saltaður vatnafiskur, saltaður og reyktur lax, og söltuð síld, sérstak- vil ég nefna síld, saltaða á skozka vísu, frá Engblad & Co. í Götaborg (saltar ár- lega 30—40 þús. tunnur) og „husbáld- ningskablian", sallfisk, britjaðan niður í kassa, 10 pd. í hvern. Oh'utegund ein, svo nefnd Collan-olía frá T. Olsen, Kungs- gatan 34. Stokkhólmi, á að vera sérlega góð til áburðar á leður, kostar kr. 1.05 pd. í tunnum með 400 pd. Að síðustu vil ég nefna óbrotið verkfæri eitt, til að velta með tunnum, frá Beckman & John- son, Kungsgatan 2 Götaborg. Eiríkur Ketilsson, Sýslunefndarmaður frá Járngerðarstöðum. Dáinn 30. okt. 1898. Við sjáum ei|gjörla hve sólskin er bjart, við sjáum ei vel hve myrkrið er svart fyr en sólinni sviítir við stöndam; og vinina sönnu þá sjáum við fyrst i sorginni djúpu', er við höfum þá mist og náblænura að okkur öndum. Égjman þig sem viu og ég man hverja stund, — ég minnist þess jafnan með viðkvæmri lund, — er áttum við nnglingar saman, er við okkur Ijósið á lífsvoii hló og ljómandi bjarma á veg okkar sló og veitti' okknr gleði og gamao. Ég trúði þér einlægt: þú áttir þá dygð, frá æsku til dauðans, sem kölluð er tiygð, 163 Ríkiskona, miðla mér! Agnes Mðts við þig ég fátæk er. Konan Líkt og aðrar ertu spör; aldrei vanta kuldasvör. Brandur (gengur fram]. Seg, hvað viltu hitta hér? Konan Ekki þig, fyrst þú ert prestur! Heldur út, þá er hann verstur, en að heyra synda-lestur; heldur beint i hel ég fer, heldur rotna dauð við sker, en ég hlnsti' á hempu-karlinn, hann, sem þekkir vítis-pallinn. Pjandann viltu finna' að mér, fæ ég gjört að hver ég er? Brandur (við sjálfan sig). Hennar vekja hðt og mál hræðslu-grun i minni sál. Agnes Þýð þig npp ef þér er kalt, þfi og barnið mettast skalt. Konan Tatara-krói' ei kennir til, koðnar upp við ljós og yl. Okkar fólk á hoima' á heiðum, hjarni, skógum, urðum leiðum; 11* sem bugað né brotið gat enginn; þú þektir mig, vinur, — ég þekti þig vel og því fin8t mérsárt að nú geymir þighel, hve ungur að gröf þú ert genginn. Og sárt er að geta' ekki' in glóandi tár hjá gröfinni, þar sem þá hvílir nú nár, í kyrð Iátið frjóvgandi falla, ef ske mætti' að greru þar „gleym-mér-ei" blá, er glaður að vori ég fengi að sjá við leiði þitt hugljúf sér halla. En sorgþrungnu kveðjuna blærinn nú bsr að brjósti þér látnum, sem kærstur varst mér, er sígurðu' í grafdjúpin svörtu. En hitt vona' eg, síðar að sjái ég þig, og sjálfsagt sem vin þinn þú kannaat við mig í ljósanna löndunum björtu! Kveðja frá Ó. Reykjavík. Undanfarandi hafa verið kuldaveður, í gær rifrildisstormnr á norðan. „Laura" á að fara héðan á sunnudag, en búist við að hún muni vart verða til- búin svo 8nemma. Mikið af vörum varð hún að skilja eft- ir í Englandi um daginn; koma þær þá ekki fyr en seint í næsta mánuði og kemur það sér vafalaust mjög illa mörgum þeim, sem fyrir vanskilunura verða. Annars ætti gufuskipafélagið, þegar svona stend- ur á, að senda aukaskip upp hingað. 164 öll á flótta fæðumst við; frið og bygðir eigið þið. Ekki þoli eg þennan stanz, þeir eru' eftir mér sem vargar, elta mig, en enginn bjargar. Brandur Hér þig enginn hreifir. Konan Hér? Hérna milli þinna veggja! Nei, nei, karl minn, nðttin er notalegri gisting beggja. Slettið dulu bara' á barnið! Brðður-mynd hans, elzta skarnið, sem er fyrir stundu strokinn, stal þeim lepp, sem hann var í. Skoðíð hér er fönnin fokin, freðin, rifin, blá og hokin tusku-akömmin skelfur því. Brandur Kona, láttu laust þitt barn, losa það við dauðans hjarn; lát það signast, lífgast, lyftast, ljðtu brennimarki sviftast. Konan M munt kannske dubba drenginn! Ðásemd slíka megnar enginn, enda megna enginn skall Hatur þér! Þið hafið grætt hann. Heyrðu, seg hvar ég hef fætt hann ? Hérna rétt hjá vegarveitu,

x

Ísland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísland
https://timarit.is/publication/30

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.