Alþýðublaðið - 25.04.1938, Blaðsíða 3

Alþýðublaðið - 25.04.1938, Blaðsíða 3
MÁNUDAGINN 25. aprH 1938. ALI»fdUBLA»N» MlWIféM: F. B. VALBSMARSSON. AFSRMBSLA: ALÞÝ»UMÚSINU (Inngangur £rá Hverfisgötu). SÍMAIt: 499«—4906. 4§00: Afgrelðsta, augifclngar. 4891: Ritstjórn (innleadar fréttir). 1902: Ritstjórf. 4903: Vilhj. S.Vilhjálmgion(heima) 4904: F. R. Valdemaruoa (helma) 4905: Alpýöuprentsmiðjan. 4906: Aigreiðsla. ALÞÝ8UPRENXSMIÐJAN J. J. Tíð íhaldið. EFTIR að borgarstjóriinin ,„lán- lausi" koin úr utanferð> siniii falnin Mgbl, upp á því snijaiHræði aö/ Reykvíkimgar sjálfir ættu aið liána bænUm fé til tótaveitunniar, -w, pann erlienda gjaHdeyri, sem n:eð þyrfti, skyldist mammi að blaðlð ætiaöíist tíl lalð útliend félög sem ættu frosið fé í börafcunuiin, ¦legð'ui fram! Nú er það vitanlegt &ö tíll hte- véitummar þarf eriemt efni, sem nemuTi fleiri tailljontuim kroma, og þessvejgma viexður rnalimiu: ekki bjargað með immlemdu láni. Þietta virðist MghL mú vera orðið ijóst eftir að Jónas Jómsisom benti því á það í mjög eftirtektarveTðd grieim síðastliðinin miðvikudag. J. J. styður áð öðru leyti þessa hugmymd Mgbl. uim leið og hann færiir fram ýmsar áfsaikamir fyr- ir því, aö' íhalldiið í Reykjialvfk skuli ekkii hafa staðiið við kosn- imgaloifiorð sín, og það & þetta! sem gerir greim hans sérstaklega eftírtektarverðai. Mgbl. lætur heldiuff-ekkihj&u&a að falgna þessairí liiðveizlu1 J. J. Pað er eins og það hafi; htaiito hömdumi tekið áð geta vitnað í orð „þessa mammis" til styrktatr síwum Hiálstað. ööruvisi mér áð- ujl brá. Nú er Jóinas frá Hriflu orðinm síðastaV haldreipi1 íballds- ins. Mgbl. skrifar á laugairdiaginn rttgtiámaigBeim umi þá „hel- stefmti", sem imetóhluti Frami- sókmarflokksiimis á þimgi sé fylgj- amdi. Em það bætir því við að inmam Framsðknarftokksins séu tii nienm, sein yilji brfeyta ailgerlega um st^fniu í fjármálujn og at- vimmuimáluimi þjóðarimmar. „Þess- ir ipenn e'igfa i ,eímu .og ölllu sam- leiðt með Sjálfstæðismönnium" segir Mgbl. •¦ Pað ereng'imm aminar em J. J., fyrst og friemst, sem^ Sjálfstæðn isflokkuinimm teluir S'ig nu í .i^ttlntu og öllU' eiga salmtaiiði imieð". Paið er enigimi hemdimg áð> J. J. kemur íháildimui svo áþreifamíega tíl hjálpar til þess að afslaka' svik þess og ódiugmað í stærsta vel- ferðarmáli bæjarbúa semi stemduir, hitaweitumálámut. Aldrei hefir neimm íslenzkur stjórriirflálaflokkuT staðjð jafn . afhjúpaiðjur framimi fyrir iuimbjóðémdiuim' símum, bæði fyrir hxeim kosmimgaisvik og fyrjr áð hafa áruim slaimam.'eyðiiliagt framkvæmd eimhvers giæsijieg- asta meniniingiaitméls höfuðistlaiðiar- ims., einigöngu vegma þess,, aði allar framkvæmdir hiafa verið : miðaðar við pólitíska hagsimuni íhaldsims. Ráð andstæðimgamma ájhafaj verið að ©ngu höfði. / Eima afsökumim, sem íhaldiö ,;írieynir að bera fyriir sig, ex sá að| Brietar hafi ekkert viijað' l3ámat bænum, vegna þess að lánis.traiuist lamdsirns sé glatað fyriir ógætiliegia; ; f járnaálastefnu tíkisstjóinarimmiai. : Það er því emgin fulrða þótt Mgbl. sé kampakátt yfir giieiim J. J. um> hitaveitumálið. J. J. játar sem sé beinlMis að þessi rök íbaílds- ins bafi við talsvert mikiið' að, styðjast. J. J. segiiir: „Br®zk ^LÞYPySLABPO stjðrma'rvöld viita niákværriega hvaið við skUldum og hvað vilð framleiðuim". „EngTendimigaír erw ti'l með að lána fé, em þeirviijaiað staðið sé við skuldbimdimgar um vexti og afborgamilr". „Neitum stjórmarvaldamma1 þýðir ekki anmað em þaíð, að þeim þykir ekki örugt að láiia himgað meira fé en komið er að óbreyttuim kriingumstæðuim'". Það er emgin Euiiiða þótt Mghl. feitietrl síðiustu setnliinguma. Pessi uimmiæli verðia ekki skllin öðru vísi en sem bein viiðurkenmámg á því, að lámstraust þjóðarinmar sé þnotiiði, og óbieim ánás á stefnu og störf Eysteins JónssDinar f jármálaráðherrai. Nýja dajgblaðiið og Alþýðubiaðið hlafa oft á umdamförmtum á'rumi sýnt f nam á staðíleysuir. íhaldsblaöíannia um f jármálastefniu stjórnarimmar og varið hana fyttr ósiammgjörm- um árásusm' íhaldsins,. En miú kem- uí* formaður FramsóknairfJokks- ins og viðurkenmiir að íhaldið haf i rétt að mæla, enda slær Mgbl. því föstu að niú séu til menm imm- an Fraamsókniarflokksims, sem' vilji breyta algertega uim stefnfti í íjár- málumn og þeir ,#igi í einU' og öiJiu samleið með Sjálfstæðis- ftokknium". Pjöðin veit hverja fjármála- stefnu Sjálfstæðisflokkuíriimm hefir boðað undamfairim ár, afnám imm- fliutniimgshaftamma, stórtoostlegam tekjuhalla á fjárlöguniumi o. s. frv. Og aliir þekkja gætni þeirria; mamn, siem' stjórmað hafa fjárreið- um Kveldúifs. Það er nú uppiýst að himgað' miumi koma á niæstiummi sæmskur ve'rkfræðíngur til þess að kynma sér hitaveitU'máilið!. Alþýðub'laðið benti á það fyrir lömgu að sjálf- sagi væri að ,lieiifia fyriir sér um lán í Svíþjóð, em bioirgarstjóirimn vildi þá engu simma því. í Sví- þjðð mun hægt að kaupa mæstuim' alt efni til hitaveitummar og semmi- legt að þar sé hægt að fiá lán a. m. k. fyrír efnimu. Ura fnajb' skal ekkert sagt, hvort hægt er að fá það sem á vamtar að iáni inmamilamds, em bemda má' á það, alð borjgarstjórinn hélt því fiaist fram í vetuir, alð, alla upphæðina yrði að lána eríendis. — En, minma má á það aið nú stendur til að tekiið verði aJlstórt rikislán immamiliamds, saimkv. lög- um frá síðasta þiiigi Mætti ætla að nokkuð þrðmgt yrði á láma- martoaðinUim', ef tvö stórlám yrðu (bidðinl út í einlu, en seminiáiega er J. J. kunmugt um að Lanidsblajnk- inm og fjármálaráðhieriramm' teiji ekki neim, tormerki á því. Á sumardaginm fyi'sta. opiniberuðu trútofum sína frk. Hulda Mairkan, Hiimgbaiaiuit 186 og Þráinn Sigfússiom, Þórsgötu 15. ÚíbreÍðiÖ AlþýðubiaðiS. HINN FYRIRHUGAÐI GAGNFRÆÐASKÓLI. TEIKNING GUÐJÓNS SAMOELSSONAR Gagnf ræðaskóli Reykjavík^ ur lýkur 10. starfsári sínu. Hlnn vœntanlegl Gagnfræðasköli vli Skolavðrðnterg verður elnliver veg^ legasta byggingin f Vlðtal flð Inglmar Jéiissði, skélasQAra G AGNFRÆÐASKOLI REYKJAVÍKUR er nú að lúka 10. starfsári sínu. — Hann var stofnsettur 1928 og hét þá Ungmennaskóli Reykjavíkur. þá þegar tók séra Ingimar Jónsson við stjórn hans og hefir hann verið skólastjöri síðan. Má fullyrða, að þær séu ekki margar skólastofnanirnar hér á landi, sem á svo skömm um tíma hafa aflað sér jafn almennra vinsælda og þessi skóli, og er það fyrst og fremst að þakka hinni ágætu stjórn Ingimars Jónssonar á skólanum. Síðustu tvö árin hef ir skól- inn ekki getað tekið á móti nærri öllum, sem sótt hafa um nám í honum. Veldur um þetta fyrst og fremst hús- næðisvandræði hans og er bygging skólahúss því aðal hagsmunamál skólans. Af tilefni þessa 10 ára af mælis skólans hafði Alþýðu- blaðið í gær tal af Ingimar Jóns- syni um skólann og þróun hans og sagði hann svo frá: „Þegar Ungmennaskóli Reykja víkur hafði starfað í tvö ár voru samþykt á alþingi lög um gagn- fræðdskóla og með þeim fékk skólinn gagnfræðaskólaréttindi og nafnið Gagnfræðaskólinn í Reykjavík. Þetta er nú tíundi , starfsvetur skólans og verður honum að þessu sinni sagt upp 1. maí. Skólinn hefir starfað í tvennu lagi. Aðalskólinn hefir starfað é daginn en auk þess höf um við haft kvöldskóla. í aðalskólan- um mun hafa setið um 1000 nemendur á þessum 10 vetrum, en í kvöldskólanum um 250. Þess ber þó að geta, að við höf- um ekki getað tekið við nærri öllum sem óskað hafa eftir dvöl í skólanum og veldur þar aðal- lega um húsnæðisvandræði hans. Aðalnámsgreinar skólans haf a verið allar venjulegar gagn- fræðanámsgreinar. en auk þess hafa verið kendar ýmsar aðrar námsgreinar, svo sem bók- færsla, vélritun, þýzka, leik- fimi o. fl. Skólinn hefir þá sérstöðu. að hann er eini almenni framhalds- skólinn í bænum. Hann tekur við börnum úr barnaskólanum, án nokkurs undirbúningsnáms, en í Menntaskólanum og Gagn- fræðaskóla Reykvíkinga þarf vetrarundirbúning. Þá hefir Gagnfræðaskóli Reykjavíkur þá sérstöðu, að hann er ókeyp- is, nemendur þurfa ekkert skólagjald að greiða. en í öll- um öðrum skólum í bænum þurfa nemendur að greiða 100 til 200 króna skólagjald. Al- menningur getur því helst not- að þennan skóla. Öllum er kleift að sækja hann svo lengi sem rúm hans leyfir og hann er mjög hentugur undirbúnings- skóli undir lífið sjálft, enda leggjum við' einmitt mikla á- GRUNNTEIKNING AF GAGNFRÆÐASKÓLAHUSINU EFTIR GUÐJÓN SAMÚELSSON INGIMAR JÓNSSON herslu á að gera hann þannig. Þá geta og nemendur hans f arið úr honum í æðri skóla, Mennta- skólana eða Kennaraskólann. Þetta hefir og almenningur skilið því að umsóknum til hans hefir sífelt fjölgað ár frá ári. í fyrra haust var aðsóknin svo mikil að lauslega áætlað hefð- um við þurft að bæta við tveim- ur bekkjum, ef við hefðum átt að fullnægja eftirspurninni og þó var eftirspurnin enn meiri í haust. í vetur hafa 235 nemend- ur verið í skólanum og voru allar kenslustofur þá svo fullar sem frekast varð komið í þær. Við skólann hafa starfað 15 kennarar. Við Árni Guðnason meistari höfum kent frá upp- hafi. Sveinbjörn Sigurjónsson meistari og Friðrik Ásmunds- son Brekkan voru ráðnir fastir kennarar 1930. Aðrir eru ekki fastir kennarar. Menntaskóla- kennararnir Einar Magnússon og Sigurkarl Stefánsson hafa lengi kent. Björn Björnsson hef ir frá upphafi kent teikningu og Vignir Andrésson leikfimi, hefi ég verið mjög ánægður með alla kennara skólans. Vegleg skólabygging við Skólavðrðntorg. Langstærsta hagsmunamál skólans er að eignast þak yfir höfuðið. Hann hefir frá upphafi verið á hrakhólum með húsnæði og aldrei haft það viðunandi.. Þegar skólinn byrjaði var hon- um f engið húsrúm í Stýrimanna skólanum, síðan fór hann í Kennaraskólann og loks hrakt- ist hann í Franska spítalann. Var það hús mikið endurbætt en þó er langt frá að það sé full- nægjandi, bæði hvað stærð snertir og frágang. Það hefir lengi verið unnið að því að koma upp húsi yfir skólann, en því miður hefir lít- ið orðið úr framkvæmdum enn sem komið er. Með lögunum frá 1930 var ákveðið að bærinn og ríkið reistu í sameiningu hús handa skólanum. Ríkið átti að greiða % kostnaðarins við bygg- inguna og bærinn % og var svo ráð fyrir gert að byggingar- kostnaðinum mætti skifta nið- ur á þrjú ár. Lóðina undir skólahúsið hef- ir Reykjavíkurbær lagt til og er hún um 2 þúsund fermetrar að stærð. Hún er suðaustan við SkólavörSutorg, næst fyrir sunn an Barnaskóla Austurbæjar. Iftiskn skólabvggini áðiir öpekkt Isér. —o— Árið 1931 var ég á ferðalagi erlendis og kynti ég mér þá sér- staklega gerð skólahúsa. Leist mér mjög vel á skólabyggingar, sem Danir voru þá nýbyrjaðir á að reisa og má kalla þá gerð á íslenzku „sal"-skóla. Þetta er ensk skólagerð og kallast í Eng- landi .,Hall"-skóli. Gerð þess- ara skólabygginga er þannig að í miðju hússins er mikill salur. sem fær ljós niður um þakið, og kemur salurinn í stað ganga í venjulegum skólum. Út frá salnum koma skólastofurnar beggja vegna og stundum til endanna líka og opnast þær all- ar inn í salinn. Á efri hæðum hússins eru svalir inn í salinn, meðfram skólastofunum, og eru þær svalir notaðar fyrir ganga á efri hæðunum, en geta jafn- framt verið áheyrendapallar. því að salurinn er opinn upp úr. — Haf a teikningar verið gerð- ar? „Ég er búinn að láta gera tvær teikningar að þessari gerð. Hina síðari gerði Guðjón Sam- úelsson prófessor, húsameistari ríkisins, og var hún fullgerð í vetur. Var það eitt af síðustu embættisverkum Haralds Guð- mundssonar ráðherra að stað- festa þessa teikningu til að byggja skólann eftir. Bygging þessi á að verða 24 metrar á breidd og 36.5 metrar á lengd, tvær hæðir með fullháum kjallara undir öðrum enda þess, því að húsið mun standa í nokkuð miklum halla. Húsið snýr að suðaustri til norðvesturs, að- alinngangurinn verður í suður- hluta þess, og verða þar niðri fatageymsluherbergi snyrtiklef- ar, íbúð húsvarðar o. fl. Úr for- stofunni verður gengið eftir tvöföldum breiðum stiga upp í salinn, sem verður 28 sinnum 11 metrar og verður þannig langstærsti samkomusalurinn í borginni, og ætti með svölun- um að rúma um 800 manns í sæti. Umhverfis salinn eru skólastofurnar. nema fyrir norðurstafni. Hann snýr út að Skólavörðutorgi og verða á honum stórir gluggar, sem ná UPP í gegn um báðar hæðir hússins. Alls verða 14 kennslustofur í skólanum, þar af nokkrar sér- stofur. Þó að ekki væri sett nema einu sinni í stofurnar. Ætti skólinn^ því að rúma fyllilega 300 nemendur, en það tel ég hæfilega stærð á skóla. Ef skólinn er mikið stærri, er hætt við því, að persónulegt samband milli nemenda og kennara verði minna og uppeld isáhrif skólans þar með gerð lítils virði. Nýir mðguleikar fvrir margskonar fræðslnstarf. Hvaða ráð eru til að reisa þetta mikla hús? Frh. á 4. síðu.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.