Alþýðublaðið - 09.08.1938, Síða 2

ÞRIÐJUDAGINN 9. ÁG. 1938
HEYRT OG SEÐ
han'n !uim atbur&i, 'setm' görðust
ALÞÝ8UB1.ÆBIÐ
Afli sildv@lHisMpaima
mm siðnstsa Sielglo
Frh. af 1 siðsa.
bjöm, ísaíirði 1884 (498). Va:l~
Nsestu hraðterðir
til og frá Akureyri
eru næstkomandí fimtudag og
mánudag.
VICTOR EMANUEL, koníungur
Italíu, hieíir árætt að bjö&a
Mussolini byrgiTOni. ítaLski vísir
kortsúílSinái í rT|o;rjc^nltp’ í Jtoiada á-
kvað að giftast a%rei>&s.kist)úlk!u í
ameriskri ílmvathsbúð .
Stúlkan er rússraesk; móðir
hieninar var aöalsfrú, en fafðiriun
af lágtujn stigiuJm'.
Mussolini og ifienjgtdasonur ihians,
CSanto iitanrfktsimálará'Öherna, nieit-
uðu bá&ir að gefia saimpykki sitt.
En kímungur sendi samþykki sitt
sttrax með símskeyti.
Mikill eftirvæntíng er í Italíu
hva& verlður úr þessu stóUmáli!
*
Ágúst gauili lá banaleguua, og
vaæ hver dagUirinn sá síðfastl.
SkiftUislt ættitn|gjar hansi á um að
vaka yör ihonum.
Eina nótt vakti’ fiemgdalslomnr
hans yfir homum. Syfjaði hlanni
aíiairmikið og dottaðá váði iog við.
Alt í leinu stegir Ajgús't gamli í
meóaiitimkunarróm:
— Ef þú værir ekki svona
aumur vesalinjgurinn, þá síkyldi
ég skifta vlð þijg.
*
Skíðaíþróftin hiefir náð svo
mildlli hýlli í Frakkla’n.dii, ia!ð
nuenin getai ekki án hennar verið á
siumrim. Á siðustu árum hefir
aukist mjög mikið að faxia á
vatnasklðum, >og er siagt aif vön-
um .skíðamönnum, áð það .sé á-
gæt íþrótt iOg haldi þeim í æf-
iingM yfir sumarið.
En mú kemur þtað allra nýja'sta
og það er, að fiana á <skíðuim í
eyðimörkinini Sfltera. Frumkvöð-
Ullinn að þessu var lamdkömniuð-
wainn Etienme, ’sem mikið hefir
fierðast lulm Sahara. Fékk hiann
fivo fræga sikíðamienn fiilá' Alpia-
fjölluim til að ganga yfiir þvera
eyðimörkina á aliuminilumskíðúm,
Léfiu þeir vel af ferðalaginu og
álitu, að þetta ætti mikla fraim-
tið fiyrir isér.
tjc
— Hvemig gekk 'syin'i yðar í
stúdentsprÓfiiinU'?
— IHa; sögukenmarinn hams var
bvo ófórskammaðuT að sipyrja
l'öngu áður en hamrn fiætídist.
Hansen lögmaður var nýkom-
Snin úr för til ítalSu og víðar.
Hann hittí einn af stallbræðr-
um< sinumi á götu, sem hafid Mtið
álit á hionum siem' fiungumálai-
rnainni.
— Itailir ehu affarskemtilegilr
nuenm, isagði Hansien. — Þeir
skelliMógui bam, þegar ég .tailaði
við þá.
— Hvaða tumgumál talaðir þú?
sipujrði kiunuing ihatas.
— Auðvifiaið ítöl'sku.
— Já; þessu tnúi ég, svanaði
kuinnjngi’nn.
$
KunnSngi minn sagði anér frá:
— Ég var inrni á Eiði. um dag-
inn. Voru þar nokkrir menn við
borð í skálanium iog sungu þeir
mikið, en frekar hjáróma. Ein-
Hverjum gárunga vgrð að oröi:
— Svanasöngur á Eið/i.
*
Konan: „Lofaðu mér að sjá
bréfið, sem þú varst að lesa. Ég
sé að það er skrifað af kven-
manni og þú náfölnaðir þegar
þú last það.“
Maðurinn: „Það er alveg ó-
þarfi, það er frá saumakonunni
þinni.“
*
— Hvað gengur að þér? Þú
blést á eldspýtuna svo það
slokknaði á henni áður en ég
gat kveikt í pípunni.
— Fyrirgefið þér, það er vald
vanans, ég er brunaliðsmaður.
Munið fiskbúðina í -Verka-
mannakústeðunum, sími 5375.
Húseign á Liamba'sfiaðialtúni til
sölu nú þegar, með tveimur
þriggja herbergja ibúðum. Uppl.
í sima 2926.
Noláðlar kjöttumiur, heiiar,
hálfar og fjóröunlgs o. fl. tunnur
kaupir Beykisvinnus'tofan, Klapp-
airstíg 26.
Útbreiðið Alþýðublaðið!
Mótorskip:
Agústa, Vestmiann’aeyjum 1547
(366), Ámi Ám.ason, Gerðum 2441
(1091). Arthur og Fanney, Akur-
eyri 1709 (35). Ásbjörn, Isafirði
2776 (1028). Auðbjörn, Isafirði
2409 (515). Bára, Akureyri 1598
(643). Birkir, Eskiíiröi 1547 (1358)
Björin, Akuneyri 2299 (633). Bris,
Abuneyrl 4059 (233). Dagný, Siglu
firði 4640 (136). Drífa, Neskaup-
Hfiað 1777 (481). Ema, AkUTeyrx
3558 (329). Freyja,, Súgandiafirði
1863 (501). Frxgg, Akramesi 1081
(541). Fylkir, Akranesi 2545 (1422)
Garðar, Vestmianneyjum’ 4856
(816). Geir, Sigiufiröi 882 (347).
Geir Goði, Reykjavík 3806 (998).
Gotta, Vestmainnláe. 904 (1105).
Grötta, Akuneyri 3218 (514). Gul.1-
fcoppur, Hótlmavik 1579 (940).
Guinnbjöm, ísafir&i 3936 (792).
Harallidúr, Akranesi 2513 (998).
Harpa, Isafirði 1237 (1486). Helga,
Hjalfieyri 2146 (859). Henmóður,
Akranesi 1006 (973).. Hermóðiur,
Reykjavík, 2265 (305). Hrefna,
Akrainesi 510 (558). Hrönn, Ak-
úneyri 2240 (996). Huginn I., ísat
firði 4804 (735). Huginn II. í’sia-
fiirðl 4997 (891). Huginu III. Isa1-
fiirðá 5412 (243). Höfmngur, Rvík
2371 (944). Höskuildur, Sigluflrði
2475 (669). Hvífiingur, Sigllufirði
1073 (93). Isbjöm, Isafirðá 3344
(310). Jó'ii Þorlák'sson, Reykjavlk
3860(1027). Kári, Akuneyri 4308
(1131). Keilir, Sandgerði 1583
(169). KóIbrún,Akureyri 2765 (793)
Kristján, Akureyri 5802 (436). Leo
Vestmanniaieyjum' 2730. Liv, Ak
uneyri 2489 (175). Már, Reykjavík
3275 (782). Marz, Hjaiteyri 2584
(1525). Minmie, Akureyri 5156
(743). Nianua, Akureyri 2593
(1358). Njá'1,1 HafTOarfirði 706 (634)
O ivette, Síykki'shólmi 1995 (283).
Pi’oí, Inniri Njarðv. 1872 (1329).
Síklin, Hafinarfirði 3669 (832).
Sjöstjanmn, Akureyri 4678 (201).
Skúili fógéö, Vestm.eyjum 1313
(703). Sleipnir, Néskaiuþstað 2790
(300). Snorrl, Sigiúfirði 1986 (739).
Stélla, Neskaúpstað 6490 (600).
Sæbjöra, ís’afirða 4291 (98). Sæ-
ur, Akureyri 692 (254). Vébjöm,
Isáfirðd 3134 (129). Vestri, isai-
firðii 1882 (503). Viðix, Reykjavík
1308 (486). Voniin, D'allvík 0000
(0000). Þingey, Akurieyri 1532
(746). Þorgeir goði, Vestmauuae.
909 (849). Þórir, Reykjaivík 597
(1491). Þorsteimm, Reykjavik 2299
(1861). Björgvin, Vesitmiainneyjum1
728 (671). Hilmir, Vesitmammiaeyj-
Um 1001 (1003). Hjallteyri, Ak-
ureyri 1753 (977). Solli deo Gloria,
AkUreyri 3530 (734). Sjöfn, Akra-
neisi 2357 (1685). Sæfiminúr, Nes-
ka'upstað 3918 (285). Unmúr, Ak-
úreyri 2375 (706).
Mótorbátar 2 um nót:
Anna iog Einair Þveræíinigúr, Ól-
affsfirði 1636 (1054). Eggert og
In'góilfiur, Saindgerði 2350 (539).
Eriinigur I. iDg Eriingur II., Vest-
mianuueyjum’ 2253 (577). Fyllkir
og Gýllir, Neskaupstað 1181
(1064). Guiltoppur og HiatMtía,
Vestmannaieyjúm 2390 (749).
Han'nies lóðis .og Herj'óifiur, Vest-
manUaeyjúm’ 983 (1087). Jón Stef-
ánisisom og Vionln, Drilvík 2970
(1094). Lugarfoss og Frigg, Vest-
miáninaieyjúm’ 1442 (1063). Óðinn
o g ófeigúr, Vestmlainnaieyjum’
1823 (1485). Víðir og Viflli, Siglu-
firðá 1725 (835). Þór og Christ-
iane, ÓlaM’irði 1890 (825). Ægir
og Múniinn, Garði 2091 (553).
Færeysk sklp:
Atlantsfarið 2954. Cementa 1797
(158). Ekliptíka 2122. Guide Me
934 (646). Indústri 825 (486). Krist
iana 1429 (201). Kroisstindúr 785.
Kyriasteinúr 3928, Signhiid 2065
(128).
Farsöttír og manndaúdi
í Reykja'vík vikúna 24.—30. júli
(í svigum tölur næs;tu viku á
undan): Hálisbólga 31 (51). Kvief-
sótt 68 (69). Glgtsótt 3 (0). Iðia-
kvef 4 (5). Taksótt 1 (0). Raúöir
hún'dar 1 (0). Sklariíats&ótt 4 (4).
Heimafcoma 1 (0). Kossaigeit 1
(0). — Mannialát 4 (8). — Larnd-
Þrír Marepiœg-
ar pip I fierðn
breið.
lieiis trlnn iin heflr
veríð gngið i flerii-
breii.
AHERÐBREIÐ gengu um
síðastliðna helgi þrír Ak-
ureyringar. — Fóru þeir fyrst
austur á Mývatnsöræfi og lögðu
svo leið sína í Herðubi-eiðar-
lindir og tjölduðu þar. Menn-
irnir voru Ólafur Jónsson fram-
kvæmdastjóri, EdVard Sigur-
geirsson ljósmyndasmiður og
Stefán Gunnbjörn Egilsson
heimavistarstjóri. — Ólafur
Jónsson framkvæmdastjóri hef-
ir skýrt frá för þeirra félaga,
og fer sú frásögn hér á eftir:
Kl. 5,30 lögðu þeir upp úr
tjaldstað í Herðubreiðarlindum
með þeim ásetningi að ganga á
Herðubreið. Réðu þeir fyrst til
uppgöngu á suðausturhorn
fjallsins, eftir snjófönn í mjög
þröngu gili, en snéru aftur
vegna grjóthruns, en telja þó,
að annara hluta vegna hafi sú
leið verið fær. — Þá gengu þeir
vestur fyrir fjallið og gengu á
það norðvestan frá. Þar er upp-
ganga tiltölulega auðveld,
hamrar engir, aðeins brattar
skriður og snjófannir upp að
ganga. Þegar upp á brúnina er
komið, er mjög auðvelt að
ganga á hátind fjallsins, sem er
norðurbrún á allmiklum gíg, en
hann liggur sunnan í hátindin-
um. Mun láta nærri, að gígur
þessi sé alt að 250 metra lang-
ur, 200 metra breiður og um
100 metra djúpur. Gígurinn er
þakinn fönn bæði utan og inn-
an, og lítil, frosin tjörn á botni
hans. — Ferðamennirnir
dvöldu um 2 tíma uppi á fjall-
inu, en fremur svalt var þar
uppi, og lítil sumarmerki sáust.
Víða stóðu þó steinar og grjót-
reinar upp úr snjónum, sem var
meyr, og var því færi slæmt á
fjallinu. — Um samfeldan jök-
ul er ekki að ræða á Herðu-
breið.
Áður en þeir félagar hurfu
aftur af fjallinu, skáru þeir
fangamörk sín, mánaðardag og
ártal á skíðastaf og gengu frá
honum á efstu gnýpu fjallsins,
en þar höfðu þrír steinar verið
lagðir hver ofan á annan, og
voru það einu merki um manna
ferðir, sem þar voru sjáanleg,
enda hefir aðeins tvisvar verið
gengið á fjallið áður. Þýzkur
jarðfræðingur, Hans Beck, og
Sigurður Sumarliðason á Akur-
eyri 1908, og enskur maður á-
samt Jóhannesi Áskelssyni
jarðfræðingi 1927.
Útsýni af Herðubreið er vítt
og fagurt. Sést þaðan norður á
Langanes, alt Austfjarðahá-
lendið, háfjöllin suðvestan
Vatnajökuls, langt vestur með
Hofsjökli. o. s. frv.
Ferðin niður af fjallinu gekk
fljótt,og vel, og var komið í
tjaldstað í Herðubreiðarlindum
kl. 21 um kvöldið, eftir 15 Vfi
klst. útivist. — Þeir félagar full
yrða, að aðeins á þeim stað, þar
sem þeir gengu á fjallið, sé upp-
ganga tiltölulega auðveld og
hættulítil, og er það sama leiðin
og þeir Hans Beck og Sigurður
Sumarliðason fóru 1898. (FÚ.)
Þegiar ríklserflngjahióxíin 1
komú tiil Kuupimiaininiahiaffinar í
fyrradujg, voru Sweinin Bjömsson
sendiherm’ og konúngsritari fyrir
tíl þess að taka á mótí þeiim af
hálfu íslendimjga. MMll míauin-
fijöildi hafiði safinaist fyrir á
bryggjuiniiii, og vair þeiim fajgniað
með iiúrrahrópuim'. FÚ.
Úíbreiðið Alþýðublaðíð! '
hiámir, Siglúfirði 5894 (409). Val-
læfcnisiskrifstiofiain. FB.
H. R. Ilaggarcl:
Kynjalandið.
ii.
hraðaiði sér að heHiUúm. Eimú aúgnabiliiki siðjar hrópaði
hann: — 0,túr! Otur! Hanin sá aðeins móta fyrir manni,
sem Jjá flatúr á jörðinini, .og hfeitealði hioniuim' þieð> því
að raka í haimni fótinn ó.þynnilíegai.
Maðúritnn hreyfði sdg ekki, og var það kyntegt, því
að annað eins spark ixefði átt að gietía valdð jafinve!
hjnn latasta Basúto af sinúm fiasialsta svjefinl
Leonard Jaut niðúr tíl þtess að skoða mainuiun, log á
nus&ta augnabiiki’ hrökik hainn afitiur á bak hastarlega
og hróipaði:
— Gúð .mi’nin góður! Það er Hraippúr, og hainn er
daxiður.
Á sama a’ugnaibliki heyrðist rám matansrödd innan
úr homi hellisms’; maðúrirxn talaði holltenzkú, og það
var Otur: ,
— Ég er hér, BaaS', enl ég er búndinn. Baasinn verð-
ur að íleys® mig; ég get ekki lineyft (mfe.
Leonard fænði sig nær honúm og kveifct'i á e!ld!spýtú!.,
Við Ijósið frá henini, sá hanin Otur liggjandi á hryggn-
um; 'fætur hans og hia:ndleggilr voru fa'slt búnidniri með'
óflium', og andlitið var afli miáirið og eins 'bútóujrinny
Leonard dró veiðihrníf sinn úr skeiðilnni, skar sund'ur
álarniar og fór með mamnlnin út úr heHinum, bar hann
fremúr ein le'iddi.
Otúr var Kaiffi með uppbrettu wefí, að hálfu íföyti
af Zúilú-æt’túm. Bræðumir höíðú fiuindíð hainn á flæk-
i-TOgi um landið, og lá við að hann siýlti, og hiáfðí ha|nn
þjónað þeim af trú og dygð um njokkur ár. Þeir höfðu
gefið honum nafnið Otur vegna þess', að ómögulegt
var að bena fram háfnisi rétía tnlajfn, og ve|gna þésis1, að
hann var svo frámunalegia góður súndmaðúir', lað hann
synti nærrí því einlá vel og oturinn sjiáJfiur. Ha>nn var
afarijótúr 1 fiifeimjau, en þó ekki viðbjóðslegur, því að
hann var ljótástur fyrir þíalð', hve niefi.ð valr stórfi. eias
og: venja ter tii hjá kyniþ’ætti hans, agi /svjO' v'ajr búkur'
hlans svo vianiskapaðúr, að þ'að lá við', að ha'nn væri
afiskræmisilegur. SairnnleikúTinin var sá, að Otur var
d'vergur, >og var Jitið mtehla en fijögur fleít á hæð'. En
þíað, sem vanrtaði á hæðinia.', vainn hann upp með
breiddánini; þiað var næstum því svo að s'já, spm’ nátt-
únan, .hefði ætlast tíl áð hiann yrði: hár maður, en, að
svo hefiði hianum' verið þjappað siamián afi mannahönd-
um. Brjástka®sinini viar stór og einís útlimirniir, og bemtu
á næstum því yfimáttúrlegiam krafit, og sömu hugmynd
fienjgu memn af jámhörðu handleggjunum og stórvaxná
höfðinu. En það var partur ia;f andlilti hiams'T siem nokkuð
bættl upp rjótleikiairun', — augun, þegar þaú vorú’ sjá-
anleg, sem þau vom tekk'i á þesisu aúgniabliki; jþiaú
vom stór, istiaðfestúleg og kiolsvö'rt', einis' og hömndið
á honum. i
— Hvað hefir komið fyrir? spurði Leohard og talaði
líka holenzku.
— Þtettía1, Biaas: Þessir þrír Basúto-fantar, þ'jóMaf' ykk-
af, komu sér saimain' um áð isitrjúkia í jaótt. Þeir létu
mig tekkerit vitaj o,g vom svo' s:lúngnir>, að þótt ég‘ hefði
g|át jafinvel á húgsún'um þeirra, fiékk ég engan griujm.
Þetr vom ofi hyggnir tíl að siegjia mér firá þessú, því a,ö
ég hefiði Lúskrað þeám — já, biariði þ,á i.aJIia;. Syo þleir
b'iðú, þangað iil ég var steinsofiniaður, kiomu svo afftan
að mér, — þessir þrír —, og bundú mig, til þesB að
ég skyldi ekki táima þ:ví pð fyrirætlun þei’rira yrðli 'firapi-
gengt, og svo ,að þeir gætu tefcið mieð isér byslsú Baas
To(ms'i, aem’ þér Jéðuð mér, log ýmisliegt .aninialð'. Mig
gilunaði fljótt, hvað þteir ætlúðíu stér, .og þótt ég hilægi
firaman í þa, þá vanð hjíartáð í mér svart aí Beiði.
Þegar þessir Basúto-hiundajr vom búinir að biinda
mig, þá gerðú þieir gysi að mér, sögðú', að mér væri
bezt að werai eftir og «velta mieð hvílíu aul uinum, he,rr-
úm mínúm, siem altaf væru að griajfa eftír j^ulu já'rini
en fýnidú svo .lítið, af því ;áð peir. Ivæm bjálfiar. Sjvo
tókú þiaír sajman alt, sem mokkúris va:r nýtt, ^ajfínveil
ketílinn. Svo bjuggust þeir tíil ferð.aír og komu hVer á
efitir öðimm og gáfiu mér Jöðmng, og eimn þeirra, briendi
mi|g bér á nefinú mföð' hieitú jámí.
Alt þetta þol'di ég eins og aðrar hörmúngajr, 'sem
miajnni berast að ofian frá skýjúáumi, en þegiar Hnappur
tök bysisúna h,ainlsi BafflS’ Tomis og h'imir feomú pieð’
reipi til þess að binída mig <váð kJiettiinta, þá þoMi ég
ekki mátið Jengúir. Ég rak úpp hátt hljóð og rudiditst á
Hrapp, sem hélt á bysisúnn'i. Já, þeir höíöu gJeymt
þ’vi, að þótt ég hafi sterka ármiaí, þá ihjefii ég þíó epp
sterkar,a höflúð. Ég mddxst á bainm einis og hiaút og
Witt'i hann á mið'júláa, en bakiið snéri áð viegg helLisins.
Hann rak újpp eitt hiijóð og ekki fJeiriL; hanin mun (aildrei
aftuir láta neltt tíl siiín heyra, því að höfuðið á mér
marði lxann alLan inmaa, og ég sárkendi tiil í höíöinúi
u|ndan kltettinum, stem var hlnium mágjin við b’úkinn Sá
bomín. Þá réðúst hiinir á miig og bör;ðu míg heálmikiJ
högg, én af þvíí að htentíúknar vom bundúar, gat ég
eikki varið míig, enda þótt ég vissi vel., að' þeiir mulndú
fil'jótt iggra út iaí við mig, .sýij að ég stúndi vijð), hiniét
niðúr og Jézit vera steiúdauðúr.
Loksins, þtegar þeir héldú áð þeir hiefðú riðið mér
áð fiuMú, hluipú þeir bíurt með m:iíklu!m hraða, þvi að
þteir vom hræddir um, að þið hiefðúð heyrt hljóöiin iog
rnúnduð ko-ma á efílir þiteim með byssúr; þeir voru svio
hræddfir, að þa’ir .skiLdú bysjsuna og filest anmiað lefiir.
Svo leið yfiir mig; það var a'uiðvitáð bjálfalegt, |en
þeiiir börðu m'ig með nashyrningslhami. Ég hefði ekki
kært máig ,svo mlikiði, eif það htefði weriið imeö tré, en
homi særir djúpt. Svo ietr nú miíú siága á ©nda.
Bföias Tom þykffr væn't ’Um, þelgar híálnin vteit, 'að' 'ég
varðveffttii byssúna h'ajnis. Þegia/r’ hann hteyrir það, þá
gleymir hanm veikindúm' sínium og segir: — Vel gert
Otu|r! Já, Otxír; það dr ha:rt á þér fliöfíuðffð. :
— Helrtlu; líka. hjartað í þérí, siagði LeonaM með
naupalelgu brosft. — Baais Tom er dáinn. * Hann dó í
örmtámi rnfn'um í pað múnd, se!m diagur ranm Sóttin
drap hánn iteins og hina Infooioslaina (fbrinjgjana)-
Þfögiar Otlúr hieyrði þetta, :Lét hlann miarða höfiuðáð
hlnígá’ ofían á atterk;lie|gú brffnguná og var hljóður taiokkra