Alþýðublaðið - 21.09.1939, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 21.09.1939, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: F. R. VALDEMARSSON LAÐIÐ ÚTGEFANDI: ALÞÝÐUFLOKKURINN XX. ÁRGANGUR FIMMTUDAGUR 21. SEPT. 1939 217. TÖLUBLAÐ ppreisn geon Djóðvennm I Tékköslövakín! Blóðugar óeirðir í öllum helztu borg- unum í landinu síðan á sunnudaginn ?-------------------- Pásundir Tékka hafa verið téknir fasílr og fjöldi manna liflátinn. Frá fréttaritara Alþýðublaðsins. KAUPMANNAHÖFN í morgun. SAMKVÆMT opinberum fréttum frá London hafa borizt þangað áreiðanlegar fréttir af stórkostlegri uppreisn í Tékkóslóvakíu, sem byrjaði síðastíiðinn sunnudag og Þjóðverjum hefir ekki tekizt að bæla niður enn. Uppreisnin byrjaði í höfuðborginni Prag, með blóðugum árekstrum milli tékkneskra verkamanna og þýzkra stormsveita þar í borginni. En síðan hafa óeirðirnar breiðzt út til Pilsen, Briinn og allra helztu borga í landinu. Víðsvegar í Slóvakíu hefir einnig kom- ið til uppþota, sem hersveitir Slóvaka hafa meira að segja tekið þátt í, og hafa Þjóð- verjar afvopnað þúsundir þeirra. Allur almenningur, einnig konur og gamalmenni, taka þátt í uppreisnarhreyfing- unni og nota allt að vopni, sem fyrir hendi er. Þjóðverjar gera ítrustu tilraunir til að bæla uppreisnina niður og hafa þegar tekið þúsundir fastar og fjölda manna af lífi. En óeirðirnar halda áfram. Tékkar eyðileggja brýr og vegí, verksmiðjur ög vélar __-------------------«------------!----------- Þegar hin na7Ístisku yfirvöld sáu, að hér var ekki um smá- vægilegar óeirðir að ræða, heldur tilraun til skipulágðrar upp- reisnar um land allt, var gripið tii hinna hörkulegustu aðferða til þess að bæla hana niður. Menn hafa verið handteknir í þús- undatali og fjölda margir teknir af lífi, en þetta hefir ekki haft þau áhrif, sem til var ætlazt. Almenningur barðist við stormsveitir nazista af miklu hug- rekki, og menn notuðu allt að vopni, sem hendi var næst. Verka- mannakonur notuðu naglrekin bretti, til dæmis að taka, og gengu í bardagann með mönnum sínum og unnustum. Miklar skemmdir hafa orðið á mannvirkjum. Mikilvægar þjóðvega- og járnbrautabrýr hafa verið eyðilagðar, slökkviliðs- stöðvar eyðilagðar, verksmiðjur og vélar í þeim, og sprénging- ar hafa orðið í sumum þeirra, einkum vopnaverksmiðjum. Þýzka útvarpið hefir getið um hermdarverk í Skodaverk- smiðjunum, hinum heimsfrægu vopnaverksmiðjum, og segir, að margir verkamenn hafi verið handteknir. af því, að hann geti barizt 'í'átta-' ár. Frakkar og Bretar hafa vart snert það, sem þeir hafa yfir að ráða, til þess að. sigra, en Hitler hefir eytt öllu fyrirfram. Hans eini varasjóður er blóð 80 millj. Þjóðverja, og hann dugar ekki til að sigra." ->-';". Yélbftturlnn Bprpisi m Mtmmmmm strandaði í nótí við Reykjanes. leuiirnÉr bjðrguðust. VÉLBÁTUR frá Vestmanna- eyjum strandaði kl. 2—3 í nótt á Reykjanestanga við svonefndan „karlinn." Allir mennirnir, sem á bátn- um vbru, björguðust í land af sjálfsdáðum og fóru til vita- varðarins á- Reykjanesi. Þaðan hringdu þeir hingað eftir bif- reið. Þetta er vélbáturinn Björgvin? um 20 smálestir að stærð, og var hann á leiðinni hirigað til Reykjavíkur. Gerð verður tilraun til að ná bátnum út, og verður reynt að fá Ægi til þess." Tékkneskur maður sagði í London í gær, að þetta væri að- eins upphafið. Hann sagði, að ástandið hefði verið orðið al- veg óþolandi. Til dæmis hefðu tékkneskir karlmenn verið sendir hingað og þangað út um Þýzkaland til þess að vinna við hin verstu skilyrði, en upp- skeru og eignum fólks í Tékkó- slóvakíu hefði verið stolið og þýfið flutt til Þýzkalands. Þýzka leyniútvarpsstöðin flutti nýtt ávarp í gærkveldi. í f réttum f relsisstöðvarinnar, eins og hún er nefnd, var m. a. sagt í gærkveldi, að Göbbeis væri fangi og hefði einkavarð- menn Görings hann í gæzlu. Nazisminn er erkióvinur þýzku þjóðarinnar, sagði frelsisstöðin og spurði: ,,Hvenær hrökklast Hitler frá? Fyrir fáum dögum var okkur sagt, að auðæfi Ukraine biði vor og oss myndi verða mikil stoð í þeim til þess að vinna sigur, en nú er Ukraine í hönd- um rauða hersins. Hitler gortar Maðnr drokknar við uppskipon í Óiafsvík. f^ AÐ SLYS varö í Ólafsvík í " fyrradag, að maður drukkn- aði við uppskipun á sálti úr e.s. Eddu. ; Maðurinn var Kristþór Sigpórsson, Péturssonar íshúss- stjóra í Ólafsvík. Slysið vildi til með peim hœtti, að uppskipunarbátur, hlaðinn salti, rakst á. akkerisfesti skips- ins og sökk pegar. Fimm menn fefloru í bátnium, og náðu þeir all- (ir í akkeíisfestina og gátu haldið sér par, unz menn á skipinu heyrðu hjálparköll þeirra. Skutu þeir út báti og gátu bjargað öll- um nema Kristþóri, en hann hafði þá misst tök á festinni. Veður var ágætt, er slysið vildi FHi. á 4. •!«». Tékkneskir hermenn áður en þeir voru afvopnaðir af Þjóðverjum síðastliðinn vetur. Nú vantar þá bæði byssurnar og stálhjálmana. Bretar og Frakkar halda stríH" tnu áfram til fullnaðarsigurs. Yfírlýsing Chamberlains og Daladiers eftir ræðu Hitlers í Danzig og árás Rússa á Pólland. LONDON í gærkveldi. FU. ? CHAMBERLAIN forsætisráðherra gaf í dag yfirlit yfir við- burði síðustú daga í ræðu, sem hann flutti í neðri málstofu brezka þingsins. Hann byrjaði á því að svara ræðu Hitlers í Danzig, og sagði, að hún myndi ekki vaida neinni breytingu. Það, sem menn yrði að horfast i augu við, væri óbreytt eftir sem áður. „Brezka stjórnin," sagði hann enn fremur, „mun ekki flana að neinu og ekki gripa til þeirra ráða, sem hermálaráðunautar vorir leggja til, nema vér séum þeirii samþykkir. Það er ekki til svo stór fórn, að yér munum hika við að taka oss hana á herðar, svo fremi að ráðunautar vorir, bandamenn vorir og vér sjálfir séum sannfærðir um, að hún stuðli að þvi, að sigur vinnist. Vér munum ekki flana út í nein ævintýri, sem af kann að leiða, að vér leggjum her og flota í hættur að óþörfu, en gæti tafið sigurinn." Chamberlain vildi ekki komá með neinar getgátur um, hve- nær úrslitastundin myndi koma, en hann kvaðst vera sannfærð- ur um, að bandamönnum myndi aukast styrkur smám saman, og þegar mest á reyndi, myndi þeir bera sigur úr býtum. VSrn Pölverja er alls stað- ar á protum nema i Varsji. ..----------------.—_— Osamkoinulag milli sigurvegaranna, Þjóðverja og Rússa, um ránsfenginn? KALUNDBORG í morgun. FU. HERNAÐARTILKYNN- ¦*¦ INGU þýzku stjórnarinn- ar segir, að pólski herinn hafi beðið einhvern hinn hroðaleg- ast ósigur, við Kutno, sem sög- ur fara af, Telur þýzki herinn sig hafa tekið 105 þúsund fanga. Eftir að hafa þannig gert að engu hinn pólska her i Austur-Póllandi, hörfar þýzki herinn aftur til hinnar svo- nefndu demarkationsh'nu, en svo er í blöðum og skeytum nefnd landamæralína sú, sem Sovét-Rússland og Þýzkaland haf a komið sér saman um í Pól- landi. Frh. á 4. síðu. „Markmið vort," sagði Cham- berlain, „er að bjarga Evrópu — leysa Evrópuþjóðirnar frá hinum stöðuga ótta við ágengni og of- beldi og varðveita sjálfstæði þeirra og frelsi. Engar hótanir munu duga til þess að fá Breta og Frakka tii þess að hvika frá þessu marki. Um innrás Rússa í Pólland sagði hann, að það atferli hefði ekki komið mönnum á óvart. Hann sagði, að rússneska stjórn- in hefði sent brezku stj'órninni orðsendingu um þetta áform sitt, ög hefði hún þá .svarað ;meÖ annarri, orðsendingu, þess efnis, að innrásin hefði engin áhrif á þá ákvörðun Bretlands að standa við allar sínar skuldbindingar gagnvart Póllandi- Frb. i 4. síðu. Esja kemir U. 8 í fyrramálíð. Skipið er hlaðið rú§- nilöli oq cementi. ipSJA átti aö koma til Vest- ¦*-* mannaeyja kl. 2—3 í jdag;. Skrifstofustjóri skipaútgerðar- innar, Guðjón Teitsson, hafði í morgun kl. rúmlega 10 tal af Pálma Loftssyni framkvæmdar- stjóra, sem er með skipinu, og var.það þá statt fyrir Suðaustur- landi. Esjaer fullfermd af vörum, að- allega rúgmjiöli og sementi. — Skipið þarf að skipa allmiklu af vörum upp i Vestmannaeyjium, og taldi framkvæmdarstjórinin líklegt, að skipið myndi ekki koma hingað, fyrr en um kl'. 8 í fyrramálið. Löngu áður en skipið fðr frá Kaupmannahöfn hafði allt far- þegarúm verið pantað. En skipið á að taka 160 farþega. Þegar géð var, að siglingar myndu ekki stöðvast, hættu um 40 farþegar við aö fara með skipinu, og eru .120 farþegar með því. Ferð skipsins hefir gengið á- geetlega. Einkaleyfi. Guðmundi Jónssyni, Lindar- götu 43. B i Reykjavík, hefir verið veitt einkaleyfi á aöferð til að vinna fisklifrarmjdl og lýsi úx

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.