Tíminn - 22.08.1939, Blaðsíða 4

384
TfolIM, þrigjodagiim 22. ágúst 1939
96. blað
Vegna jarðarfarar
Björns sál. Kristjánssonar
fyrverandí bankastjóra
verður bankanum lokað kl. 12 miðvíku-
dagínn 23. ágúst.
w
Landsbanki Islands.
Yfir landamærin
1. Mbl. kemst í morgun að þeirri
furðulegu niðurstöðu, að skattarnir og
tollarnir auki atvinnuleysið. Eftir því
að dæma væri það hyggilegt að fella
niður tolla á silkivörum og ilmvörum
og draga úr jarðræktarstyrknum, sem
þeirri upphæð svaraði. Það myndi auka
atvinnuna? Þá væri það ekki síður
hyggilegt að lækka skatta á kaup-
mönnum.svo aðþeir gætu varið meira fé
í villubyggingar og persónulega eyðslu,
en fella í þess stað niður framlag ríkis-
ins í fiskimálasjóð. Þetta myndi stór-
auka atvinnuna að dómi Morgunblaðs-
ins! En ætli þeir séu margir, þegar há-
tekjumennirnir eru undantaldir, sem
eru sömu skoðunar?
2. Það ótrúlega hefir komið fyrir, að
Alþýðublaðið og kommúnistablaðið
hafa orðið sammála. En því miður hafa
þau ekki orðið sammála um nauðsyn
þess, að sameina verkalýðssamtökin,
heldur um það, að fara með ósannindi
og róg um Framsóknarflokkinn. Þau
segja, að Framsóknarflokkurinn sé
andvígur auknum síldarverksmiðjum,
enda þótt barátta flokksins frá fyrstu
tíð í þessum máium sýni allt annað.
Fyrir Framsóknarmenn er því alveg
ástæðulaust að óttast þessa nýju „sam-
fylkingu", sem vafalaust verður til lít-
illar ánægju fyrir Finn og Alþýðublaðið
áður en lýkur. x—y.
Þorsteinn Gíslason
(Framli. af 3. síðuj
Eftir að deilunni um sam-
bandslögin enda með sáttmál-
anum 1918, var Þorsteinn Gísla-
son um stund meðritstjóri Morg-
unblaðsins en Lögrétta dreif-
býlisútgáfa af því blaði. Ekki
líkaði Lögrétturitstj óranum að
öllu leyti þetta sambýli og var
Þorsteinn fyrirvaralítið sviftur
stöðu sinni við Morgunblaðið.
Var það trú manna, að sumum
af þeim kaupmönnum, sem áttu
dagblaðið, hefði þótt hinn aldur-
hnigni ritstj óri of linur í sóknum
móti samvinnuhreyfingunni og
málefnum hennar. Þegar frétt-
in um uppsögn þessa barst til
Alþingis, beitti Tryggvi Þór-
hallsson sér fyrir því, að Þor-
steini Gíslasyni yrði veitt nokk-
ur rithöfundarlaun og hélt hann
þeim til dauðadags.
Siðasta ár æfi sinnar gaf Þor-
steinn Gíslason sig eingöngu að
hugðarmálum sínum, skáld-
skap, bókmenntum og útgáfu-
starfsemi. Hann gaf Óðinn út
með miklum myndarskap og
reyndi að bjarga Lögréttu frá
bana með því að gera hana að
tímariti. Hann gaf auk þess út
allmikið af bókum, meir af innri
þörf en til fjárgróða. Hann
fylgdi sömu reglu í vali þeirra
bóka, sem hann gaf út, og
um sögur þær, er hann valdi í
blöð.sín. Hann gaf aldrei út aðr-
ar bækur en þær, sem samboðn-
ar voru vel menntu fólki að lesa
og eiga.
Mikið skarð var höggvið í
fylkingu rithöfunda og fagur-
fræðinga á íslandi við fráfall
Þorsteins Gíslasonar. Hann var
um langan aldur það sem hann
hafði óskað sér að vera: skáld
og bókmenntaíræðingur í landi,
þar sem ekki er unnt að sinna
þessháttar viðfangsefnum nema
í hjáverkum frá daglegum störf-
um. Vera má, að Þorsteinn Gísla-
son hafi þakkað sambandsþjóð-
inni íhaldið um fagurfræðipróf-
tJtt BÆTVITM
Innbrot.
Á sunnudagsnóttina var brotizt i
klæðskeravinnustofu í Aðalstræti 6, en
þar er saumastofa Guðmundar Bjarna-
sonar & Fjeldsted. Var stolið einhverju
af fatnaði. Farið var inn um glugga að
húsabaki.
í Hveragerði
vildi það slys til, að maður nokkur,
Þorsteinn Gíslason frá Sólbakka i
Garði, féll í hver og brenndist mikið
allt upp að mitti. Hann var fluttur á
Landsspítalann og liggur þar þungt
haldinn.
Hjúskapur.
í sumar voru gefin saman í hjóna-
band ungfrú Ólafía Guðjónsdóttir frá
Þórisstööum í Strandasýslu og Ingólf-
ur Helgason í Gautsdal í Geiradals-
hreppi. Þau byrjuðu búskap í Gautsdal
í vor.
Allmargt stúdenta,
sem stunda nám við erlenda háskóla
fór utan í gærkvöldi með Brúarfossi og
Drottningunni.
Vígsla templaralandsins
við Elliðavatn fór fram á sunnudag-
inn í slæmu veðri. Áður hafði vígslu-
samkomunni verið frestað vegna illveð-
urs. Um 200 manns voru viðstaddir og
fór vígsluathöfnin fram með söng og
ræðuhöldum. Skemmtistaðurinn var
skírður Jaðar.
Heirailið
(Framh. af 3. stðu)
málið liggja í þagnargildi allan
þann tíma, enda augljóst hvert
stefna ber, þótt hinn þrautpróf-
aði og vísindalegi grundvöllur sé
ekki til staðar í hverju smá-
atriði. Næst liggur auðvitað fyrir
ríkisvaldið að hlutast til um, að
allt sé ávallt í bezta lagi í þess-
um efnum, þar sem það beinlínis
ræður, til dæmis á ríkisskipun-
um og í skólunum, sem yfirleitt
mun vera, og í öðru lagi að hins
sama sé krafizt af fyrirtækjum,
sem eiga margt að sækja til hins
opinbera, þar á meðal milli-
landaskipin íslenzku o. s. frv.
Annar er þáttur húsmæðraskól-
anna, sem vikið hefir verið að.
Loks verður almenningur, sem
gerir sér ijóst hve mikiivægt mál
þetta er, að gera sitt til. Væri
jafnvel hugsanlegt, ef matsölu-
staðir og veitingahús þættu ekki
nota innlendar matvælategund-
ir, svo að viðunandi mætti telja,
að einhver sterkur félagsskapur
gengist fyrir því, að fólk neitaði
að leggja sér útlendu krásirnar,
hinar merkilegu sósur og súpur
og sætabrauðið, til munns, og
þessi nýjung yrði framkvæmd
á skipulegan hátt, líkt og þegar
skátar hjálpa iögreglunni til að
halda uppi reglu eða ungmenna-
félagar fórna góðum málefnum
gjafavinnu. Jóh.
ið með því að gerast um stund
hinn fyrsti viðurkenndi skiln-
aðarmaður á íslandi. Hún mun
þó lengur minnast í sambandi
við Hafnarveru Þorsteins Gísla-
sonar, að hann eyddi meginorku
langrar starfsæfi í baráttu við
að hlynna að íslenzkri fagur-
fræði. J. J.
Annast kaup og sölu verðbréfa.
Lögreglan í Reykjavík
(Framh. af 1. síðu)
— Það er vel líklegt, að að ein-
hverju leyti verði að taka upp
strangari agarefsingar innan
lögreglunnar hér en aðrar þjóðir
hafa sett, og strangari en þær,
sem við höfum haft. En slíkar
reglur verður að setja með þeim
hætti, sem ég lýsti áðan og tíðk-
ast hjá öllum siðuðum þjóðum.
Ríkisstjórnin fól líka lögreglu-
stjóra á s.l. vori, þegar uppvíst
varð um framangreindar misfell-
ur, að setja lögreglunni strangari
starf sreglur og brýna það fyrir yf-
irmönnum í lögreglunni að fylgj-
ast betur með starfi hennar en
hingað til hefir verið gert. Þess-
ar reglur setti lögreglustjóri 17.
maí í vor. Ég er ekki í neinum
vafa um, að síðan hinir brotlegu
lögregluþjónar voru beittir hin-
um tiltölulega ströngu agarefs-
ingum og hinar nýju starfsregl-
ur settar, hefir reglusemi meðal
lögregluþjóna farið batnandi og
má, að því leyti segja, að að-
finnslurnax komi eftir dúk og
disk.
— Álítið þér, að veilan hafi
einkum verið fólgin í því, að
þessar reglur hafi ekki verið
nógu strangar?
— Nei, ég tel aðalveiluna
fólgna í því, sem ég gerði fyrst
að umtalsefni, að eftir að lög-
regluliðið var orðið jafn fjöl-
mennt og það er nú, að við höf-
um ekki gætt i tíma að taka upp
nýtízku starfsaðferðir til að
fylgjast með starfi og háttum
lögreglunnar. Vegna þess, að
slíkum ráðum hefir ekki verið
beitt, hafa ýmsir af lögreglu-
þjónunum sloppið hjá því, að
yfirsjónir þeirra yrðu kunnar
lögreglustj óra og þeir því hvorki
fengið áminningu né agarefs-
ingu.
Drykkjuskapur hefir legið hér
í landi og hefir yfirleitt ekki ver-
ið tekið hart á drykkjuskapar-
yfirsjónum. Það þarf því enginn
að láta sér til hugar koma, að
þegar tekinn er fjöldi manna inn
í lögregluna,gerbreytist þeir frá
því, sem menn eru almennt, þótt
þeir séu klæddir í einkennis-
búning. Drykkjuskapar-yfirsjón-
ir, sem þeir hafa getað framið
sem almennir borgarar, án þess
að það á nokkurn hátt væri til
að skemma mannorða þeirra, —
samkvæmt þeim siðareglum, sem
hér gilda, — eru taldar stórar
yfirsjónir, þegar þeir eru orðnir
lögregluþjónar. Það þarf vissu-
lega strangt aðhald, ef það á
að takast að koma þessum
mönnum allt í einu í skilning um
þetta atriði, á meðan umhverfis
þá eru líka menn, æðri sem
lægri, er drekka á áberandi hátt,
án þess að það þyki verulega að-
finnsluvert. Til þess að halda
þessum skilningi að lögreglu-
þjónunum og til þess að fylgjast
með starfi þeirra og halda uppi
aga, þarf vinnuaðferðir og meiri
kunnáttu en hingað til hefir
tíðkast í yfirstjórn lögreglunnar,
en sem nú er orðið nauðsynlegt,
eftir að lögregluliðið er orðið
jafn fjölmennt og það nú er. Nú-
verandi lögreglustjóri er góður
lögfræðingur og hinn hæfasti
starfsmaður. En hann skortir,
eins og okkur fyrirrennara hans
í starfinu og lögfræðinga yfir-
leitt, þá sérþekkingu í aga og
öðru er að honum lýtur, sem orð-
ið er nauðsynlegur síðan lög-
regluliðinu fjölgaði svo mjög.
Það er þessi hlið málsins, sem
er aðalatriðið, og ríkisstjórnin
hefir gert sér ljóst. Þess vegna
var það ákveðið strax í vor, að
gera gerbreytingar á lögreglu-
málunum og vinnuaðferðum
innan lögreglunnar. í samráði
við hina ráðherrana átti ég þeg-
ar í vetur, er ég þóttist sjá veil-
urnar innan lögreglunnar, tal
við Agnar Kofoed Hansen, sem
ég álít einna færasta manninn,
sem við eigum völ á til þessa
starfs, og bað hann að taka að
sér að standa fyrir þessum
breytingum. Hann neitaði því
tvívegis í fyrstu.en á s.l. vori, eft-
ir að hann hafði athugað málið,
féllst hann á að taka þetta starf
að sér. Flugfélagið gerði það síð-
an, fyrir hans atbeina, að veita
honum lausn frá starfi sínu þar,
að öðru leyti en því að hann
verður flugmálaráðunautur á-
fram. Svo búnu fór hann utan
snemma í sumar og hefir dvalið
þar síðan til að kynna sér lög-
reglumál, aga og reglur innan
lögreglunnar, sem hann er
raunar mjög kunnugur áður,
vegna þeirrar menntunar, sem
hann hefir fengið. Og nú í haust,
í byrjun október, kemur hann
hingað heim, og ef til vill sænsk-
ur maður með honum, til þess
að byrja á umbótastarfi sínu.
Hvað nánar hefir verið fyrir-
hugað um starf Agnars Kofoed
Hajfisen og fyrirkomulag lög-
reglumálanna sé ég ekki ástæðu
til að ræða um að svo stöddu.
Það hefir verið nokkuð undir-
búið af ríkisstjórninni í sumar.
Ég er ekki í nokkrum vafa um
það, að hér verði sköpuð sú lög-
regla og sá agi og reglusemi inn-
an hennar, að menn hafi ekki
ástæðu til að færa fram kvart-
anir, því að það má í þessu sam-
bandi taka það fram, að auk
þess, sem Agnar Kofoed Hansen
er alþekktur dugnaðarmaður, er
hann jafnframt hinn eindregn-
asti bindindismaður og mun gera
strangar kröfur til lögreglunnar
í þeim efnum. Þetta ætti að vera
auðvelt, því að þrátt fyrir þær
misfellur, sem talað hefir verið
um, er meginkjarni lögreglunnar
ágætt lið.
Almenningur þarf því ekki að
halda það, að í lögreglumálum
sé einhver samábyrgð spillingar-
innar á leiðinni, heldur hefir nú
undanfarna mánuði verið unnið
að undirbúningi umbóta, sem
eru miklu víðtækari en þær, sem
gerðar hafa verið hingað til. Það
var ekki tilætlunin, að gera þessi
mál að umtalsefni, þó ýmsir viti
orðið um erindi Agnars Kofoed
Hansen til útlanda í vor, en
vegna þess umtals sem orðið
hefir um þessi mál, tel ég rétt,
að þetta komi fram, svo m. a.
megi marka stefnu ríkisstjórn-
arinnar af því, að hún hefir
kjörið þann manninn, sem hún
■GMILA bÍÓ-*0—0—°*
Segðu sannleík-
ann Nícole!
Bráðskemmtileg og smell-
in amerísk gamanmynd.
Aðalhlutverkið leikur hin
fjöruga franska leikkona
DANIELLE DARRIEUX,
sem kölluð hefir verið „feg-
ursta leikkona Evrópu“.
DOUGLAS FAIRBANKS
yngri og
MISCHA AUER.
NÝJA BÍÓ——■—
Frjálslynd
æska
Hrífandi fögur og skemmti-
leg amerísk kvikmynd frá
COLUMBIA FILM, um
glaða og frjálslynda æsku.
Aaðalhlutverkin leika:
GARY GRANT,
KATHERINE HEPBURN,
DORIS NOLAN,
LEW AYRES.
198 William McLeod Raine:
Molly mundi á síðustu stundu, að
þetta var leyndarmál.
— Það var mér að kenna, sagði
hún óákveðin.
— Þessar venjulegu þrætur unga
fólksins, býst ég við, sagði hann og
reyndi að leita fyrir sér.
— Það skiptiT ekki máli, sagði Molly
og skaut sér undan að svala forvitni
hans. — Að eins — ef hann — ef hann
verður ekki frískur. — — Það væri
voðalegt.
— Við gerum hvað við getum, sagði
Wagner hughreystandi. — Ég verð hér
kyrr unz hann er kominn yfir það
versta. Þú skalt ekki æðrast, ég bjarga
honum fyrir þig ef það er hægt.
Molly reyndi ekki að leiðrétta þann
misskilning, sem hann gat hafa lagt í
hlutina. Hún var heldur ekki viss um
hvort það væri misskilningur. Henni
fannst, þessa stundina, að sama væri
um alla menn nema Steve. Hún hefði
lagt allt í sölurnar fyrir hann.
Hún ímyndaði sér guð harðan, en þó
góðan og nú hrópaði hún bænir sinar
til hans út í nóttina, í barnslegri ör-
væntingu.
— Góði guð! Láttu hann ekki deyja.
Ég skal ekki verða eins og ég hefi verið.
Ég skal vera góð, — ef þú lætur Steve
lifa — og öðruvísi en ég hefi verið.
Flóttamaðurinn frá Texas 199
Henni datt í hug orðið „sártiðrandi".
Hún hvíslaði það, svo guð gæti skilið
hvernig hún ætlaði að breyta sjálfri sér,
og treyst því, að hún reyndi ekki oftar
að stjórna alheiminum hans.
Wagner læknir vissi það af gamalli
reynslu, að Molly myndi ekki njóta
svefns fyr en hún væri orðin líkamlega
þreytt. Hann lét hana því sitja hjá
sjúklingnum lengi nætur. Klukkan var
orðin tvö þegar hann læddist inn í her-
bergið til þess að leysa hana af. Hann
var með stýrurnar í augunum.
Molly benti honum til sín, fram að
dyrunum, þegar hann hafði litið á
sjúklinginn og tekið á slagæðinni.
— Hvernig er hann, hvíslaði hún.
— Hjartað er sterkt og það gefur
betri vonir. Ég ætlast nú til að þú farir
að sofa, stúlka mín, og eftirlátir mér að
vaka yfir honum, ef þú trúir mér fyrir
því.
— Já læknir, ef ég get, svaraði hún.
— Þú munt komast að raun um, að þú
getur sofnað, ef þú ferð ekki að örvænta.
Taktu nú eftir því, sem ég segi: Ef þú
ekki verður hvíld í fyrramálið, þá getur
þú ekki hjúkrað sjúklingnum mínum. Ég
vil ekki sjá þig aftur á fótum fyrri en
klukkan tíu. Hefir þú skilið mig?
Molly kinkaði kolli til samþykkis. Hún
fann til sigurgleði iðrunarinnar með
Félagfsbókbandið
er flult
(úr Félagsprentsmiðjunní)
í Ingólfsstrætí 9
(Amtmannshúsið).
^máiiöluverð
á eftirtöldum tegundum af clgarettum má
ekki vera hærra en hér segir:
Capstan Navy Cut Medium ... . ... . í 10 stk. pk. kr. 1.00 pk.
Players Navy Cut Medium .... 10 — — — 1.00 —
Players Navy Cut Medium .... 20 — — — 1.90 —
Gold Flake 20 — — — 1.85 —
May Blossom 20 — — — 1.70 —
Elephant . . . . - 10 — — — 0.75 —
Commander . . . . - 20 — — — 1.50 —
Soussa . . . . - 20 — — — 1.70 —
Melachrino . . . . “ 20 — — — 1.70 —
De Reszke turks . . . . “ 20 — — — 1.70 —
De Reszke virginia . . . . - 20 — — — 1.60 —
Teofani . . . . - 20 — — — 1.70 —
Westminster Turkish A.A . . . . - 20 — — — 1.70 —
Derby . . . . - 10 — — — 1.00 —
Lucky Strike ... . - 20 — — — 1.60 —
Raleigh ... . - 20 — — — 1.60 —
Utan Reykjavíkur og Hafnarfjarðar má leggja allt að 3% á
innkaupsverð fyrir sendingarkostnaði til útsölustaðar.
TÓISAKSEINKASALA ttlKISIAS.
álítur einna dugmestan og
strangastan reglumann meðal
ungra manna, og hefir jafn-
framt sérmenntun til þess að
taka að sér umbótastarf í lög-
reglumálum landsins.
Athugasemd
við leiðréttingu
(Framh. af 2. síðu)
getur Þ. Þ. sakast um það við
mig, þó „vísu“höf. hafi hlotið
hlut skáldfífla af Gunnlaðar-
mjöðinum. Þ. Þ. segir að „sumir
þessara manna auka á skemmt-
un í kunningahópi með kveð-
skap sínum, en nokkrir þeirra
hafa þá sjálfsvirðingu, að æskja
þess að honum sé ekki mjög á
loft haldið.“ En hvað um sjálfs-
virðing höf. þessarar vísu, er
lætur hana fara athugasemda-
laust í hópi rúmlega 80 manna,
en vill ekki láta nafns síns getið.
Annars læt ég öðrum eftir að
dæma um bragarbótina úr
„hringatróðum“ og í „hringa-
gnoðum“. Get ég vel óskað hon-
um til lukku með fleyturnar og
formennskuna. En að bragar-
launum sæmi ég hann þessari
vísu:
Þegar boðann brýtur inn
og bylur á stoðum fínum,
hækkar voðir hetjan svinn
á hringagnoðum sínum.
Kr. H. Breiðdal.
Á krossgötnm.
(Framh. af 1. siðu)
smábátar á vorvertíð og aflafengur
talinn nema 265 smál. í júlíbyrjun, en
112 í fyrra. — Frá Þingeyri gengu 2
línugufuskip á vetrarvertíð og 1
vélbátur og fáeinir smábátar stunda
færafiski í ígripum í sumar. Afla-
fengur í júnílok var 300 smálestir,
í fyrra 123. — 10—12 bátar frá Arnar-
firði voru að fiskveiðum í vor og munu
hafa aflað sem næmi rösklega 100
smál. af fullverkuðum fiski, en í fyrra
öfluðust þar 70 smál. — Úr Táknafirði
gengu 6 hreyfilbátar í vor. Afli þeirra
57 smál. Afli í fyrra 12 smál. — Frá
Patreksfirði gengu tveir togarar, en
auk þess hafa 1 vélbátur og 7 hreyfil-
bátar gengið á færafiski. Komnar á
land 1. júlí 908 smál., en í fyrra 700. —
Nú hlakka ég til að fá kaffi-
sopa með Freyjukaffibætis-
dufti, því þá veit ég að kaff-
ið hressir míg
Hafið þér athugað það, að
Freyju-kaffibætisduft inni-
heldur ekkert vatn, og er
því 15% ódýrara en kaffi-
bætir í stöngum
REYNIÐ FREYJU-DUFT
XFREYJA’’ NÝR ‘ X I
KAFFIBÆTIlNs^wa
Úr Víkum gengu í vor 15 hreyfilbátar,
tveim færri en í fyrra. Afli svipaður
og þá, um 80 smálestir. Úr Flatey,
Bjarneyjum og víðar gengu í vor 1
stór vélbátur og 9 smærri vélbátar.
Aflafengur í júlíbyrjun talinn 32 smál.