Tíminn - 19.04.1941, Qupperneq 4

180
TÍMIM, laiigardaglnn 19. apríl 1941
44. blað
ðOOO bókamenu
úr öllum héruðum og kaupstöðum landsins eru fastir áskrif-
endur að tímaritinu Dvöl. Dvöl er höfð á hávegum hvarvetna
þar sem lestrarhneigt og menntafúst fólk er. Hún er ein
þeirra bóka, sem oftast eru lesnar á heimilunum, enda eru
sumar sögurnar, sem í henni birtast, perlur heimsbókmennt-
anna.
Eruð þér kaupandi Dvalar? Séuð þér það ekki, þá kynnið
yður efni það, er hún flytur, og hugleiðið síðan, hvort þeim
6 krónum sé elcki vel varið, sem lagðar eru í að kaupa Dvöl.
Tímaritið DVÖL,
Lindargötu 9 A, Reykjavík. Sími 2353.
flR BÆNUM
Stúlkur þær,
sem tóku þátt í fyrsta hússtjórnar-
námskeiðinu á Laugarvatni vorið 1931,
undir stjórn ungfrú Helgu Sigurðar-
dóttur, eru beðnar acS setja sig í sam-
band við Ragnheiði Bjarnadóttur, Von-
arstræti 4, Reykjavík, sími 3520, strax,
vegna fyrirhugaðrar Laugarvatnsferðar
3. maí næstkomandi.
Eyfirðingafélagið
heldur aðalskemmtun sina í Odd-
fellowhúsinu á þriðjudaginn kemur.
Hefst hún með kaffidrykkju klukkan
8,30. meðal þeirra, sem skemmta, eru
Jakob Kristinsson fræðslumálastjóri,
Einar Árnason alþingismaður, Gunnar
Pálsson söngvari og Vigfús Sigurgeirs-
son ljósmyndari.
Trúlofun
sína hafa nýlega opinberað Rebekka
Eiriksdóttir á Sandhaugum í Bárðar-
dal og Halldór Kristjánsson á Kirkju-
bóli í Önundarfirði.
íslenzku piltarnir,
Sigurður Finnbogason og Þórhallur
Pálsson, sem brezka herstjórnin lét
handtaka í fyrrasumar og flytja til
Englands, vegna sendistöðva, er þeir
höfðu í fórum sínum að talið var, hafa
nú verið látnir lausir úr haldi. Komu
þeir hingað til lands fyrir bænadagana.
Skipstjóra- og stýrimannafél.
Reykjavíkur hélt nýlega fund um
siglingahættuna. Samþykkt var að
segja upp núgildandi áhættusamningi
og að banna félagsmönnum að sigla til
Englands fyrst um sinn. Ennfremur
var samþykkt að kjósa fimm manna
nefnd, er vinni í samráði við önnur
stéttarfélög að auknu öryggi á sjón-
um. Þá var óskað eftir að Slysavama-
félagið héldi námskeið fyrir sjómenH
í meðferð sjúkra og særðra manna.
Ennfremur var kosin nefnd til aö at-
huga möguleika fyrir fiskveiðum við
Grænland. í félagi þessu eru skipstjór-
ar og stýrimenn á línuveiðurunum og
smærri skipunum.
Georg’ Ólafsson
(Fravih. af 1. síðu.)
Ólafssonar í því mikla verki
mun ekki gleymast. J. J.
Georg Ólafsson bankastjóri
andaðist eftir allþunga legu að-
faranótt skirdags síðastl. Hann
var fæddur 26. des. 1886 í
Reykjavík. Foreldrar hans voru
Ólafur Sveinsson gullsmiður og
kona hans, Þorbjörg A. Jóns-
dóttir. Settist hann í lærða
skólann haustið 1897 og lauk
stúdentsprófi árið 1903. Sama
ár sigldi hann til Kaupmanna-
hafnar og innritaðist í Hafnar-
háskóla. Lauk hann prófi í hag-
fræði við Hafnarháskóla árið
1909.
Að loknu námi kom hann
hingað heim og gegndi mörgum
trúnaðarstörfum, unz hann var
skipaður bankastjóri 1921, en
því starfi gegndi hann til
dauðadags.
Georg var kvæntur danskri
konu, sem lifir mann sinn, á-
samt þrem uppkomnum börn-
um þeirra, tveimur dætrum og
einum syni.
Georg verður jarðsunginn í
dag.
Smíða trúlofunarhringa
o. fl. Jón Dalmannsson
Grettisgötu 6. Rvík.
Athugasemd
Um þessar mundir er að birt-
ast löng grein í Alþýðublaðinu
eftir Stefán Jónsson skrif-
stofustjóra. Greinin fjallar um
afkomu bænda og embættis-
manna í Reykjavík. Þar sem
Alþýðubl. heldur því fram, að
greininni hafi verið neitað um
rúm í Tímanum, þykir rétt að
taka þetta fram:
1. Tvær langar greinar eftir
Stefán Jónsson um þetta mál
hafa nýlega birzt hér í blað-
inu. Mun þar hafa komið fram
flest eða allt það, sem styður
það sjónarmið, er hann og skoð-
anabræður hans hafa í þessum
efnum. í frekari skrifum um
þetta mál myndi kenna meira
endurtekninga en nýrra rök-
semda.
2. Hér í blaðinu hafa birzt
nokkrar svargreinar við grein-
um St. J. Þó liggja hjá blaðinu
fimm slíkar svargreinar, sem
ekki munu verða birtar, aðal-
lega vegna rúmleysis og eins
vegna þess, að flest aðalatriði
þeirra hafa komjð fram í þeim
greinum, sem hafa verið birtar.
3. Þegar blaðinu barst þriðja
grein St. J. (þ. e. sú grein, sem
nú er að birtast í Alþ.bl.), var
honum tjáð, að blaðið treysti
sér ekki til að birta hana, nema
hún væri verulega stytt, þar
sem greinin myndi annars hafa
tekið um 6—7 heildálka í blað-
inu. Var honum jafnframt bent
á, að slík stytting þyrfti ekki
að skerða efni greinarinnar og
honum heitin aðstoð við stytt-
inguna. Þetta boð vildi St. J.
ekki þiggja.
4. Tímanum berst miklu meira
af aðsenduni greinum en hægt
er að birta. Það er því útilokað,
að hægt sé að leyfa þrotlausar
ritdeilur um einstök mál og sízt
af öllu eftir að þær eru aðal-
lega orðnar karp og endurtekn-
ingar. Reynir það á þegnskap
aðila, hvort þeir sætta sig við
þessar hömlur, sem leiðir af
takmörkuðu rúmi blaðsins.
Á víðavangi.
(Framh. af 1. slðu.)
ara til hergagnakaupa í Banda-
ríkjunum! En gallinn á þessari
ráðagerð kommúnistablaðsins
er sá, að við • gætum ekki siglt
til Rússlands, nema með leyfi
Þjóðverja, því að þeir ráða al-
gerlega yfir leiðinni þangað, og
Stalin fær heldur ekki að selja
vörur til landa undir brezkum
yfirráðum, nema með samþykki
Þjóðverja. Og þótt Þjóðviljinn
geri sér háar vonir um „félaga“
Hitler, er ekki sennilegt, að
hann myndi fara að afturkalla
hafnbannsyfirlýsingu sína að-
eins vegna beiðni „félaga“ Ein-
ars og Brynjólfs, þótt þeir starfi
dyggilega í þjónustu hins and-
brezka áróðurs! Þessi stórfellda
„stríðsáætlun" Einars og Bryn-
jólfs hefir því ekki aðra þýðingu
en að sýna, að enn á Stalin hug
þeirra og hjarta.
Skipulag
f ólksf lutnínga.
(Framh. af 2. slðu.)
úr raunverulegu flutnings-
gjaldi. Þó að megi misnota
þetta og þyngja um of á sér-
leyfishöfum með þessum póst-
flutningum, þá er þar þó verið
að vinna fyrir almenning. Ann-
að gjald, ferðastofugjaldið,
hafa sérleyfishafar ómaklega
orðið að greiða, því að það hefir
aðallega verið notað til þess að
halda uppi gagnslausri, örvasa
stofnun.
Með því að póstmálastjóri,
með fámennri, vel valinni
nefnd, sæi um skipulagningu
fólksflutninganna, þá væri hún
dregin úr höndum sérleyfishaf-
anna og ráðherra, sem venju-
lega er sitt á hvað úr hverjum
flokki, og væri honum sennilega
ekkert óljúft að losna við ásókn
sinna sterku flokksmanna í því
að fá sérhagsmuni . sína upp-
fyllta á kostnað almennings. Er
þetta ekki sagt til þess að álasa
eða lofa nokkurn sérstakan
ráðherra.
. Og með því að haga sérleyfis-
ferðunum vel, yrði hægara að
nálgast það, að póstsamgöngur
íslendinga kæmust í viðunandi
horf. En það er tæpast hægt að
segja, að þær séu það á meðan
það tekur hálfan til heilan mán-
uð að koma pósti frá höfuð-
staðnum til viðtakenda, > jafn-
vel 1 nærsveitunum.
Þyki ekki fært að koma
skipulagningunni á fólks-
flutningum í viðunandi horf, þá
er bezt að afnema hana, þó að
það sé neyðarúrræði.
V. G.
Ankin framlög
(Framh. af 1. síðu.)
inga sveitabýla, einkum endur-
byggingastyrkinn. Þá hefir
einnig verið bent á, að safna
ætti þeim hluta framlagsins,
sem ekki notaðist vegna styrj-
aldarástandsins, í sérstakan
sjóð, er yrði notaður, þegar
byggingar ykjust aftur.
Flokksþing Framsóknar-
manna í vetur lýsti eindregnu
fylgi sínu við þessa stefnu og
krafðist m. a. að endurbygging-
arstyrkurinn yrði þrefaldaður.
í frv. er aðeins gert ráð fyrir, að
hann verði tvöfaldaður, en þeir
sem til þekkja, vita, að það er
óf lítið.
Styrjöldin á Balkan
(Framh. af 1. síðu.)
að fara með allan her sinn úr
Albaníu og eru ítalir nú að
taka þær stöðvar, sem Grikkir
voru búnir að taka af þeim.
Annars eru fregnir það ógreini-
legar, að ekki er hægt að gera
sér fulla grein fyrir, hvar hin-
ar eiginlegu vígstöðvar eru. En
í seinustu fregnum Banda-
manna segir, að þeir séu að
hörfa til nýrrar, styttri varnar-
línu og að ástandið sé mjög al-
varlegt.
Þjóðverjar virðast leggja á
það höfuðkapp að hraða sókn-
inni sem mest og spara því
hvorki mannslíf né hergögn.
Vélahersveitir þeirra sækja
fram, varðar steypiflugvélum,
en fótgönguliðið kemur á eftir.
Oft hafa steypiflugvélarnar
flogið svo lágt, að þær hafa
verið skotnar niður með vél-
byssum: Stundum hefir fót-
gönguliðið haldið áfram eftir
að búið var að hindra árás véla-
hersveitanna og hefir mann-
fallið þá orðið gífurlegt. Þjóð-
verjar hafa gert stórkostlegar
loftárásir á ýmsa staði í Grikk-
landi og hefir mörgum bæjum
verið jafnað við jörðu.
Fregnir Bandamanna róma
mjög afrek brezka flughersins
og telja hann hafa valdið óvin-
unum miklu tjóni. En þótt
vörn Bandamanna hafi reynst
hin öruggasta, — einkum
Ástralíuhermannanna, en aðal-
sókn Þjóðverja hefir hingað til
mætt á þeim, — eru miklar lík-
ur til, að hún verði brotin á
bak aftur. Aðalástæðan er sú,
að Þjóðverjar eru miklu liðfleiri
og geta því stöðugt teflt fram
nýju og óþreyttu liði. Það er
talið, að Þjóðverjar og ítalir
hafi talsvert á aðra milljón
hermanna á vígstöðvunum í
Grikklandi og Albaníu, en lið
Bandamanna er meira en helm-
ingi færra. Auk þess eiga þeir
fyrrnefndu miklu auðveldara að
bæta við sig liði.
Þrátt fyrir hinar miklu hörm-
ungar, sem hafa dunið yfir
grísku þjóðina seinustu dagana,
virðist hugrekki hennar óbilað
og baráttuhugurinn sennilega
aldrei meiri.
Þótt Þjóðverjar næðu Grikk-
landi á sitt vald, hefir það eng-
in úrslitaáhrif í styrjöldinni.
Það myndi að vísu gera aðstöðu
Breta nokkuð óþægilegri við
austanvert Miðjarðarhaf, en
heldur ekki meira. Sókn Þjóð-
verja á þessum slóðum hefir
ekki verulega þýðingu, nema
þeim takist að ná yfirráðum
yfir Tyrkjum og brjóta sér
þannig leið til Aslu._________
Á krossgötum.
(Framh. af 1. slðu.)
sóttasta vara, enda hnossgæti. Lætur
aS líkum, ef svo verður einnig hér. Æti-
sveppirnir eru ræktaðir í myrkri og er
heppilegast að láta þá búa við sem
næst 17 stiga hita. Til nýrrar uppskeru
er sáð með tveggja mánaða fresti. Æti-
sveppirnir þurfa mikla umhirðu og ná-
kvæmni í allri aðbúð og mikinn og
haganlegan áburð.
t t r
Bálfarafélagi íslands barst nýlega
allvegleg gjöf frá konu einni austan
fjalls, er eigi vildi láta nafns síns getið.
Voru það 500 krónur, er hún færði fé-
laginu að gjöf. Fénu skal varið til þess
að koma upp bálstofu hér á landi.
Airnað þing S.IJ.F.
(Framh. af 1. siðu.)
þeií bregðist vel við málaleitun
stjórnarinnar.
Allar upplýsingar viðkomandi
þinginu er hægt að fá hjá Agli
Bjarnasyni, sem er formaður
undirbúningsnefndar. Hann
vinnur á afgreiðslu Tímans og
hefir þar síma 2323. Bréf til
hans eru merkt: Pósthólf 1044,
Reykjavík.
342 Robert C. Oliver:
leik og ekki grunað við hvers konar
menn þeir áttu. Sá, sem réðst á Taylor,
vissi ekki fyrr en hann lá spriklandi á
balcinu, en um leið hneig félagi hans til
jarðar fyrir bylmingshöggi, sem Bob
sló hann undir kjálkann.
— Menn eru sjaldan góðir í áflog,
þegar þeir eru bæði svangir og undir á-
hrifum víns, sagði Taylor glottandi. Nú
skulum við gera þá óskaðlega meðan við
ljúkum erindi okkar hér. Þeir bundu
hendur þeirra fyrir aftan bak og kefl-
uðu þá, til þess að þeir gætu ekki kall-
að á hjálp.
Síðan gengu þeir að kofanum og
kvöddu dyra.
Brátt heyrðu þeir, að einhver var á
hreyfingu inni fyrir.
Digurbarkaleg, drafandi kvenmanns-
rödd spurði hver væri úti.
— Vinir Enochs, svaraði Taylor, á
eins flárri þýzku og hann gat.
Nú varð þögn. Sú gamla var að hugsa
sig um.
— Hér er enginn Enoch, sagði hún
loks.
— Hvenær kemur hann þá — það er
mjög áríðandi.
Aftur varð löng þögn.
—Hverjir eruð þið?
— Vinir Enoochs, svaraði Taylor aftur,
eins sannfærandi og hann frekast gat.
Æfintýri blaðamannsins 343
Sú gamla virtist enn ekki ugglaus, því
hún sagði:
— Enoch er í gistihúsinu.
— Hann var þar ekki þegar við kom-
um þar. Gestgjafinn sagði, að hann
hefði farið heim.
— Þá hlýtur hann að koma fljótlega.
Þið getið beðið þarna úti á meðan.
— Nei, sagði Taylor. Við förum aftur
til gistihússins. Viö höfum gert okkur
þetta ómak hans vegna. Vilji hann ekki
tala við okkur, ,er það verst fyrir hann
sjálfan. Segið honum, að hann geti hitt
okkur á gistihúsinu.
— Hvað heitið þið, spurði sú gamla
varlega.
— Skiptir engu máli. Við förum —
hann getur hitt okkur þar — gleymið
ekki að skila þessu.
Taylor gekk nú frá húsinu og steig
þungt til jarðar. Bob kom á eftir honum.
Þeir földu sig þar sem þeir höfðu skilið
við leiðsögumennina.
Leynilögreglumaðurinn lagði fingur-
inn á munninn til merkis um það, að
þeir ættu að þegja. Sú gamla átti að á-
líta að þeir væru farnir.
— Litlu seinna sáu þeir dauft ljós
inni í kofanum og innan skamms opn-
uöust dyrnar og sú gamla staulaðist út.
Hún hélt ljóskerinu fyrir framan sig og
skimaði um.
r------GAMLA BÍó----
60 S 1
(PINOCCHIO)
Litskreytt teiknimynd,
gerð eftir hinu heimsfræga
æfintýri um gerfipiltinn
Gosa, sem komið hefir út
á íslenzku. „Gosi“ tekur
öllu langt fram, sem snill-
ingurinn Walt Disney, höf-
undurinn að Mickey Mouse
og kvikmyndinni af
„Mjallhvít og dvergunum
sjö“, hefir áður sent frá
sér.
Sýnd kl. 7 og 9.
I »»--
•NÝJA BÍÓ—-----
VIÐ SVANAFLTÓT
(SWANEE RIVER)
Amerísk kvikmynd, er sýn-
ir þætti úr æfisögu Steph-
an C. Foster’s, alþýðutón-
skálds Ameríku, höfund
hinna frægu söngva „My
old Kentucky Home“ og
„The old Folks at Home“
(Swanee River).
Myndin er tekin í eðli-
legum litum.
Aðalhlutverkin leika:
DON AMECHE,
ANDREA LEEDS og
AL JOLSON.
Sýnd kl. 7 og 9.
ptfýja
í Hlvana-
■ «r
Ninjörlikið
er langbezla smjörlíkid, sem
láanlegt er
The World’s News Seen Through
The Christian Science Monitor
An International Daily Newsþaþer
is Trudiful—Constructive—Unbiased—Free from Sensationai-
ism — Editorials Are Titnely and Instructive and Its Daily
Features, Together with the Weekly Magazine Section, Make
the Monitor an Ideal Newspaper for the Home.
The Christian Science Publishing Society
One, Norway Street, Boston, Massachusetts
1.00 a Month.
50 a Year.
— Já, með ánægju, kæra frö-
ken, enda seljum við langmest
af þelrri handsápu.
.... og svo umfram allt a8 senda
mér 1 stykki SAVON DE PARIS,
hún er svo ljómandi gó8.
Atviiuiuhætur . .
(Framh. af 3. siðu.)
að draga frjómagn úr skauti
jarðarinnar, getur tæpast í
venjulegu árferði verið um neitt
atvinnuleysi að ræða, umfram
það, sem leiðir af okkar óstöð-
ugu veðráttu og sérstöku stað-
háttum. Ef skynsamlegur vöxt-
ur fiskiflotans, samhliða nægri
aukningu á ræktun landsins, er
í réttum hlutföllum við fólks-
fjöldann á hverjum tíma, þá er
atvinnuleysið úr sögunni í öllu
venjulegu árferði. Og það er
áreiðanlega ekkert heljarátak,
að (láta atvinnuúrræðin vtaxa
nægilega, eftir þessum leiðum.
Niðurl. næst.
T U S K U R.
Kaupum hreinar ullar- og
bómullartuskur hæsta verði.
Húsgagnaviniiustofan,
Baldursgötu 30.
y
*