Morgunblaðið - 03.02.1976, Side 15

Morgunblaðið - 03.02.1976, Side 15
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 3. FEBRUAR 1976 15 Pétur Guðmundsson Kjarri í Ölfusi 80 ára Pétur Guðmundsson Kjarri í Ölfusi er áttarfu ára í dag. Pétur er fæddur í Kollafirði 3. febr. 1896 á heimili afa síns, Kolbeins Eyjólfssonar. Foreldrar Péturs voru um það leyti í Kollafirði en fluttu stuttu síðar til Reykja- víkur. Pétur dvaldi á sumrin í Kollafirði til fermingaraldurs en ólst að öðru leyti upp i Reykjavík í foreldrahúsum. Þegar Pétur komst af æsku- og unglingsárun- um, tók alvara lífsins við og vinna, sem ekki þótti vel borguð i byrjun. Hann vann lengi í Slippn- um í Reykjavik, sem var þá ekki síður en nú þjóðþrifafyrirtæki. Á tímabili vann Pétur á eyrinni og var vinnutíminn að jafnaði 60 stundir á viku. Var kaupið með þessum vinnutíma 15 kr. á viku. En forstjóri Slippfé- lagsins hafði augástað á Pétri og vildi fá hann aftur til þess að vinna hjá fyrirtæk- inu. Var hann beðinn að taka að sér verzlunina í Slippnum og það gerði hann. Var Pétur þar verzlunarstjóri í rúmlega 10 ár. Að þeim tfma Ioknum réðst hann í sjálfstæðan atvinnurekstur og opnaði verzlunina Málarann í Lækjargötu 2, en skömmu seinna var verzlunin flutt í Bankastræti 7. Málningarvöruverzlunin gekk vel undir stjórn Péturs, sem var allt í senn fyrstu árin, forstjóri, afgreiðslumaður í búð, bókari og pakkhúsmaður. Þá var vinnudag- ur Péturs lartgur og strangur. Árið 1935 stofnaði Pétur Málningaverksmiðjuna Hörpu h/f og byrjaði rekstur verk- smiðjunnar 3. febr. 1936. Var það fyrsta fyrirtæki þeirrar tegundar hér á landi. Það var vissulega brautryðjendastarf að hefja fram- leiðslu á málningu i landinu. Vrnsir byrjunarerfiðleikar gerðu vart við sig, sem tókst að yfir- vinna, eftir að efnafræðingur var fastráðinn að fyrirtækinu. Verzlunin í Bankastræti gekk vel og málningarframleiðslan komst í gott horf. Pétur sá góðan árangur af erfiði sínu og var orðinn vel efnaður á hérlendan mælikvarða. Hann hefði því getað unað vel hag sínum áfram í höfuðborginni. En frá þvi Pétur var ungur i sveit og naut fegurðarinnar í Kollafirði, geymdi hann þá von i brjósti að geta búið í sveit, gengið á grasi, unnið að ræktunarmálum og horft á búpening i húsi og haga. Æskudraumurinn rættist fyrir 25 árum, þegar hann keypti Þóru- staöi í Ölfusi. Þar byggði Pétur og ræktaði eins og hugurinn stóð til. Margir komu að Þórustöðum, sem vildu sjá fyrirmyndarbýli, bæði erlendir gestir og innlendir. Að því kom að bóndinn á Þórustöðum fann, að starfsþrekið var ekki eins mikið og áður og að hann þoldi ekki það umfangsmikla amstur, sem stórum búrekstri fylgir. Var því ekki um annað að ræða en hætta umfangsmikilli búsýslu. Þar byggði Pétur snoturt íbúðarhús sem hann býr i með konu sinni Rögnu Sigurðardóttur. Er nýja heimilið nefnt Kjarr. Þar vinna bæði hjónin að hugðarefn- um sínum og prýða heimilið eins og bezt má verða. Skógur er rækt- aður í kringum húsið og hefir hann dafnað vel á stuttum tíma. A sumardögum er blómaskrúð mikið og margs konar plöntur, sem prýða umhverfið í Kjarri. Er umgengni öll úti og inni húsráðendum til mik- ils sóma. Ræktunin i Kjarri sýnir hvað gera má í islenzku umhverfi, þegar menn hafa auga fyrir fegurð og nægi- legan tíma og kunnáttu i garð- rækt og margþættu ræktunar- starfi. En það hafa þau bæði hjónin i Kjarri. Pétur nýtur þess að sjá alla ræktunina í kringum nýja heimilið ásamt víðfeðmu og mikilfenglegu útsýni þaðan. Línum þessum fylgja beztu af- mæíisóskir. Ingólfur Jónsson Öllum tæknilega-hugsandi bíleigendum hefur löngum veriö Ijóst, aö vanstilltar og brunnar platínur, svo og þéttir, sem ekki eru í lagi, eru algengasta orsök gangtruflana og óhóflegrar benzíneyðslu. Báöir þessir veiku hlekkir eru úr sögunni meö tilkomu platfnulausu transistorkveikjunnar. Fyrsta platínulausa transistorkveikjan í heim- inum var smíðuð af LumenÉtton LTD. Sex ára þróun og sjö einkaleyfi á tæknilegum lausnum er kaupendum trygging fyrir því Þessi viðurkenning er aðeins veitt einum aðila ár hvert fyrir framúrskarandi tækni- nýjung. BEZTA SEM VOL ER A Lumenition Platínulaus transistorkveikja er nú- tíma lausn. Ef benzínvélin hefði verið fundin upp á því herrans ári 1975 er það öruggt mál, að engum hefði dottið í hug að nota platínur og þétti. Þess í stað væri notaður elektrónískur rofi eins og nú færist í vöxt. Búnaðurinn samanstendur af magnara, sem hækkar spennuna, púlsgjafa, sem skrúfaður er í kveikjuna þar sem platínurnar voru áður og neistaskammtara sem þræddur er upp á kveikjuöxulinn og kemur undir kveikjuhamar- inn. Neistaskammtarinn er með jafnmörgum blöðum og strokkafjöldi viðkomandi vélar. í púlsgjafanum er díóða sem sendir frá sér infra- rautt Ijós og Ijósnæmur transistor nemur þann geisla. Neistaskammtarinn snýst með kveikju- öxlinum og í hvert skipti sem blöð hans skera geislann rofnar straumurinn á háspennukeflið og neisti hleypur á viðkomandi kerti Einfaldara — og jafnframt öruggara — getur það ekki verið. Kostirnir eru augljósir. I platínulausri transistorkveikju eru Magnari engir hlutir, sem eyðast eða'breyta sér. Eftir ísetningu er kveikjan stillt í eitt skipti fyrir öll og síðan þarf ekki að hafa frekari afskipti af tímastillingu. Missmíði á knöstum, jafnvel slit í fóðringum, hefur engin áhrif á kveikjutímann. Kostnaöarsöm skipti á platínum og þétti, svo og kveikjustilling eru úr sögunni. Start, gangmýkt, viðbragð og benzínnýting verður mun betri. Kerti endast lengur, því neistinn verður miklu sneggri, þannig aö sótug kerti og jafnvel benzínblaut skapa ekki vandamál. Kaldakstur með innsogi er nánast úr sögunni og er það eitt ekki svo lítið atriði í stuttum snattakstri, bæði hvað snertir benzíneyðslu, sót- myndun og endingu vélarinnar. Bílaframleiðendur eru sannfærðir. Allir amerískir bílar af árgerð 1975 eru með platínulausum kveikjubúnaði. Ástæðan er sú, að þessi búnaður veldur minni mengun, einfald- lega vegna þess að benzínbruninn verður full- komnari, sem að sjálfsögðu eykur orkuna og sparar benzín. Nlðurstöður af tilraunaakstri. Fulltrúum frá Royal Automobil Club í Englandi var fengið það verkefni að gera samanburð á vél með venjulegri kveikju annars vegar og IdMDSOÉSKO platínulausri transistorkveikju hins vegar. Tilraunin fór fram í janúar og febrúar 1972 og fyrir valinu varö Ford Cortina 1600 L. Útdráttur fer hér á eftir. Benzínspamaður: Tilraun 1: Vegalengd 282 mílur. Meðalhraði 34,53 mílur/klst. Benzíneyðsla 31.33 mílur/gallon. Tilraun 2: Vegalengd 281,2 mílyr. Meðalhraði 36,28 mílur/klst Benzíneyðsla 32,14 mílur/gallon. Báðar tilraunirnar endurteknar — en nú með ÍAHDSDÍfiSD í stað platina: Tilraun 1: Vegalengd 281,2 mílur. Meðalhraði 35,30 mílur/klst. Benzíneyðsla 34,08 mílur/gallon í stað 31,33 áður. Niðurstaða: 8,77% betri benzínnýting. Tilraun 2: Vegalengd 281 míla. Meðalhraði 35,72 mílur/klst. Benzineyðsla 34,85 mílur/gallon í staö 32,14 áður Niðurstaða: 8,43% betri benzfnnýting. Viðbrögð vélar: Með plattnum: Uimenition 0—30 mílur/klst 4,4 sek 4,0 sek. 0—40 mílur/klst 7,0 sek 6.6 sek 0—50 milur/klst 10,4 sek 9,2 sek 0—60 mílur/klst 14,0 sek 13.4 sek. 0—70 mílur/klst 19.6 sek 19.2 sek Ofanskráðar tölur eru mðurstöður af tilraunum hlutlausra aðila og er skýrslan í heild öllum aögengileg hjá framleiðendum. í fyrri tilraunum miðast við nýjar platínur og hárrétt stillta vél — þannig, aö samanburður verður mun hagstæðari fyrír LwnenHlon. þegar áferð á platínum eða platínubil breytist. Allir, sem eitthvert vit hafa á vélum, vita að benzíneyðsla og afköst vélar eru í beinu hlutfalli við ásigkomulag og stillingu á platínum. Flestir ökumenn gera sér enga rellu út af þessu — fyrr en vélin fer aö verða treg í gang — án þess að hugleiða, að þá þegar hafa tugir, jafnvel hundr- uð lítra af bensíni runniö ónýttir út í gegnum útblástursgreinina. Línuritið hér að ofan gefur nokkra hugmynd um benzíneyðsluna Bíleigandi sem hirðir ym að stilla og hreinsa platínur á 4 þús km fresti getur gert sér vonir um aö afköst og eyösla fylgi tenntu línunni. Hjá hinum, sem ekkert gera, gildir bogalínan Meó Lumenétton næst strax 8% betri nýting, sem helzt óbreytt upp frá því. Sparnaðurinn í fyrra tilfellinu er rauólitaði flötur- inn en í því síðara allur skástrikaði flöturinn, frá efri brún rauðu línunnar að bogalinunni. I prósentum þýðir þetta annars vegar ca 8—15% en hins vegar 8—25% Miðað við benzínverð kr. 57 pr. Itr liggur sparnaðurinn í öðru tilfellinu milli kr. 4,50—8,50 en i-hinu kr. 4,50—14,20. Erlendis er reiknað með 15% meðaltals-sparnaði á ársgrundvelli. sem í dag eru kr. 8,55 fyrir hvern greiddan bensínlítra 8-20% BEIMZÍNSPARNAÐUR er adeins einn avinningur af mörgum eftir isetningu platinulausu transistorkveikjunnar Lumenition Platínulausa transistorkveikjan er eina raunhæfa endurbótin á kveikjukerfinu frá því benzínhreyfillinn var fundinn upp Loksins geta bíleigendur losnað við peningaaustur í benzín sem ekki nýtist og óhjákvæmiiegan kostnað við endur- nýjun og stillingu á kveikjukerfinu. Einkaumboð á íslandi. ■— HABERG ht Skeifunni 3e*Sinú 3*33‘4S Háberg h.f. er sérverzlun fyrir varahluti i rafkerfi þýzkra og sænskra bifreiða. Ennfremur bjóðum við spennustilla (cut- out) og siur i flestar geröir bifreiða. svo °g hleðslutæki og urval mælitækja fyrir bifreiöaverkstæði Umsagnlr ökumanna um Lumenítioi] Ný umferðarljós við Grensásveg KVEIKT verdur á umferðarljós- um á gatnamótum Grensásvegar og Fellsmúla-Skeifunnar nk. þriðjudag kl. 14, að þvf er segir f fréttatilkynningu frá gatnamála- stjóranum f Reykjavfk: Umferðarljósin eru sett upp vegna þess, að umferð hefur aukizt um þessi gatnamót síðustu ár og talsverð brögð verið að því, að aðalbrautarréttur væri ekki virtur. Þá hefur miðsvæði gatna- mótanna margoft fyllst skipulags- lítið af ökutækjum og gert um- ferðarstjórn lögreglunnar erfiða. Ennfremur er' vaxandi umferð fótgangenda um gatnamótin vegna stórverzlana þarna í nánd. Umferðarljósin eru tímastýrð og tengd umferðarljósum á Miklubraut og Suðurlandsbraut. Þau eru að þvi leyti frábrugðin umferðarljósakerfi Miklubrautar, að þau hafa engan sérstakan vinstri beygjutíma, enda ekki um sérstakar beygjureinar að ræða. Vinstri beygja úr suðri og upp Fellsmúla hefur þó verið auðveld- uð þannig, að grænt ljós slokknar nokkrum sekúndum fyrr á um- ferð úr norðri en suðri, jafnframt því sem græn ör logar með græna ljósinu móti umferð úr suðri. Er þetta m.a. gert vegna strætis- vagna, en leið 6 fer um Fellsmúla. Umferð inn í gatnamótin að degi til er að meðaltali um 1300 ökutæki á klst., en yfir 2000 á klst. á mestu umferðartímum. Mest er umferðin eftir Grensás- vegi. Arekstrar á gatnamótunum hafa verið tíðir á undanförnum árum. Árið 1973 urðu þar 24 árekstrar, 29 á árinu 1974 og 22 á árinu 1975. Árekstrarnir hafa flestir orðið undir réttu horni og því með miklu eignatjóni. Nokkrar aðrar tillögur hafa komið fram um lagfæringu á um- ferð um þessi gatnamót, svo sem bann við vinstri beygjum, einstefnuakstur á Skeifunni til norðurs og tenging frá Skeifunni til austurs i Suðurlandsbraut eða Skeiðarvog. Uppsetning um- ferðarljósa á gatnamótin varð þó niðurstaðan að lokum. eynir Kristjánsson skrifstm. íjá J. Þorláksson & Norðmann. Bifr. Cortina 1300 L ’71: Cg setti búnaðínn f þ. 15. nóv. Bíllinn er augljóslega gangþýð- ari og gangsetning er öruggari. Vegna umhleypingasamrar veðráttu frá þeim tíma, er erfitt að gera samanburð á bensfn- eyðslu en hún er allavega ekki meiri. Þó ég feginn vildi get ég ekki fundíð þessu neitt til for- áttu, ég veit ekki hvort þetta er framtfðin en það er mikil fram- för að losna við platfnurnar sem vilja gera manni grikk. Hvort ég mundi hafa platfnur með til vara í langferð? Nei, ég treysti þessu fullkomlega. Jón Þorgrímsson bifvélavirki og eig. bifr.verkst. á Húsavík. Bifr. Volvo 144 G1 74: Ákaflega jákvætt, setti sjálfur f mínn bfl og 25—30 aðra, er þar að auki með marga á bíðlista. Alveg klár á þvf að þetta er framtfðin hvað varðar kveikju- kerfið. Egill óskarsson forstj. véla- verkst. Egils Óskarssonar. Bifr. Blazer 8 cyl. 71: Þetta er það sem kemur. Ég setti þetta f Blazerinn f ágúst sl. og fór þá I reynsluferð. Eyðslan var um 10% minni, hann er miklu hressari og öruggari en áður og kertin endast betur. Munurinn er ekki svo mikill þegar platfnurnar eru nýjar, en mikill munur er að þurfa ekkert að hugsa um þær. Enginn galli hefur ennþá komið f Ijós. Gunnar Gunnarsson eig. varahl.verzl. á Egilsstöðum: Reynslan hefur sýnt og sannað ágæti þessa kerfis á þeim stutta tfma sem þetta hefur verið f 3 Broncojeppum hér á Egilsstöð- um frá þvf í sept sl. Set þetta alveg hiklaust f minn bfl þegar það kemur til landsins. Að mfnu áliti er þetta ábyggilega fram- tfðin. Geir Óskarsson bifrstj. Bifr. Cortina 1600 sjálfs. '68: Eg las um þetta f ensku bfla- blaði fyrir um tveimur árum og fékk þá áhuga á þvf og setti f bílinn minn fyrir rúmu ári. A þessum tfma hef ég ekki orðið var við einn einasta galla og ekki þurft að hreyfa við neinu. Fer með um 14—2 lítr. minna á hundraðið. Stuttu eftir fsetning- una fór ég í langferð og hafði platfnur með mér en ég er fyrir löngu búinn að henda þeim. Ég tel þetta tvfmælalaust framtfð- ina. Eirikur Asgeirsson forstj. S.V.R. Bifr. Volvo 144 DL 74: Eg er löngu búinn að gleyma platfnum og kertum þar sem ég hef engar áhyggjur þurft að hafa af slfkum hlutum frá þvf f sumar, en þá skipti ég yfir f þennan búnað. Miðað við kost- ina sem er betra viðbragð og að hann er alltaf rokinn f gang við fyrsta snúning, væri mér alveg sama þó bensfneyðslan væri óbreytt, þó mér finnist á budd- unni að hann eyði minna. Stefán Agnarsson, bifv.virki VW 1302 71: Mágur minn setti þennan búnað í „rúgbrauðið" hjá sér og var svo ánægður, að ég ákvað að fá mér þennan búnað Ifka. Við- bragð og vinnsla gjörbreyttist og það albesta er, að nú, 7 vikum sfðar er það alveg óbreytt. Aður þurfti ég alltaf að fylgjast með platfnubilinu. Eyðslan? Mér finnst hann eyða svipað og áður en fór að snjóa, svo eyðslan hlýtur að vera tölu- vert minni. Grétar Björnsson, bókari VW 1600 70 Ég hef ekkert vit á vélum, en ég vildi að ég hefði eignast þetta fyrr. Ég hef ekkert fylgst með bensfneyðslunní en hún mætti gjarnan vera meiri, þvf svona vil ég hafa hflinn. Bjarni Lárusson, vélstjóri Landrover ’69: Ef ég héldi að ég fengi helmingi betri árangur með þvf að setja tvö tækí f bflinn, þá myndi ég ekki hika við að gera það. Haraldur Þórðarson bifrsm. hjá S.V.R. Bifr. Bronco 8 cyl. 73. Mér fannst rétt að prófa búnaðinn eftir að ég hafði lesið um hann og varð ekki vonsvik- inn. Ég skipti yfir f júlf, daginn áður en ég fór á Sprengisand, hann varð alveg ómögulegur fyrst en ég fékk þá bifvéla- virkja til að stilla kveikjuna og eftir það hefur hann verið eins og hugur manns. Kaldstart er L flokks og viðtökur við gasgjöf jukust að mun sem þýðir að bensfneyðsla hlýtur að vera minni. Ég álft að raki f kveikju- kerfi hafi minni áhrif með húnaðinum, þvf ég hef sullazt óvenjulega mikið á bflnum f vatni og snjó og þrátt fyrir það er gangurinn alltaf jafngóður. Hlýtur að vera framtfðin. Guðbjartur Sturluson framlstj. hjá Halldóri Jónssyni h/f. Bifr. Bronco 6 cyl. '66: öll atriði sem ég merki eru jákvæð og þessi búnaður á að mínu áliti allan rétt á sér. Það að þetta skuli vera komið f alla bandarfska bfla frá árinu 75, ber uppfinningunni bezta vitníð. ólafur Pálsson afgrm. hjá BP. Bifr. Saab 99 75. Ég frétti um þetta í haust fyrir 5 mán. og ákvað að prófa það. Ctkoman varðgeysileg breyting á bflnum hvað gang og gang- setningu snerti, ég er ekki alveg viss með eyðsluna en allavega er nýtnin betri. Hef ekki orðið var við galla eða ókosti á búnaðinum og tel hann stórt skref fram á við. Friðþjófur Hraundal eftirlitsm. hjá rafmeftirl. ríkisins. Bifr. Blazer 6 cyl 74: Ég hef haft þennan búnað í Blazernum í 2 mánuði og þóttist strax merkja áberandi þýðari gang, hann er fljótari f gang f kuldum, en ég hef ekki haft aðstöðu til að mæla bensfn- eyðslu. Ég ætla að búnaðurinn sé þess virði að hafa hann og geri ráð fyrir að þetta sé framtfðin. Þegar ég hafði ekið nokkurn tfma með þessu kom fram einkennilegt hljóð frá vél- inni, það var af þvf að neista- skammtarinn hafði strokizt við snertlana f lokinu, en ég strauk af endum rofans með ffnni þjöl og síðan hefur allt gengið eins og f sögu. Jón H. Sigurðsson, forstj. Slipp- félagsins h/f. Bifr. Volvo GL 72: Ég setti þennan búnað f bflinn minn fyrir tveimur mánuðum með aðstoð kunningja mfns, Kolbeinn f Hábergi stillti kveikjuna, og síðan hef ég ekki hreyft við neinu. Bfllínn gjör* breyttist þannig að hann er mikið viðbragðssneggri, fer alltaf f gang á fyrsta snúningi, jafnvel f mestu frostum. Ég hef ekki mælt bensfneyðsluna en mér finnst hann eyða minna. Konan mfn er sérstaklega ánægð. Bjarni Steingrímsson múrari. Bifr. Saab 96 74: Þetta er alveg frábært. Ég setti búnaðinn f bflinn f júlf sl. og fann strax jákvæða breytingu, t.d. f kaldstarti. hann fer alltaf f gang á fýrsta. Ég treysti þessu fullkomlega og vildi ekki skipta yfir á platfnur fyrir nokkurn pening. Vélarhúsið fylltist af snjó um daginn en hann fór f gang eins og að sumarlagi. Það er viss lýftrygging fólgin í þvf að aka gangöruggum bfl.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.