Morgunblaðið - 05.09.1981, Qupperneq 11

Morgunblaðið - 05.09.1981, Qupperneq 11
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 5. SEPTEMBER 1981 11 Hin nýja Boeing 727-200-þota Flugleiða, sem tekin var í notkun á Evrópuleiðum árið 1980. það aðhald sem þarf að vera fyrir hendi. — Er það ekki staðreynd. að samkeppni er mjoK að aukast i fluKmálum viða um heim eins ok t.d. i Bandarikjunum, þar sem sérleyfi fhmíelana tii áaetlunar- ÍIuks hafa verið takmorkuð mjöK. — Jú, það er staðreynd að sam- keppni i Bandaríkjunum er að aukast, sérstakleKa á þeim fluKleið- um þar sem mikið magn flutninKa er fyrir hendi. Á sama tíma hefur það einnÍK skeð að þar sem lítið flutn- inKamaKn er fyrir hendi, hefur fjölda fluKÍélaKa á slíkum leiðum faekkað ok veruleKar fargjaldahækk- anir átt sér stað. Það eru því eingönKu fjölförnu leiðirnar sem hafa notið góðs af þessari auknu samkeppni, en þar sem flutningar eru takmarkaðri hefur hið gagn- stæða átt sér stað. — Nú hcyrist því fleygt, að samvinnuhreyfingin ætli sér aukin afskipti af flugrekstri. Verðið þið varir við slíkar fyrirætlanir SÍS? — Ég get ekkert um það sagt. Reyndar hefur fulltrúi SÍS-félag- anna í stjórn Arnarflugs mjög beitt sér fyrir því að Arnarflug fái réttindi til áætlunarflugs til og frá íslandi. Þá er í „Drögum að stefnu- skrá samvinnuhreyfingarinnar", sem gefin voru út í október 1980, að finna eftirfarandi texta (á bls. 9A): „Huga skal aö almennum flugrekstri til útlanda og innanlands, bæði fyrir vöru- og fólksflutninga." Mér er ekki kunnugt um á hvaða stigi umræður um þessa nýju stefnuskrá standa. — Kignaraðild Flugleiða að Arn- arflugi hefur verið gagnrýnd mjög og hún hefur verið nefnd sem dæmi um einokunaraðferðir Flugleiða. Hvers vegna gerðust þið aðilar að Arnarflugi á sínum tíma? — Arnarflug hf. var stofnað árið 1976 úr rústum Air Viking hf., og var af hálfu samgönguráðuneytisins ein- göngu veitt leyfi til óreglubundins flugs. I leyfisbréfi ráðuneytisins var ennfremur tekið fram að sérstakt leyfi þess þurfi í hverju tilfelli ef um yrði að ræða leiguflug á leiöum, sem ístensk flugfélög þjóna reglubundið. Félagið hafði umráð yfir tveim Boeing 720-flugvélum og starfrækti leiguflug innan þeirra marka sem ráðuneytið ákvað, svo og á erlendum leiguflugsmörkuðum. Reksturinn gekk þolanlega í fyrstu, en stefndi hins vegar í verulegt tap árið 1978. — Hverjir voru þáverandi eig- endur Arnarflugs? — Innborgað hlutafé nam samtals 76 millj. gkr., og meirihluti þess, 57,9%, í eigu þriggja fyrirtækja, sem tengjast SÍS, þ.e. Olíufélagið hf., Olíustöðin í Hvalfirði hf. og Reginn hf. Starfsmenn félagsins áttu 5,7% og ýmsir aðrir hluthafar 36,4%. Framkvæmdastjóri og meirihluta- eigendur, þ.e. fulltrúar SÍS-félag- anna þriggja, höfðu sumarið 1978 frumkvæði að því að bjóða Flugleið- um hlutabréf í Arnarflugi, m.a. til að tryggja áframhaldandi rekstur félagsins og verkefni. Að loknum undirbúningsviðræðum, sem fóru fram í ágúst, en þar kom m.a. fram að áætlað eigið fé fyrirtækisins nam aðeins um 94% hlutafjár, sam- þykktu stjórnir beggja félaga á fundi 1. september að Flugleiðir keyptu óseld viðbótarhlutabréf Arn- arflugs að upphæð 44 millj. gkr. Einnig var ákveðið að Flugleiðir keyptu 25 millj. gkr. af hlutafjáreign SÍS-félaganna. Hlutafé Arnarflugs varð því 120 millj. gkr., sem skiptist þannig að Flugleiðir áttu 57,5%, SÍS-félögin 15,8%, starfsmenn 3,6% og aðrir hluthafar 23,1%. Samvinnan við Arnarflug — Ilöfðuð þið nokkurn áhuga á. að rekstur Arnarflugs gæti Kfngið? — Jú, vissulega. Flugleiðir tóku þátt í þessari samvinnu heils hugar, og það fer ekki milli mála, að þessi samvinna félaganna á tímabilinu september 1978 til júlí 1981 á stóran þátt í þeim vexti sem orðið hefur á starfsemi Arnarflugs á þessu tíma- bili. Fyrsta skrefið til hagræðingar í rekstri var að fela viðhalds- og verkfræðideild Flugleiða alla við- halds- og öryggisþjónustu flugvéla Arnarflugs. Áður höfðu t.d. allar stærri skoðanir flugvélanna verið framkvæmdar af erlendum flug- virkjum erlendis, en voru núna unnar hér á landi. Annar þáttur þessarar tilhögunar var sá að Flug- leiðir keyptu allan varahlutalager Arnarflugs, og juku jafnframt við hann til að tryggja flugvélum félags- ins betra rekstraröryggi. Þá var Arnarflugi falið að vinna almennt að sölumálum beggja félag- anna á erlendu leiguflugsmörkuðun- um, og félagið því tengt sérstöku flugfjarskiptakerfi (SITA), sem Flugleiðir eru aðili að. Flugvélar Arnarflugs voru teknar á trygg- ingasamning Flugleiða og nutu við það verulega betri kjara en áður. Bókhaldskerfi félagsins var verulega endurbætt og unnið í tölvudeild Flugleiða. Leiguflugsverkefnum íslenska markaðarins var að mestu leyti visað til Arnarflugs, og því er ekki að neita að sú ráðstöfun olli því að ýmsir starfsmenn Flugleiða, einkum flugmenn, deildu hart á stjórnendur félagsins fyrir að afsala sér slikum verkefnum til Arnarflugs. Hér var m.a. um að ræða leiguflug til sólar- landa, sem félagið hafði sjálft byggt upp löngu fyrir stofnun Arnarflugs. — Af hverju ákváðu Flugleiðir síðan að selja Arnarflugsbréfin? — Aðdraganda þess er að finna í þeim erfiðleikum, sem Flugleiðir hafa átt við að glíma á N-Atlants- hafsleiðinni. Haustið 1980 urðu miklar umræður í fjölmiðlum og á Alþingi um rekstrarstyrk til þeirrar starfsemi, enda höfðu stjórnvöld í Lúxemborg þá samþykkt hliðstæðan stuðning til handa félaginu. Hins vegar varð niðurstaðan hér sú, að slík aðstoð skyldi háð sjö skilyrðum, sem samgönguráðherra birti stjórn Flugleiða í bréfi, dags. 7. nóv. 1980. Eitt þessara skilyrða var eftirfarandi: „Starfsmannafélagi Arnarflugs verði gefinn kostur á að kaupa hlut Flugleiða í Arnarflugi." í svari stjórnar Flugleiða við þessari kröfu er vakin athygli á því að meta þurfi núvirði hlutabréfanna, og jafnframt að áður en af sölu þeirra verði þurfi að fara fram uppgjör á þeirri fjárfestingu, sem Flugleiðir höfðu lagt í einungis vegna flugvéla Arnarflugs. Hér var bæði um að ræða svonefnda hreyfil- tima, og varahlutalagerinn. — Ætluðu Flugleiðir þá að selja öll hlutabréfin eða aðeins hluta þeirra? — Stjórn Flugleiða tók í upphafi ótvírætt fram, að ef til sölu bréfanna kæmi, væri það skilyrði sett af hálfu félagsins, að þau yrðu öll seld starfsmönnum Arnarflugs, eins og kvöð stjórnvalda reyndar mælti um. Fulltrúar ríkissjóðs í stjórn Flug- leiða beittu sér hins vegar í sumar fyrir því að félagið seldi starfs- mönnum Arnarflugs aðeins 17,5%, en héldi áfram 40% hlutafjáreign, og væri því áfram langstærsti hlut- hafi félagsins. í megindráttum skiptist núver- andi hlutafjáreign í Arnarflugi þannig að Flugleiðir eiga 40%, starfsmenn Arnarflugs 23%, SÍS- félögin 16% og aðrir hluthafar 21%. Hjá Flugleiðum er hliðstæð skipt- ing þannig að 422 starfsmenn Flug- leiða eiga 35%, ríkissjóður íslands á 20%, Eimskipafélag Islands á einnig 20% og aðrir hluthafar 25%. Það skal hér tekið fram, að með „starfs- mönnum Flugleiða" er hér eingöngu átt við þá starfsmenn, sem nú taka laun hjá félaginu. Þeim til viðbótar kunna makar og börn þeirra einnig að eiga hlutabréf, en eign þeirra er hér skráð hjá öðrum hluthöfum. — Það hefur komið fram, að fulltrúar Flugleiða í stjórn Arnar- flugs væru andvígir umsókn félags- ins um áætlunarflug til Evrópu. — Já, þeir þrír stjórnarmenn, sem standa að þessari ákvörðun, eru Arngrímur Jóhannsson, yfirflug- stjóri Arnarflugs, Axel Gislason, framkvæmdastjóri skipadeildar SIS, og Haukur Björnsson, framkvæmda- stjóri Karnabæjar, en hann er jafn- framt formaður stjórnar. — Telur þú, að Arnarflug geti lifað sjálfstæðu lífi án áatlunar- flugs eða er andstaða ykkar Flug- leiðamanna við það. byggð á því að þið viljið koma þessum keppinaut fyrir kattarnef? — Ég tel vissulega að Arnarflug geti lifað sjálfstæðu lífi án áætlun- arflugs á sama hátt og verið hefur, og bendi sérstaklega á að það er fyrst og fremst leiguflugið sem hefur verið rekið með hagnaði hjá Arnar- flugi. Verulegur halli hefur verið á áætlunarflugi Arnarflugs hér inn- anlands. Við teljum að Arnarflug gegni mikilvægu hlutverki sem leiguflugfélag á svipaðan hátt og önnur flugfélög í nágrannalöndun- um og að svo eigi að vera áfram. — Hvað viltu scgja að lokum Sigurður um viðhorfin í íslenzkum flugmálum? — Ég vildi leggja áherslu á að traustar flugsamgöngur íslands við umheiminn er einn af hornsteinum sjálfstæðis okkar, og framkvæmd slíkra samgangna þarf að vera sem mest í okkar eigin höndum. Slíkt skeður ekki af sjálfu sér, og nauð- synlegt er að standa vörð um áunninn árangur með framkvæmd markvissrar flugmálastefnu. Ég treysti þvi, að íslensk stjórnvöld muni því halda fast við þá stefnu, sem mörkuð var á þessu sviði árið 1973, enda hafa mér vitanlega engin haidbær rök komið fram, sem rétt- læta frávik frá þeirri stefnu. ALLTAF GERIR ÚRVAL BETUR YNGRIB0RGARA FJÖLBREYTTNI VETRARYLS 0G SÓLAR HOTEL PIONERO SANTA ROSNA Óskastaður eldri borgara 3ja stjörnu hótel um 200 m frá •tröndinni í rólega baðstrandabæn- um Santa Ponsa or langvinsælasti gististaðurinn sem eldri borgarar hafa. Við hótelið er stórt og gott útivistarsvæði með sundlaugum og fl. dans, bingó og tízkusýningar m.a. á kvöldin. Rúmgóð herbergi með baði og svölum. ROYAL MAGALUF ÍBÚDIR MAGALUF Lang vinsælustu íbúðir Úrvals á Mallorka. Staðsett á miðri Magalut ströndinni með glæsilegar sund- laugar, sólbaðsaðstöðu, veitínga- stöðum, inni og úti, allskyns verzl- unum, þvotfahúsi o.fl. Velja má um litlar stúdíó ibúðir eða eins svefn- herbergis íbúðir. 3 vikur hálft fæöi 7.890. — Aukavika 1.000 kr. 3 vikur studió 5.900. — Aukavika 400 kr. 1 svefnherb. 6.990. — Aukavika 590 kr. ÞAÐ ER EKKI SAMA MEÐ HVERJUM ÞÚ FERÐAST URVALV* v. Austurvöll, s. 26900.

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.