Morgunblaðið - 04.07.1997, Page 4

Morgunblaðið - 04.07.1997, Page 4
4 B FÖSTUDAGUR 4. JÚLÍ 1997 DAGLEGT LIF MORGUNBLAÐIÐ í SÁTT VIÐ 5 í júlímánuði á íslandi er ekki von á kuldaköstum og möguleikinn til að baða sig í sólinni nokkuð góður. Samt þarf að vera á varðbergi. Aðalheiður Jónsdóttir lærði að fara í sólbað. Hún dregur hér fram hollustuna við ljósið og hvernig Islendinffar í fríi heima og á sólar- ströndum geti forðast bruna. HINIR FORNU inkar dýrkuðu sól- ina sem máttugan guð sem réð lífi og dauða. Vísindi nútímans hafa staðfest ofurkraft sólarinnar og áhrif hennar á fólk, bæði jákvæð og neikvæð. Sólin er helsti D-vítamín- gjafi náttúrunnar. Hlýir geislar hennar hraða framleiðslu hormóns- ins endorfms sem eykur bruna í frumum líkamans og veitir vellíðan. Ljós sólarinnnar hefur jákvæð áhrif á skapferli fólks, eykur bjartsýni þess og gleði. Hin síðari ár hefur umræða um öldrun húðarinnar og húðkvilla ýmiss konar af völdum sólarinnar þó dregið úr sólböðum Vesturlandabúa. Með skynseminni getum við sætt hin neikvæðu og já- kvæðu áhrif sólarinnar og fengið sem mest út úr sumrinu og fríinu á allan hátt. Húðin Fyrir nokkrum árum fór af stað mikil umræða um neikvæð áhrif sól- arinnar á húðina. Rætt var um hvemig sólin þurrkaði upp húðina, ylli ótímabærri öldrun, ofnæmi og jafnvel húðkrabbameini. Þrátt fyrir það er enn eftirsótt og fallegt að vera sólbrúnn. Ef fólk vill njóta sumarfría á sólarströnd og öðlast hið hraustlega útlit verður að hugsa vel um húðina og gæta hófs í sólböð- um. Mikilvægast er að muna að sólar- ljósið breytist yfir daginn. Sól er hæst á lofti um miðjan dag og þá er hún sterkust og hættulegust. Það er því ekki að ástæðulausu að suðræn- ar þjóðir halda „siesta“. Engum Spánverja t.d dytti í hug að liggja í sólinni í kringum hádegisbil. Geislar sem kallaðir hafa verið A- geislar kalla litarefnið melanín fram í húðinni og valda því að hún verður brún. Þeir eru til staðar allan dag- inn í jafnmiklum mæli. Svokallaðir B-geislar eru aftur á móti taldir hættulegastir húðinni. Þeir eru sterkastir um miðjan daginn eða u.þ.b. milli klukkan 11 og 15. Því er best að fara að hætti innfæddra ef maður er á sólarströnd og vera ekki í sólinni um eittleytið. Tilvalið er að fá sér hádegismat í rólegheitum og jafnvel leggja sig. Þannig er stuðlað að því að líkaminn fái styttri skammta af sól, en fleiri. Slíkt minnkar líkur á sólbruna. Tímann má svo auka smátt og smátt, en halda skal þeirri venju að vera ekki í sól yfir heitasta tímann. Til að draga úr neikvæðum áhrif- um sólarinnar án þess að fara á mis við þau jákvæðu verður að hugsa um húðina þegar verið er í sólinni. Sólbruni er ekki aðeins andstyggi- legur og óþægilegur, heldur þurrk- ar hann hratt upp náttúrulegan raka húðarinnar og getur valdið æxlismyndun í slæmum tilfellum. Sólarkrem með vörn ættu því all- ir að nota. Fyrst þarf að nota krem með mikilli vörn en fara yfir í minni vörn eftir því sem húðin venst sól- inni, en einnig það fer það eftir húð- gerð hvers og eins. Varnarstuðull er mismunandi eftir því hver framleið- ir kremin. Best er að spyrja ráða hjá snyrtifræðingi eða í verslunum sem selja sólarkrem og lesa vel leið- beiningar sem fylgja. Þótt sólarvörn eigi að vera vatnsheld ætti alltaf að bæta kremi á sig eftir að farið er í sundlaug eða sjó. Sérstaklega þarf að huga að börnunum í þessu samhengi. Þau vilja alltaf vera í vatninu og hættir því enn meira til að brenna vegna endurkasts. Auk þess er húð barna viðkvæmari, sérstaklega ef barnið hefur aldrei verið í sól. Þótt sólarkrem séu notuð þarf alltaf að huga sérstaklega að stöð- um sem hættir til að brenna fljótt, s.s. nefí, öxlum og bringu. Ýmislegt í umhverfinu getur gengið í lið með sólinni. Við endurkast af vatni eða ljósum sandi magnast geislar henn- ar. Vindurinn blekkir einnig, því þótt þægilegt sé að liggja við ströndina þegar hæg gola gælir við hörundið svo hitinn verði ekki óbærilegur, getur golan ljúfa aukið á virkni geislanna svo hægt er að brenna án þess að finna fyrir því. Ekki er síður mikilvægt að bera á líkamann nærandi og kælandi krem eftir dag í sólinni. Sólin heldur áfram að virka í húðinni fram á kvöld og bruni eða brúnka kemur oft ekki fram fyrr en að kvöldi. Sér- stök „after-sun“ krem gera mikið gagn. Einnig þarf að bera gott, al- hliða, rakagefandi og nærandi krem á líkamann ekki síður en á andlitið. Krem sem innihalda safa úr aloe- plöntunni eru t.d. góð, náttúruleg leið til að næra húðina. Hvaða krem sem verður fyrir valinu, er tilgang- urinn draga úr þurrki, mýkja og næra húðina. Með góðu kremi og réttri notkun má jafnvel komast hjá því að húðin fari að flagna eftir sumarfríið. Gefið kreminu tíma til að fara inn í húðina áður en þið klæðist. Leyfið húðinni að anda og njóta sín í hitanum. Andlitið Húðhreinsun er ekki síður mikil- væg á sumrin en á veturna, jafnvel þótt andlitið sé sólbrúnt og farði sé notaður sjaldnar eða ekM. Nauð- synlegt er að hreinsa daglega óhreinindi úr umhverfinu sem setj- ast á húðina. Þegar verið er í sól og hita er starfsemi svitakirtla örari, sólkrem eru notuð og því geta sviti og fita setið eftir á húðinni. Hreinsikrem eða gel, sem eru notuð með vatni, eru þægileg í sumarhit- um, því auk þess að hreinsa vel eru þau einstaklega frískandi fyrir húð- ina. Bæði má nota finguma eða sér- staka andlitsbursta. Burstamir örva blóðstreymið og fjarlægja bet- ur dauðar húðfrumur. Aðalatriðið er þó að nota nóg af vatni til að hreinsa kreinið af og þerra andlitið vel. Á eftir ætti að strjúka yfir and- litið með mildu andlitsvatni. Það ró- ar og frískar og undirbýr húðina fyrir næringarkremið. Gott rakakrem er alltaf nauðsyn- legt fyrir húðina, en á sumrin er e.t.v. miMlvægara en nokkru sinni að nota gott, nærandi rakakrem tvisvar á dag. Þótt ekkert krem hafi þau galdraáhrif að stöðva öldrun húðarinnar geta þau vissulega hægt á þeim. Þegar verið er mikið í sól- inni gefur gott andlitskrem húðinni raka og næringu og dregur þannig úr ofþornun af völdum sólarinnar. Varist þó of feit krem sem geta stíflað svitaholurnar og valdið ból- um. Kremið verður að næra án þess að fita um of. Margar konur vilja alls ekM láta sólina skína á andlit sitt af ýmsum ástæðum. Það ætti þó ekM að koma í veg fyrir að hægt sé að vera úti við í fríinu. Krem með sólblokk eða al- gerri vörn er þá sett á andlitið. Besta útkoman verður ef notaður er farði með sólarvörn. Punkturinn yf- ir i-ið ætti svo að vera fallegur sum- arhattur sem skýlir andlitinu fyrir sólinni. Hárið Ekki gleyma hárinu í sumar. Úti- vera getur farið vel með hárið ef rétt er hugsað um það, en því verð- ur ekki neitað, að sólin, klórinn í sundlaugunum og saltið í sjónum eru helstu óvinir hársins í sumarfrí- inu. Hárið verður þurrt og stökkt og náttúrulegur gljái þess tapast. Við getum samt hugsað um hái-ið þannig að það haldist glansandi og heilbrigt í sumarfríinu. Eftir sund- sprett í sjó eða sundlaug er nauð- synlegt að skola hárið með fersku vatni. Ekki þarf að þvo það á hverj- um degi með hársápu frekar en hver vill, en þegar það er þvegið er góð hámæring mikilvægari í sum- arfríinu en nokM'u sinni. Góð djúpnæring styrMr hárþræðina og getur beinlínis komið i veg fyrir eða að minnsta kosti dregið úr skemmd- um á hárinu. Feitt hár verður reyndar oft betra á sumrin. Sól og útivera þurrka hársvörðinn og hárið fær meiri lyftingu. Þeir sem eru með feitt hér mega þó ekki gleyma að hugsa um hárendana. Þeir geta samt sem áður ofþornað og því ætti að nota góða næringu fyrir endana. Þurrt hár verður hins vegar enn þurrara svo hárþræðirnir geta skemmst. Hægt er að fá froður og gel með sólarvörn fyrir hárið sem er borið annaðhvort í allt hárið eða aðeins í endana áður en farið er í sólbað. Þannig vörn má jafnt bera í þurrt sem rakt hár. Skemmdir á hárinu byrja oft í hárendunum, sem eru hvað opnastir fyrir utanaðkomandi áhrifum. Vörnin heldur raka inni í hárinu öllu og kemur í veg fyrir að það brotni, auk þess að gefa hárinu glans. Ef þannig vörn er notuð og sítt hár síðan sett upp í tagl eða hnút verður hárið fyrir eins litlum skemmdum og mögulegt er. Augun „Tilveran er svo björt að ég verð að ganga með sólgleraugu." Eitt- hvað á þessa lund segir í erlendum lagatexta. Á sumrin setjum við upp sólgleraugu af ýmsum ástæðum. Tískan ræður sjálfsagt mestu um notkun þeirra - það er svalt að ganga um bæinn með dökk gler- augu þegar veðrið býður upp á það. Aðrir nota þau til að vernda augun fyi’ir sterkum geislum sólarinnar. Sannleikurinn er sá, að sólgleraugu eru ekki nauðsynleg augunum í venjulegri sólarbirtu því augu okk- ar virka eins og ljósop ljósmynda- vélar. Þegar Ijósið er of skært

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.