Morgunblaðið - 19.08.2000, Page 30

Morgunblaðið - 19.08.2000, Page 30
30 LAUGARDAGUR 19. ÁGÚST 2000 MORGUNBLAÐIÐ ERLENT A1 Gore tók formlega við útnefningu sem forsetaframbjóðandi Demókrataflokksins í Bandaríkjunum Varamaðurinn tekur stöðu framherjans AP A1 Gore kyssti eiginkonu sína, Tipper Gore, innilega áður en hann hélt ræðu sína á landsþingi demókrata. Fréttaskýrendur í Bandaríkjunum seg;ja að Gore þurfí nauðsynlega að breyta áherslum í kosningabaráttunni þannig að hún snúist um málefni fremur en frambjóðendur. Kristján G. Arngrímsson fjallar um ræðu Gores á landsþingi demó- krata og viðbrögð bandarískra fjölmiðla við henni. LANDSÞING bandaríska demó- krataflokksins var að mörgu leyti eins og afmælisveisla sem áhyggjufull fjölskylda heldur fyrir barn sem er ekki sérlega vinsælt. Foreldrarnir eru sífellt að leggja eitthvað til málanna, hlæja og reyna að láta líta úr fyrir að allt fjörið sé að þakka fremur þurrlegu afmælisbarninu. Þetta var niður- staða Gail Collins, dálkahöfundar á The New York Times, um lands- þing demókrata sem lauk í Los Angeles á fimmtudagskvöld með ávarpi AJs Gores, frambjóðanda flokksins í forsetakosningunum 7. nóvember nk. I ávarpinu tók Gore formlega við útnefningu sem forsetafram- bjóðandi flokksins. Fréttaskýrend- ur hafa hamrað á því endalaust undanfarna daga að þetta ávarp Gores hafí verið „ræða lífs hans“, tækifærið til að „kynna sig fyrir bandarísku þjóðinni", og umfram allt hafi honum nú loksins gefist færi á að sýna og sanna að hann sé sinn eigin herra og ekki lengur í skugganum af Bill Clinton forseta eftir að hafa verið varaforseti í sjö og hálft ár. Gore hét því í ræðunni að næði hann kjöri myndi hann gera Bandaríkin „betri, sanngjarnari og happasælli,“ segir fréttaskýrandi Associated Press. Og Gore sagði enn fremur: „Eg stend hér í kvöld sem minn eigin herra.“ Ræðan var full af útlistunum á þeim stefnum- álum sem Gore vill vinna að í for- setaembættinu og segja frétta- skýrendur að hann hafi dregið fram muninn á sjálfum sér og for- setaframbjóðanda Repúblíkana- flokksins, George W. Bush, í mál- efnum á borð við réttindi til fóstureyðinga og velferðarkerfið. „I nafni allra þeirra vinnandi fjölskyldna sem eru styrkur og sál Bandaríkjanna,“ sagði Gore, „tek ég við útnefningu ykkar“ sem for- setaframbjóðandi. Hann bætti við: „Ef þið treystið mér fyrir forseta- embættinu mun ég berjast fyrir ykkar hönd.“ Horft til framtíðar Fréttaskýrandi AP bendir á að Gore hafi lagt mikla áherslu á að hann horfði til framtíðar, en reiddi sig ekki á undanfarin ár undir handleiðslu Clintons. „Nú er brot- ið blað og nýr þáttur ritaður. Og það er það sem ég vil tala um í kvöld," sagði Gore. Hann kom víða við og nefndi fjölda innanríkismála en minntist bara stuttlega á utan- ríkismál. Hann lofaði að berjast fyrir víðtækari heilsugæslu, um- hverfisvernd, bættri menntun, ná- kvæmlega skilgreindum skatta- ívilnunum, umbótum á fjármögnun kosningabaráttu flokkanna og bót- um til handa almannatrygginga- þegum sem þurfa að kaupa lyfseð- ilsskyld lyf. Þar að auki ætlar hann að berjast gegn reykingum barna og unglinga og leggja fram frumvarp til laga gegn haturs- glæpum. „Munurinn er sá að [repúblík- anar] koma fram fyrir hönd hinna valdamiklu en við fyrir hönd fólks- ins.“ Gore vildi í ávarpinu kannast við meinta veikleika sína: „Eg veit að fólk segir stundum að ég sé of alvarlegur, að ég tali of mikið um málefni og stefnumótun. Kannski hef ég gert það í kvöld. En for- setaembættið er ekki vinsælda- kosning. Það er barátta á hverjum einasta degi fyrir hagsmunum fólks. Stundum verður maður að velja það sem er erfitt og óvinsælt. Stundum verður maður að vera reiðubúinn að fórna vinsældum sínum til þess að geta valið það sem er erfitt, en rétt, fremur en það sem er auðvelt, en rangt.“ Fréttaskýrendur tóku eftir þvi að Gore var aldrei eins mikið fagn- að og þegar hann hét því að standa vörð um réttindi til fóstureyðinga. „Það síðasta sem þetta land þarf er Hæstiréttur sem nemur úr gildi“ rétt kvenna til að velja. „Sömu frasarnir“ Viðbrögð við ræðu Gores létu ekki á sér standa og voru kannski ekki alveg óvænt. Talsmaður repúblíkana, Ari Fleischer, sagði: „Vinnandi fólki í Bandaríkjunum væri enginn greiði gerður með meiri baráttu í Washington. Samt býður Gore varaforseti í kvöld upp á meira af sömu gömlu frösunum um stéttabaráttu, flokkshollustu og deildir.“ Leiðarahöfundur The New York Times var aftur á móti jákvæður og sagði að í ávarpi sínu hefði Gore „greinilega gert það sem hann þurfti að gera, vakti aðdáun áheyrenda og kom þeim kannski líka á óvart. Hann fékk fullan stuðning flokksins og skilgreindi nákvæmlega ágreiningsatriðin í baráttu sem gæti orðið jöfn og snúist um raunveruleg stefnumál." Fréttaskýrandi sama blaðs var ögn gagnrýnni og byrjaði á að benda á að verkefnið sem Gore hafi sett sér með ræðunni hafi ver- ið svo stórt að það kynni jafnvel að hafa orðið meistaranum sjálfum, Bill Clinton, ofraun. Gore hafi komið fram sem eigin herra, alveg sleppt því að nefna feril sinn sem varaforseti - en um leið reynt að eigna sér hlut í því að hafa náð „mesta tekjuafgangi nokkurn tíma,“ sem hafí verið helsta afrek ríkisstjórnar Clintons. Þá segir í The New York Times að Gore hafi reynt að höfða til frjálslyndra kjósenda, sem hann verði að fá á kjörstað eigi hann að eiga möguleika á sigri. En hann hafi um leið reynt að hvetja hóf- sama kjósendur, sem einnig séu nauðsynlegir eigi sigur að hafast í nóvember, en hafi sýnt Bush nokk- urn áhuga og með því valdið de- mókrötum áhyggjum. Haft er eftir landsþingsfulltrúa frá Ohio, James Patrick Leahy, að jafnvel eftir fjögurra daga fagnað- arlæti á landsþinginu telji hann að baráttan verði erfið. Demókratar viti að þeir eigi á brattann að sækja. „Gore er einn af þessum mönnum sem hefur persónuleika sem maður þarf að venjast," sagði Leahy. Ekki eins fyndinn Fréttaskýrandi The Washington Post, David Broder, segir ræðu Gores hafa einkennst af minna málskrúði en ræða Bush á lands- þingi repúblíkana. Ræða Gores hafi ekki verið eins hástemmd, ekki eins fyndin, en hún hafi verið mun innihaldsríkari en ræða Bush. „Hún er vísbending um að fram- bjóðandinn er reiðubúinn til átaka í málefnaskotgröfunum eins lengi og mögulegt er,“ segir Broder. Gore reiði sig á niðurstöður skoðanakannana og eigin reynslu í kosningabaráttunni, sem hafi sýnt fram á að kjósendur treysti demó- krötum betur en repúblíkönum til að sjá um „daglegan rekstur“ - hluti á borð við menntun barna og umönnun aldraðra foreldra. Það sem Gore þurfi að einbeita sér að í kosningabaráttunni í þeim ríkjum Bandaríkjanna, þar sem baráttan við Bush sé tvísýn, sé að breyta báráttunni úr vinsældakeppni (því að þar standi Bush mun betur að vígi) í raunverulega umræðu um málefni. Umræðan um kosningabaráttu Gores hefur frá upphafi haft til- hneigingu til að fara að snúast um framkomu hans. Hvað hann sé „stífur“ og „drumbslegur" og því hefur jafnvel verið haldið fram að hann „geti ekki komið fyrir sig orði.“ Það er í samræmi við þetta sem fréttaskýrendur hamra á því að Gore verði að láta baráttuna snúast um málefni, því þar standi hann betur að vígi. Gail Collins segir í The New York Times í gær að þegar leið á ræðu Gores á landsþinginu „varð manni ljóst, að hann myndi aldrei læra þá list að skapa tilfinningu fyrir nánu sambandi við stóran sal.“ Ræðan hafi verið í þeim stíl sem sé Gore eiginlegur; alvarleg, málefnaleg, virðingarverð, en alls ekki auðveld. „Ógæfan í lífi Als Gores er sú að hann hljómar uppgerðarlega, jafn- vel þótt hann tali af hjartans ein- lægni,“ skrifar Collins. „Við erum sífellt að reyna að finna ástæð- urnar fyrir þessu í uppeldi hans, eða metnaði hans, en kannski er raunin bara sú, að hér er á ferð- inni hinn mætasti maður sem hef- ur hlotið þau örlög að hafa ekki mjög heillandi bros og vera alveg laglaus og kann því ekki að hljóma vel.“ Lewinsky-málið aftur á dagskrá Nýr rannsóknarkvið- dómur kallaður saman Washington. AFP. RANNSÓKNARDÓMARI í meintum af- brotum Bills Clintons Bandan"kjaforseta, Robert Ray, hefur kallað saman nýjan rannsóknarkviðdóm til að kanna hvort ástæða sé til að ákæra forsetann þegar hann lætur af embætti í janúar nk. Málið er talið afar óþægilegt fyrir forsetaefni demókrata, A1 Gore, vegna þess að athygl- inni er á ný beint að framhjáhaldi og öðr- um siðferðisbrotum forsetans sem Gore hefur starfað náið með í mörg ár. „Tímasetningin lyktar langar leiðir en þegar höfð er í huga frammistaða embætt- is sérskipaða rannsóknardómarans hingað til veldur það engri furðu," sagði talsmað- ur forsetaembættisins, Jake Siewert, í gær. Stjórnmálaskýrendur hafa margir bent á þann vanda sem Gore á við að glíma. Annars vegar verður hann að þakka Clint- on, sem meirihluti þjóðarinnar segir sam- kvæmt könnunum hafa staðið sig vel í embætti, enda rikt óslitið góðæri árum saman í Bandaríkjunum. Hins vegar for- dæma margir kjósendur siðferði forsetans og Gore verður að minna þá á að hann sé Monica Lewinsky ekki bendlaður við siðferðisbrot Clintons. Ray tók við af hinum umdeilda Kenneth Starr sem demókratar sökuðu um að ganga blygðunarlaust erinda repúblikana í rannsókninni á málum Clintons. Hlutverk dómarans er meðal annars að fara í saum- ana á því hvort Clinton hafi á sínum tíma framið meinsæri í yfirheyrslum vegna kvennamála sinna og hvort hann hafi ásamt eiginkonu sinni, Hillary Rodham Clinton, hagnast með ósæmilegum hætti á fasteignabraski í svonefndu Whitewater- máli er hann var ríkisstjóri í Arkansas. Ray var flokksbundinn demókrati þar til í fyrra en er nú utan flokka. Hann var staðgengill Starrs og segir hlutverk sitt að ljúka verkinu. „Það sem ætlunin er að sýna fram á er að enginn, ekki heldur forseti Banda- ríkjanna, sé hafinn yfir lögin,“ sagði Ray. Repúblikanar reyndu fyrir tveim árum að fá Clinton vikið úr embætti vegna meints meinsæris en fengu ekki tilskilinn meiri- hluta þingsins til að samþykkja tillöguna.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.