Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Årgang

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1978, Side 18

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1978, Side 18
20 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS dóttur, eiganda og ábúanda Hóla, að faðir hennar Jón Ólafsson, sem er einmitt að taka við jörðinni 1881, hafi byggt upp stofuna að inn- anverðu og sett í hana kjallara í leiðinni árið 1892. Stofunnar er ekki getið í sjálfri úttektinni, er tekin upp í álag og sögð „stofa óþiljuð". Ég hef sterkan grun um að Jón bóndi hafi gert meira en að innrétta stofuna, hann hefur smíðað nýtt útþil og látið skálann fylgja. Frágangur á skála- og stofustöfnum er svo áþekkur að þar hefur sama smiðshönd um vélt og næsta líklega á sama tíma. Meðan ekki kemur annað í Ijós tel ég skálastafninn frá 1892. Minni sporin þrjú á stafnbita nr. I gætu hugsanlega verið eftir gluggana sem frá segir í úttektinni 1881 (14. mynd). Um enn annað fræðir úttektin okkur. Skálinn hefur verið þiljaður niður að miðjum stöfum árið 1881. Þar segir m.a.: „syllur á miðjum stöfum og þiljað á milli syllna, en nú vantar nokkrar fjalir í austur- stafn“. Hvað segja ummerkin í skálanum um þetta atriði? Á átta stöfum skálans eru smíðaummerki, sem greina má í tvo flokka, gróp annars vegar og spor hins vegar og snúa ýmist inn í húsið eða eru á hliðum stafnanna (12. og 13. mynd). Nú er sagt í úttektinni að syllur séu á miðjum stöfum. Minni sporin á hliðum stafanna, sem gætu verið eftir slíkar miðsyllur, standast þó engin á. Stærri sporin geta tæplega verið eftir syllu, frekar rúmstokka og bríkur. Engin sam- svörun er heldur milli þeirra. Á staf nr. 1 og 6 eru spor og gróp á þeirri hiið sem inn að torfstafni snýr. Hafi dyrnar ávallt verið á sínum stað, er það tortrvggilegt að spor á næstinnsta staf sömu meg- in og ayrnar, nr. 7 á teikningu, skuli snúa eins og það gerir. Hefði sylla verið í því og gengið í spor í innsta staf, væri ekki hægt að ganga inn í skálann. Ennfremur má benda a að grópin neðan á bitum I, III og V eiga sér enga samsvörun í þeim stöfun er þeir hvíla á. Ómögu- legt er að verjast þeirri hugsun, að öllum stófum hússins hafi verið ruglað eða þeir hreinlega endurnýjaðir eftir lh81. Enn er frá því að segja að grindin eins og hún stendur nú er kirl'ilega samanmerkt með grunnum og nokkuð kæruleysislega ristum smíðatölum. Vart verður önnur ályktun af þessu dregin en að húsið hafi verið í einhvern tíma tekið niður og sett upp aftur nákvæmlega eins og það var eftir að stöfum var ruglað eða breytt. Sé þetta rétt má e.t.v. setja aðra aðgerðina í samband við stafnsmíðina. Ilitt er verra að erfitt reynist að stilla stöfum svo saman að unnt sé að fá sporin á stöfunum til að standast. á. Sporin á hliðum staf- anna eru tvennskonar, ýmist há í laginu eða lág. Um neðri brún sumra þeirra má með g'óðu móti segja að hún sé í nokkrun veginn
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.