Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Volume

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1978, Page 22

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1978, Page 22
24 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS Keldnaskálann að í honum eru einustu vitnin um rúmstæðasmíð hins forna íslenska svefnhúss, sem vert er um að tala. Til er að vísu einn og einn stafur á stangli innan um annað óskylt, og gæti verið úr horfnum skálum, en í Hólum standa stafir með sínum rúm- stæðamörkum. Það er því ekki í annað hús að venda eigi að vera von til að g'löggva sig, þó í smáu sé, á innréttingu svefnskálans forna. Sporin á skálastöfunum trúi ég séu flest eftir horfin rúmstæði. Freistandi er því að gera sér grein fyrir hverskonar smíð þau hafi verið. Eins og fyrri daginn er elíki úr miklu að rnoða, en draga verður það samanburðarefni sem til er fram í dagsljósið og sjá síðan hve langt er hægt að komast. Á Þjóðminjasafni er til einn rúmstuðull úr skála, frá Ljárskógum í Dölum. Ef við hugsum okkur hann settan í hæfilega rúmbreidd fyrir framan skálastaf nr. 8, þá samsvarar miðsporið í honum sporinu í Ljárskógastafnum og við gætum sett slá í sporin (44. mynd). Það sama er hægt að gera niður við gólf. Hak er neðst í Ljárskógastafnum sem félli að slá er sett væri í næsta spor á staf 8. Nú er búið að skerða svo rúmstuðulinn að ekki er hægt að ganga úr skugga um hvort í honum hafi verið spor er samsvari efsta spori á staf 8, en vel gat það verið. Ekkert virðist hins vegar vera á stafnum samsvarandi mjóa sporinu neðra á staf 8, en það hlýtur að hafa verið á sínum tíma á viðkomandi rúmstaf í Hólum. Á einni hlið Lj árskógastafsins er gríðarlega mikið spor, sem áreiðanlega er eftir rúmstokk og brík. Hliðstæðu má enn sjá í Þjóðminjasafni í rúm- stöfunum frá Laufási og Bakka í Öxnadal. Nú mætti hugsa sér annan rúmstaf í viðbót, líkan þeim frá Ljárskógum, settan stafgólfslengd framar og hann tengdan samsvarandi skálastaf líkt og gert var með þann fyrri. Langa hliðarsporið á staf 8 gæti komið sér vel til að setja þar rúmstokk og brík eins og að framanverðu. Það sem nú vantar er botninn og e.t.v. þil neðan stokks eins og á Laufás- og Bakkarúmun- um; það fór eftir því hve „fínt“ rúmið var. Samkvæmt þessari til- raun getur hæðin upp á efri brún rúmstokks orðið frá 70 upp í 90 cm. Þetta kemur heim og saman við samsvarandi rekkjubúnað norskan og úttektarlýsingar af rúmstæðum í íslenskum skálum. Þráfaldlega er þess getið að fyrir rúmum séu skarir og upp á þær tröppur. Enn eru spor á grindarviðum skálans, sem vert er að huga nánar að. Á næstinnsta bita neðanverðum, nr. IV, eru tvö spor. Það nyrðra í 70 cm f jarlægð frá staf, það syðra 55 cm. Neðan á miðbitanum nr. III eru þrjú spor og gróp eftir endilöngu. Tvö sporanna eru samhverf um miðju bitans, bilið á milli þeirra er 64 cm. Það þriðja er minna og
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.