Lögberg - 05.11.1914, Page 1

Lögberg - 05.11.1914, Page 1
27. ARGANGUR FRÉTTIR AF STRÍDINU. Við Yser. Við þá smáu á, sem rennur út í Ermarsund gegnum Belgíu, skamt frá landamærum Frakklands, aS flytja á liö til Englands, aö sögn. Þeir hafa auglýst, að ef nokkur Belgíumaöur taki til vopna gegn þeim, þá skuli hegning koma fram á skuldaliði hans. hefir veriö barizt, þessa viku sem fyr, með ógurlegri grimd. Keisarinn haföi gefið út þá skipun, aö hinar frönsku borgir viö sundið skyldu teknar, hvaö sem til þess yröi aö vinna. Þvi voru fylkingar hinna þýzku sendar gegn byssn- kjöftum bandamanna, ‘hver á fætur annari, hversu margar sem féllu í strá, voru aðrar þegar reiöubúnar til áhlaupa, og svo fóru leikar að hinir þýzku náðu stööu fyrir sunn- an ána og héldu henni, 5000 manns í tvo sólarhringa, meðan nokkurt hlé varö á bardaganum, en varla munu þeir halda þeirri stöðu nú. Meðfram sjónum hafa þýzkir ekki getað haldist viö fyrir árásum landhersins og einkanlega skotum frá herskipum Breta og vígflekum. Ströndin er í höndum bandamanna, aö því er viröist, alla leiö norður undir Ostend, en fyrir ofan það svæði, sem fallbyssur herskipanna ná yfir, hafai Þjóöverjar sínar fylkingar til að verjast því, að bandamenn korni þeim á hlið og kljúfi þann her sem þeir hafa í Belgíu, frá liði þeirra í Frakklandi. Meðfram ánni Yser, suðaustur til Lille hafa grimmustu orustur stað- ið, með sliku mannfalli, að varla eru dæmi til i þessu mannskæða striöi. Sagt er að Þjóðverjar hafi mist þar 30 þús. manns, dauðra og særðra; allar borgir i Be!gí,u hinar næstu við vígvöll, eru fullar af særðum mönnum og er engum hjúkrað, nema þeim sem von er um að grói fljótt og verði bráðlega vopnfærir á ný; um hina er ekki sint, þó líft væri, ef tækifæri væri til að hjúkra þeim. Bandamenn kannast við, að mik- ið mannfall hafi orðið í þeirra liði, og að dýrkeypt liafa þeim orðiö hvert fótmál, sem J>eir unnu af óvinunum. Þjóðverjar hafa nú aö sögn hætt að sækja á meðfram ströndinni og snúið áhlaupunum að öðrum stöðum, lengra upp í landi, einkum nálægt bænum Ypres og hamast þar af öllu afli að liði Frakka, en ekki unnið á. Annars staðar á Frakklandi. Ekki 'hefir sókninni létt með- fram Aisne fljóti, heldur hafa stór- byssurnar dunað þar einsog áöur. Umhverfis hina ramgirtu Verdun borg hafa franskir og þýzkir háð harðan hrikaleik, enda er Þjóð- verjum áríðandi aö ná þeim stað, til þess að koma vistum og öðrum flutningi sem greiðast á vígvöll í norðurhluta Frakklands og Frökk- um þess vegna áriðandi að verja hann. Svo er sagt að 'hinir þýzku hafi ekki komið hinum skæðu skot- báknum í skotfæri vegna aðsóknar hins franska hers, og eigi nú fult í fangi að1 halda velli. f Vogesa fjöllum hafa Frakkar orðið drjúg- ari og hafa nú fallbyssur sinar á þeim hæðum, þar sem hinir þýzku sátu með sínar stórbyssur í upphafi striðsins. Yfirleitt segir í skýrslu hinnar frönsku stjórnar, að sínu liði hafi veitt betur vikuna sem leið, það hafi ýmist haldið velli eða unnið litið eitt á. / Belgíu. Þaö'an segja fréttir hallæri og hungursneyð meðal J>ess fólks, sem ekki hefir flúið land, fyrst og fremst meðal J>eirra fátæku, og sömuleiðis meðal bjargálna og efnafólks, því að herinn þýzki hef- ir etið upp hvað sem ‘hönd á festi, en uppskera fyrir fórst að miklu leyti, akrar voru troðnir eða kornið fúnaði og varð ónýtt, vegna þess að menn skorti til að vinna þá. Um hálfönnur miljón af Belgíu fólki hefir flúið til Bretlands, en sumt til Hollands eöá Frakklands, einstaka er að byrja að koma til J>essa lands. Samskot eru hafin víðsvegar til að forða fólkinu frá hungurdauða og ganga Bandaríkin þar rösklega að verki. Sendiherra þeirra í Belgiu stjórnar því líkn- arverki af þeirra hálfu. Þjóðverj- ar eru sagðir hafa mikinn viðbún að; þeir hafa flutt köfunar báta til stranda þar, alla leið heiman frá sér og loftskip sín er sagt að þeir dragi þar saman, svo og smíði brynjaða byröinga til þess ætlaða Portugal með. Þjóðverjar hafa sent herlið til Angola, sem Portugal á vestan til í Afríku og er sagt að þar hafi komið til vopna viðksifta. í ann- an stað er sagt, að Portugal hafi sent herlið til vigfvallar í Belgíu, og lærjist þar nokkrar þúsundir af j hermönnum J>ess lands í fylkingum Breta. Sumir segja að um 25,000 af hermönnum Portugals séu i orustum með bandamönnum, en um sönnur á þeim fréttum er ekki að vita. Hitt er víst, að til upp- reisnar kom á tveim stöðum í nefndu landi af konungs sinnum, sem stóðu í móti því, að landið tæki þátt í stríðinu. Sjóorusta í Kyrrahafi. Fyrir strönd Ohile í Suður- Ameríku hittu fimm þýzk herskip þrjú ensk ásamt kaupfarí, sem fallbyssur hafði innanbirðs. Tókst J>ar orusta í stórviðri og ósjó, er lauk með því, að tvö herskip Breta fórust, með allri áhöfn til samans 1550 manns. Annað þeirra hét Monmouth, 9800 tons, fimtán ára gamalt, hitt hét Good Hope, þrett- án ára gamalt skip, 14,100 tons að stærð. Það sprakk í loft upp eftir orustuna. Hið þriðja herskip Breta, Glasgow, smá beitisnekkja, komst til lands ásamt kaupfarinu. Aö hin þýzku1 herskip leiti norður á við, til vesturhluta Canada, þykir varla líklegt, enda mundi ekki varnarlaust fyrir í norðurhluta Kyrrahafs og getið er þess að her- skip séu þegar á leiö komin að leita uppi hin þýzku skip. Tyrkir komnir á hólminn. Tyrkir hafa verið tortryggilegir frá j>ví stríðið hófst. Til þeirra flýðu tvö af herskipum Þjóöverja, er Tyrkir þóttust kaupa og héldu þeir hinum þýzku skipshöfnum eftir sem áður, tóku J>á að vígbúa her, með þýzkum tilstyrk, að sögn, og mjög höfðu þeir þýzka menn í ráðum með sér. En kyrru héldu þeir fyrir þar til i vikunni sem leið, að herskipun- um ]>ýzku skaut upp í Svartahafi, söktu þar nokkrum skipum Rússa og skutu á borgir, sumar varnarlausar. Tveim dögum seinna afsakaði stór- vezir Trykjanna J>etta, kvað þetta vera gert af misgáningi og baöst undan reiði. Honum var svaraö með því, að fleira. þyrfti en orðin ein til að ná sáttum og með það yf- irgáfu sendiherrar bandamanna Miklagarð. Bretar lögðu herskip- um fyrir borgir í Tyrkjalöndum ná- lægt Suez skurði og tvístruðu þar liði þeirra. Frönsk og ensk skip fóru til Dardanella sunds og létu skot ganga á hin sterku hamravígi þar, en Rússar búa her í skyndi fyr- ir sunnan Kaukasus fjöll og austan Svartahaf og ætla að halda honum suöur til móts við Tyrkja her. Þýzk- ar fregnir segja, að J>ar hafi þeir 300,000 manns undir vopnum, en 15,000 í Egyptalandi. Tyrkjasol- dán er páfi Múhameðs trúar manna og vænta þýzkir, að hann geti æst upp í ]>eint trúarofsa og fengiö þá í krossferð móti kristnum mönnum, einkum í löndum Breta. En ef að vanda lætur, þá fær Tyrkinn skömm og skell af sínum afskiftum af stríð- inu. Hið sanna mun vera, aö flokkadráttur er þar meðal þeirra, sem ráða, vilja sumir, einkum flokk- ur Ungtyrkja, styðja Þjóðverja og hafa þeir orðið yfirsterkari hinum, sem hlutlaust vildu láta stríðið. Af viðureign Rússa við Austurríkis her og Þjóð- verja i Póllandi eru engin stórtíðindi sögð. Rússar reka þá undan sér jafnt og þétt, en hörð virðist vörn- in á undanhaldinu. Við Prezmysl hafa Rússar tekið 4,000 fanga af setuliðinu, sem útrás gerði, en ekki er vígið unnið enn. í Austur Prúss- landi er aftur orðin sókn af Rússa hendi. Þeir þýzku vona, að Rúss- inn verði nú að skifta liði sínu, þeg- ar Tyrkinn er kominn til sögunnar, og vænta, að sér fari þá að ganga betur. En svo er ríki Rússa mann- margt, að ekki þurfa þeir aö minka her sinn til muna til að snúast við Tyrkjum, heldur safna liðinu í þeim héruðum, sem næst eru áhlaupi Tyrkjans. WINNIPEG, MANITOBA, FIMTUDAGtNN 5. NÓVEMEER 1914 NUMER 45 Lestir til Islendinga- fljóts. Frá Islendinga fijóti íór hin fyrsta lest til Winnipeg á mánudags morguninn var og var þarmeð reglulegur Iestagangur hafinn milli þessara staða. Lestir fara frá Fljótinu kl. hálf sex að morgni og koma kl. 11,45 fyrir hádegi, fara héðan aftur kl. 2,45 síðdegis. Með hinni fyrstu lest komu hing- að nokkrir menn að norðan, þeir Bjami Marteinsson, M. Briem, S. Þorvaldson M. P. P., Stefán kaupm. Sigurðsson, og Þ. Þórar- insson, að undirbúa skemtiferð héðan úr borginni norður að Fljóti, er farin verður meö sérstakri lest, er leggur upp héöan mánudaginn þann 9. þ. m., kl. 9 aö morgninum. Fariö fram og til baka verður nið- ursett. Aðeins 2.35 frá Winnipeg. Fljótsbúar ætla að taka rausnar- lega við gesturn, hornleika flokkur verður til skemtunar, rænuhöld og söngur á fram að fara i kirkjunni, en ókeypis góðgeröir verða veittar í skólahúsinu. Leiðangur á sjó. Þýzkaland á átta eða niu herskip til og frá um höfin. Af þeim eru þrjú frægust. Eitt er ‘Karlsruhe’, er leikur lausum hala í Aflants- ha,fi og hefir unnið þar á 13 brezkum kaupförum; elt hefir það verið öðru hvoru, en ekki tekizt að ná því; kol og nauðsynjar hefir þaö tekið til og frá í leynivogum Vestindia eða af skipum til þess útgerðum frá ýmsum stóðum í Ameríku, er sum hafa veriö tekin. Annað af þessum víkinga skipum Þjóðverja heitir ‘Ntrmberg’, og snýzt til og frá um skipaleiðir í Miklahafinu, ásamt nokkrum öðr- um herskipum, en hefir ekki gert stórmikinn usla. Hið þriðja heit- ir ‘Emden’, heldur sig) í Indlands- hafi og hefir unniðl mikinn geig siglingum Breta og allra banda- þjóðanna. Um 20 brezkum kaup- förum hefir það sökt, og skotið á eina beitisnekkju brezka, til stórra skemda og nú fyrir nokkrum dög- um skauzt J>aö inn á brezka höfn í Sunda nýlendu fStraits Settlee- ment) og sökti rússneskri her- snekkju og frönskum fallbyssu bát, sem þar lágu. Emden læddist dularklædd að J>eim, hafði bætt við sig einum fölskumi strompi og hafði japanska fánann á stöng og komst meö því móti að hinum skip- unurn, án þess þau vöruðu sig á. Nú er lokið um stund flutningi á brezku liði frá fjarlægum stöðum og þarf því ekki herskipa til að gæta flutninga skipanna að sinni. Þau herskip sem til J>ess hafa höfð verið hingaðtil, eiga nú að sendast til að leita uppi hin þýzku víkinga skip og elta þau inn á lflutlausra landa hafnir, ella sökkva þeim. 1 þeim eltingaleik verða auk brezkra skipa, þau skip sem Frakkar eiga og Rússar, til og frá um höfin, svo og Ástralíu menn og Japanar. Er hætt við, að afrek hinna þýzku skipa í eyðingu kaupfara, séu bráðum talin. Óróinn í Suður-Afríku. Þess var getið, að uppreisnar flokkur sem hershöfðinginn Moritz stjórnaði í Suður-Afríku, var sigraður og rekinn á þýzka lóð, ásamt foringja sínum. I sama mund hófst uppreisn sunnar í landinu, í Orange ríki og vestantil í Transvaa'l, og stjórnuðu henni tveir frægir menn, De Wet og Beyers, báðir alþektir úr Búa stríðinu. Ekki vita menn með vissu, hversu mikill máttur fylgir óróa þeim er þessir menn hafa vakið, en stjórn landsins haföi vitneskju um hvað í bigerð var og var vel við því búin, að hefja her- skjöld í móti. Hún hefir birt áskorun til þjóðarinnar að styrkja sig til að halda lögum og friði í landinu og fengið góðar undir- tektir hjá mörgum mikils metnum mönnum meðal Búa. Sjálfur hef- ir Týouis Botha tekið að sér stjóm hersins og sigrað uppreisnar menn i einni orustu og rekið þá á flótta. Fréttir þaðan eru strjálar. —W. Hopkinson, háttsettur em- bættismaður við innflytjenda stóðv- ar i Vancouver, var drepinn af Hindúa nokkrum, sem þóttist eiga sín í að hefna. Ný hætta á skipaleið. Hingaðtil hefir hætta af sprengi- duflum hvergi komiöl fram nema í Norðursjó og sundinu milli Eng- lands og meginlands Evrópu. Nú auglýsir brezka stjómin að skipa- leiöin fyrir norðan Irland sé ekki hættulaus, enda kom þaö fram einn daginn er stórt kaupfar, sem fór þar um, áleiðis til Montreal frá Manchester, rakst á sprengivél í sjónum norður af Irlandi og sprakk í sundur. Mannbjörg varð, en skip og farmur týndist. Á það er vik- iö í blöðum, aö þýzkir hafa með einhverju móti komið þessari send- ingu og líka fleirum á þessar stöðv- ar, J>ó ekki sé uppvíst orðiðl og ætlað þeim aö granda skipum J>eim, sem flutti liðiö frá Canada til Englands. Allur Norðursjór er lok- aöur skipaferðum af sprengiduflum, ,er Bretar hafa þar stráð. Meira að segja, stjórnin brezka hefir lýst yf- ir þvi, að allur sjór milli Suðureyja, fyrir noröan Skotlands odda og ís- lands stranda, sé ófær skipum vegna sprengivéla Því veröa öll skip, er leita til norður Evrópu að fara fyrir sunnan Bretland, fá sér leiðsögn þar til settra manna gegnurn Ermarsund að vissum staö á Skotlandi, og verð- ur J>aöan vísaö örugga leið til Líö- andisness í Noregi. Með þessu móti geta Bretar haft eftirlit með öllu, sem flutt er til Evrópu norðantil, en að sunnan er höfnum Austurrikis gersamlega lokað. Stjórnarskifti. Á ítalíu hafa enn orðið stjómar- skifti. Ráðaneytið skiftist í tvo flokka, eins og blöðin og væntan- lega almenningur, vill annar flokk- urinn halda sem snúðugast á víg- búnaði, hvað sem það kostar, en hinn fara hægara í stríðsbúnað, en vera þó ti'l alls búinn, ef svo ber undir. Báðir flokkar lýsa því, að þeir vilji láta stríðið hlutlaust. — Salandra heitir sá, sem fyrir stjóm- inni var. Rúmenía hlutlaus. í Rumeniu, konungsríkinu við Svartahaf, hafa landsmenn loks komið sér niður á það, að eiga eng- an þátt í stríðinu að svo stöddu, en bíða með vígbúinn her og sjá hverju fram vindur. Landsmenn eru af- komendur hinna fomu Rómverja og tunga þeirra líkari latínu, held- ur en jafnvel ítalska og spánska; í næstu löndum við þá, svo sem Transylvaniu og Bessarabiu, búa mjög margir rúmenskir menn, og vi'lja fyrir hvem mun komast í samband við rúmenska konungsrík- ið. Transylvania er undir stjórn Austurríkis og Bessarabiu eiga Rússar, og gerir því Rúmeningum bæði sárt og klæja, og vita ekki með hverjum þeir eiga helzt að vera að svo stöddu. Liðsafnaður. Lið er dregið saman í Winnipeg af sléttunum, frá Vötnum til Regina, á þ'riðja þúsund manns, eða nákvæmlega til teldð 2180 liðsmenn og 60 fyrirliðar. Slíkt hið sama á sér stað ‘hvarvetna í landi voru, og er nú saman komið lið er nemur 15,000 á vissum stöð- um í landinu, er sent verður til Englands bráðlega. Tilætlunin mun vera, að hafa heila herdeild, milli. 40 og 50 þúsund manns, af Can- ada mönnum, undir vopnum á víg- velli og auka við það lið eftir J>örf- um, með stöðugum liðsafnaði hér i landi. Þessi herdeild er búist við að komin verði til vigvallar í miðj- um janúar mánuði. Það lið sem hér er saman komið, þykir frítt og rösklegt. R. S. Robinson, gamall borgari og vel þektur, bæði meðal íslendinga og annara, býöur sig fram í næstu kosningum til bæj- arráðs. Mr. Robinson hefir lengi verzlað með loðskinn á James stræti og er alþektur meðal þeirra, sem hér hafa lengi dvalið, sem vandaður •naður, áhugamikill um hag borgar- félagsins og ótrauður liðsmaður í hvívetna. Þeir sem þekkja Mr. Robinson bezt, hafa lagt að honum að sækja um þessa stöðu, vegna þess að þeir álita, að hann hafi þá kosti til að bera, sem slíkri stöðu henta, ekki sízt á yfirstandandi tíma, þegar mikið reynir á forsjá og skörungs- skap þeirra, sem helzt ráða fyrir málefnum bæjarins. Spjöll í Canada af Þjóðverja hálfu. Bandaríkja stjórn geröi land- stjóm vorri viövart um helgina, að i ráði væri meðal þýzkra þegna þar í landi aö fremja spjöil hér. Leyni- spæjarar Bandaríkja stjomar 'höfðu komizt eftir undirbúningi og ráða- bmggi þýzkra, til J>ess að eyði- leggja Welland skurð svonefndan, milli Erie og Ontario stórvatna svo og jarðgöng C. P. R. brautar, sem kend eru við Hamilton, ekki langt þaðan. Allir leynispæjarar stjórn- ar vorrar og löggæzlumenn C. P. R. era sendir á J>essar slóðir, auk herliðs sem þar hefir venð á verði. ir Um skurð þennan er flutt mestalt korn vesturlandsins, sem til út- landa er sent, og verður þvi skilj- anlegt, hvers vegna þýzkum er meira í mun að teppa hann. Von- andi tekst að koma í veg fyrir spellvirki þetta og önnur, sem á- formuð kunna að vera af óvinum þessa lands. Ot á land. Hinn stóri salur á þriðja lofti pósthússins er nú troðfullur á hverjum degi af mönnum, sem ým- ist leita upplýsinga viðvíkjandi námi heimilisréttar landa, er taka má án endurgjalds, eða taka sér lönd. Það lítur út fyrir, að mikið verði gert að þessu í þessum mán- uöi. Mánuðinn sem leið vora 431 lönd tekin á landaskrifstofunni í Winnipeg, og er sú tala nálega helmingi hærri en í sama mánuði í fyrra. Þá sjö mánuðina sem liðn- ir eru af árinu, hafa 2016 heimilis réttar lönd verið tekin hér, en að- eins 1474 þá sömu sjó mánuði árið sem leið. Innflutningur frá Norð- urálfunni er vitanlega sama sem enginn og frá Bandarikjunum stór- um minni en vant er, og má af því sjá, að það eru landsmenn sjálfir, sem nú hópast út í sveitir til að stofna þar framtíðar heimili fyrri ig og sina. Þjóðræknissjóðurinn. Herra ritstjóri! Eg sé í sl. viku blaði þínu skrá yfir þá, sem gefið hafa í Þjóðrækn- issjóöinn mdðal Islendinga. Við þetta vildi eg athuga: 1. Að vel hefði verið að geta þess, að þó sumir þessir gefendur hafi borgað auglýstar upphæðir að fullu, þá eru upphæðir þær, sem aðrir eru ritaðir fyrir borganlegar í mánaðarlegum afborgunum og bundn- ar við 12 mánaða tíma; verða því ekki borgaðar að fullu fýr en við enda 12 mánaða tímabilsins. En svo er skilið, að þessar mánaðarborgan- haldi áfram meðan stríðið varir og geta því að lokum orðið miklu hærri en nú er auglýst, ef stríðið verður langdregið, sem alt útlit er fyrir að verði. 2. Eg vildi óska, að blöðin skori á alla landa vora í Canada að Minningarsjóður Dr. Jóhs Bjarnascnar. Á síðasta kirkjuþingi var mér falið, að takast á hendur fjársöfnun í Minningarsjóð Dr. Jóns Bjarna- sonar, sem á þinginu var stofnaður. Sökum anna hefi eg ekki getað gefið mig við þessu verki, og hefi þar af leiðandi ekki auglýst fjárupphæðir þær, sem safnast hafa. En nú hefi eg ásett mér að vinna að þessari fjársöfnun eftir því sem kringum- stæður frekast leyfa, og mun birta árangurinn jafnóðum í vikublaðinu Lögbergi. Winnipeg, 2. Nóv. 1914. Jón J. BildfelL Samskat á síðasta kirkjuþingi í Minningarsjóð Dr. Jóns Bjarna- sonar. — Loforðin borganleg á fimm árum. Hvaðanæfa. — Á eynni Hayti er alt í upp- námi að vanda. Þangað hafa Bandamenn sent herskipið Kansas, að vemda sina þegna. — Rússa her, J>eim er situr um vígið Przmysl, stýrir velkunnur hershöfðingi úr Bulgaríu, Dimi- tricff að nafni. Foringjar, er und- ir hann voru gefnir gerðu boð, að þeir gætu ekki rönd við reist svo og svo mörgum fylkingum óvin- anna. Dimitricff gerði þeim boð aftur: “Verið ekki að telja óvina- liðið, sigrið það!” Og svo gerðu þeir \ það sinn. —Englands konungur hefir látið af hendi J>rjár hallir sínar fyrir spítala, þar sem sárum hermönnum er hjúkrað. — Þjóðræknissjóður Englendinga er orðinn 20 miljónir dala. Miklu af því fé er varið til að liðsinna bágstöddum flóttamönnum frá Belg- íu. Aörir sjóðir eru myndaðir til að liðsinna bágstöddu kvenfólki, sem oröið hafa fyrir missi í stríðinu, svo og öðrum aðstandendum hermann- anna. —Maður nokkur starfar að því fyrir stjórnina í London að búa til byssur með nýju lagi. Þjóðverjar vissu það og áður en stríðið byrjaði kom til hans alþektur þýzkur auð- maður í erindagerðum. Fyrir nokkr- um dögum kom annar þýzkur maður til hans, sagðist vera skrifari hins og vera sendur af honuni. Hann bauð hugvitsmanninum vindling, en hann kveikti ekki í honum og lagði hann hjá sér. Seinna var vindling- ur sá rannsnakaður og reyndist hann með svikum gerður, svo að banvænt var að kveykja i honum. Mörg eru ráðin köld um þessar mundir. 'eg&ja * sjóö þennan það sem þeir mega sanngjarnlega missa frá eigin þörfum. 2. Eg hafði beðið bæði blöðin að lofa Þjóðræknissjóðs ávarpi nefnd- arinnar að standa um mánaðartíma, svo xað mætti festast i hugum lesend- anna, og mér skildist að það mundi verða gert, með því að málið er al- varlegt og þýðingarmikið, en blöð- unum útlátalaust að styrkja það á þann hátt. 4. Eg vildi óska, að blöðin skor- uðu á alla Islendinga, hvar sem J>eir búa í Canada, að tilkynna um tillög sin i sjóðinn, hvort heldur Þjóð- ræknissjóðinn eða sjúkra—Red Cross —sjóðinn, til þess hægt verði að fá yfirlit yfir það, sem frá íslendingum kemur máli þessu til styrktar. Með þessu er ekki átt við þá sérstaklega, sem leggja tilög sin inn til íslenzku blaðanna, heldur alla landa vora, hvar sem þeir búa, sem eitthvað leggja í sjóðinn, hvort heldur í Winnipeg eða annarsstaðar í Can- ada. Eg álit nauðsynlegt, að blöðin nái nákvæmri skýrslu yfir gjafir vorar, því mér dylst ekki, að sá timi kemur, að það verður nákvæmlega íhugað af hérlendu þjóðinni og blöðum hennar hvern þátt hinir ýmsu þjóðflokkar í þessu mikla landi taka í landvörn rikisins með fram- lagi fjár og manna, og þá væri skemtilegra og betra afspurnar, þeg- ar borgaraleg og þegnleg hluttaka vor er vegin og metin, að verða ekki allra léttust fundin. B. L. Baldztn'nson. Aths.—Út af þvi, sem hér stendur ritað, og svo má skiljast, sem rit- stjóri Lögbergs hafi ekki sint beiðni um að ávarp um tillög i Þjóðræknis- sjóð birtist oftar en einu sinni í blaðinu, þá skal þess getið, að rit- stjórinn minnist ekki þess, að slík málaleitan hafi verið borin upp viö hann. Það er ekki líklegt, að hann hefði sýnt tregðu eða pretti í þvi efni, með því að blaðið hefir hvaö eftir annað flutt ritstjórnargreinar til að brýna þörf og nauðsyn þessara samskota fyrir almenningi. Að öðru leyti ber að taka máli Mr. Baldwinsonar sem bezt, og þeirra manna, sem ásamt honum bindast fyrir samskotum meöal vor í Þjóö ræknis og sjúkrasjóði. Allir vita, aö þörfin er brýn, og skyldan kallar til vor ekki síður en annara landsins borgara. Sömuleiðis viljum vér fús- lega birta fréttir af tillögum í sjóði J>essa, bæði J>eim sem féhirðir sam- skotanna, bankastjóri T. E. Thor- steinsson, veitir móttöku, og öðrum —Ritstj. Mr. og Mrs. Th. Oddáon.... Árni Eggertsson ........... Jón J. Bildfell............ B. S. Benson ............ Jónas Jóhannesson.......... Jón J. Vopni .............. Jón B. Jónsson............. séra R. Marteinsson ....... Ólafur Anderson ........... S. B. Erickson ............ H. S. Bardal .............. Gunnl. Jóhannsson.......... Sigurjón Sigurðsson ....... Tryggvi Ingjaldsson ....... Jónas Samson .............. Séra Guttormur Guttormsson séra K. K. Ólafsson .... „ S. S. Hofteig ......... ... J. H. Frost ............... Helgi Thorláksson ......... Magnús Einvarðsson ........ Th. Björnsson ............. John Hörgdal .............. Brynjólfur Jónsson ........ Daniel H. Bachman .......... Jón Hannesson ............. Siguröur Jónsson .......... Sigurjón Gestsson ......... Valdimar Eiríksson ........ Helgi Ásbjörnsson ......... Bjarni Pétursson .,..... .. Séra Björn B. Jónsson ..... Kristján Helgason ......... John J. Myers.............. C. B. Jónsson ............ séra Jóh. Bjarnason ....... séra Fr. Hallgrímsson ..... séra C. J. Olson .......... séra H. Sigmar............. séra N. S. Thorláksson .... G. Egilsson................ J. Pétursson............... Kl. G. Jónasson ........... B. Frímannsson ............ S. E. Davíðsson ........... S. Loptsson ............... .... $5,995 ... 5,000 ... 4,000 ... 1,000 .... 3,000 ... 3,000 .... 100 .... 200 .... 100 .. 50 .... 500 .... 100 .... 500 .... 100 50 150 150 50 50 25 10 25 50 25 10 25 10 25 10 10 25 150 25 50 25 25 50 25 50 50 100 20 25 25 25 100 $25,000 Gefur miljónir. John D. Rockfeller hinn yngri hefir gefið út tilkynning um það, að úr líknarsjóði J>eim sem við hann er kendur verði gefnar “mil- jónir dala ef með þarf” til líknar bágstöddu fólki í Norðurálfunni. Stjómendur sjóðsins hafa í hyggju að senda menn til Norður- álfunnar, til aö grenslast eftir hvar og hvemig þessi hjálp geti komið að sem beztumj notum. Er þegar búið að leigja skip lyrir $275,000 dali til að flytja matvæli og aðrar nauðsynjar og fer fyrsti farmurinn til Belgíu. — Um $200,000 og 5000 tonn af, ;---------- matvælum og fatnaði er Jægar bú-' Drengir nokkrtr vora að leika ið að safna í Canada, til að hjálpa sér a árbakkanum í Brandon og þeim sem bágast eiga í Belgiu. i ^mu aufU a höggul í brúnum um- 1 búðarpappir. Einn nrengjanna — Stöðvarhús C. P. R. félags- sparn fæti við bögglinum svo að ins í Tache brann til kaldra kola í bréfið rifnaði. Brá drengjumun vikunni. Stöðvarstjóra tókst að heldur en ekki í brún er þeir sáu Slys í borginni. Tveir menn mistu lífið í bifreiða- skála á Broadway, með því móti, að gaskaggi úr stáli sprakk með ógur- legum krafti; mennirnir voru að nota gasið, höfðu pípu úr því og létu loga á endanum, til þess að bræða málm í loganum. Eitthvað bilaði, sem menn vita ekki með vissu hvað verið hefir, stáltunnan sprakk, og svo mikið afl fylgdi þeirri spreng- ingu, að annan manninn tók út úr byggingunni og fanst hann eftir á fyrir utan dyr, sundur flakandi í sárum og ekki eitt óbrotið bein í hans líkama. Hinn maðurinn lá rétt J>ar sem hann hafði verið við vinnu sína, hafði slegið niður á steingólf- ið svo hart, að úriö sem hann hafði i vasanum, hafði orðið flatt og þunt eins og kaka, og maðurinn mik- iö lemstraöur. Líf var með honum, en engin ræna, og gaf hann upp önd- ina skömmu síðar. Nokkrir aðrir menn voru að verki í skálanum og köstuðust til af loftþrýsting, er af sprengingunni stafaði, en meiddust lítið eða ekki. Veggir í bygging- unni skektust og rifnuðu, héngu J>ó ttppi, en gluggar brotnuðu í næstu húsum. Annar af þeim dánu var ekkjumaður, sem átti níu ára gamla dóttur fyrir að sjá, hinn var ein- hleypur ttngttr maður. —1 Chicago keppast 220 konur og stúlkur um að komast í lögreglu- þjóna stétt. Ein þeirra var 225 pund á þyngd; þegar henni var tjáð, að löggæslukona mætti ekki þyngri vera en 190 pund, þá kvaðst hún skyldi ná þeirri þyngd, ef hún fengi viku- frest. og var henni það veitt. Síðan hefir hún ekki lagt sér annað til bjarga helztu áhöldum sínum og að í bögglinum var nýborið svein- munns en ísmola við og við og einn öllum skjölum. I barn, örent. og einn sopa af vatni.

x

Lögberg

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.